Bỏ qua tới nội dung chính
Hội người Việt Nam tại Ba Lan
Quê Việt Online

Kyrgyzstan tưởng nhớ người chết

09/04/2010 8 phút đọc Thanh Hà
Đám đông tụ họp ở thủ đô Bishkek để tưởng niệm hơn 70 nạn nhân bạo lực trong cuộc lật đổ Tổng
Kyrgyzstan tưởng nhớ người chết
Đám đông tụ họp ở thủ đô Bishkek để tưởng niệm hơn 70 nạn nhân bạo lực trong cuộc lật đổ Tổng thống Bakiyev.
 

Ông Kurmanbek Bakiyev vẫn chưa chịu từ chức và đã đề nghị đàm phán với cái mà ông gọi là chính phủ lâm thời mà vốn đã thay thế chính phủ do ông bổ nhiệm.

 

Trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại với đài BBC, ông Bakiyev nói rằng ông đang có mặt ở miền nam Kyrgyzstan tuy nhiên không muốn tiết lộ địa danh chính xác.

 

Phe đối lập nói rằng họ đã nắm quyền kiểm soát hoàn toàn đất nước dưới sự chỉ đạo của một cựu ngoại trưởng.

 

Hiện nay, phe đối lập chưa có trả lời chính thức cho đề nghị của ông Bakiyev.

 

Phe đối lập, dưới sự thống lĩnh của chính khách kỳ cựu Roza Otunbayeva, đã tuyên bố ngày thứ Sáu là một ngày để tang cho 75 người bị giết chết trong cuộc nổi dậy.

 

Bà Otunbayeva theo dự trù đến thăm một số người bị thương đang nằm trong bệnh viện tại Bishkek.

 

Thông tấn xã Reuters ghi nhận có nhiều tiếng súng đã vang lên trong đêm qua, và đã trích thuật bộ nội vụ là đã nói rằng cảnh sát đang dẹp những kẻ hôi của.

 

Tuy nhiên, tình hình chung tại Bishkek hôm thứ Sáu là yên tĩnh, các phái viên cho biết.

 

'Không từ chức'

 

Ông Bakiyev, lên cầm quyền tại Kyrgyzstan sau cuộc "Cách Mạng Hoa Tulip " cách đây năm năm, đã bỏ trốn tới thành phố Osh ở mạn nam, sau các vụ đụng độ đẫm máu tại Bishkek hôm thứ Tư.

 

Sau khi lên án cuộc nổi dậy, ông Bakiyev nhất mực nói rằng ông vẫn còn là tổng thống hợp hiến và ông đã phê phán chính phủ lâm thời là "hoàn toàn bất lực" trong việc ổn định tình hình.

 

Trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại, ông Bakiyev nói "Nhiều người có võ trang đang đi lại trên đường phố thủ đô- cướp bóc, hôi của, phá phách và thậm chí giết người nữa".

 

Ông nói thêm: "Nếu như cái gọi là hính phủ lâm thời sẵn sàng đàm phán, thì tôi sẽ lắng nghe họ và sẽ tìm hiểu coi họ muốn gì."

 

Trong một cuộc phỏng vấn trước đó với đài radio Ekho Moskvy tại Nga, ông Bakiyev nhấn mạnh rằng ông "không có kế hoạch" rời khỏi Kyrgyzstan nhưng nhìn nhận: "Tôi không còn bất cứ quyền hành gì nữa".

 

'Độc tài chuyên chế'

 

Ông Bakiyev đưa ra các tuyên bố coi thường cuộc họp báo của lãnh đạo phe đối lập bà Roza Otunbayeva, trong đó bà nói rằng chính phủ lâm thời sẽ cầm quyền cho tới khi bầu cử được tổ chức trong vòng sáu tháng tới.

 

Bà nói rằng ông Bakiyev đang cố vận động sự hậu thuẫn tại quê nhà của ông là vùng Jalal-Abad và bà yêu cầu ông phải từ chức.

 

Bà nói: "Những gì tôi làm hôm qua là để trả lời cho tình trạng đàn áp và lối cai trị độc tài chuyên chế của chế độ Bakiyev."

 

BẤT ỔN KYRGYZSTAN
 
  • Tháng Ba 2005: Xảy ra các vụ phản đối về kết quả bầu cử Quốc hội được gọi là Cách Mạng Hoa Tu-Líp dẫn đến việc lật đổ Tổng thống Askar Akayev. Ông Kurmanbek Bakiyev được bổ nhiệm làm quyền tổng thống và Thủ tướng.
  • Tháng Bảy 2005: Ông Bakiyev đắc cử làm tổng thống với tuyệt đại đa số phiếu bầu
  • Tháng Năm 2006: Dân chúng biểu tình đòi phải tu chính bản Hiến Pháp và tích cực bài trừ tham nhũng
  • Tháng Mười 2007: Trưng cầu dân ý chấp thuận tu chính Hiến Pháp, nhưng phe đối lập nói rằng đây là một bước để đi đến một thể chế độc tài chuyên chế
  • Tháng Mười Hai 2007: Đảng Ak Zhol của ông Bakiyev toàn thắng cuộc bầu cử Quốc Hội và phe đối lập không giành được một ghế nào
  • Tháng Bảy 2009: Ông Bakiyev được lưu lại trong một cuộc bầu cử bị các quan sát viên chỉ trích
  • Tháng Giêng 2010: Lãnh đạo phe đối lập Ismail Isakov bị tù tám năm về tội tham nhũng khiến xảy ra nhiều vụ tuyệt thực
  • Tháng Tư 2010: Đụng độ giữa cảnh sát và người biểu tình chống chính phủ: 75 người chết

Bạo động trước tiên đã bùng ra tại tỉnh lỵ Talas hôm thứ Ba và sau đó lan ra tới thủ đô Bishkek, nơi các người biểu tình đã xông vào các tòa nhà của chính phủ và tại một thành phố khác là Naryn vào hôm thứ Tư.

 

Kyrgyzstan là một vùng đất rất quan trọng về chiến lược ở vùng Trung Á và hiện nay tại đó có một căn cứ của Nga và một căn cứ quân sự then chốt của Mỹ làm hậu cần cho các lực lượng đồng minh tại Afghanistan.

 

Hoa Kỳ nói rằng họ chỉ tung ra các "chiến dịch hạn chế" từ căn cứ Manas do đó "không thực sự ảnh hưởng nghiêm trọng" cho công tác tiếp tế cho lực lượng của họ tại Afghanistan.

 

Bà Otunbayeva nói "vẫn giữ nguyên trạng" các căn cứ quân sự tuy nhiên một số câu hỏi đã được đặt ra.

 

Bà cũng cảm ơn Nga là đã "hậu thuẫn đáng kể" và nói sẽ gởi đặc sứ đến Moscow để đàm phán.

 

Sau đó, một lãnh đạo đối lập khác, ông Omurbek Tekebayev, đã cho thông tấn xã Reuters biết Nga đã có "vai trò trong việc lật đổ Bakiyev" và "có khả năng rất cao là thời gian hiện diện của căn cứ không quân của Mỹ ở Kyrgyzstan sẽ bị rút ngắn".

 

Thủ Tướng Nga Vladimir Putin và bà Otunbayeva đã có điện đàm với nhau. Thêm 150 lính dù đã được huy động đến căn cứ quân sự Kant của Nga gần thủ đô Bishkek.

 

Moscow bác bỏ tin nói rằng Nga có vai trò trong vụ bất ổn tại Kyrgyzstan.

 

Cố vấn của Tổng thống Barack Obama về Nga, ông Michael McFaul, nhất mực nói rằng "đây không phải là một vụ đảo chánh để bài Mỹ".

 

Bộ Ngoại Giao Mỹ cho biết một đặc sứ Mỹ đã gặp bà Otunbayeva hồi tối thứ Năm tại Bishkek, và kêu gọi mọi người tại Kyrgyzstan giữ bình tĩnh và tôn trọng "các nguyên tắc dân chủ".

 

 
Theo BBC
 
*

 

Tổng thống Bakiev dứt khoát không từ chức

 

Người dân Kygyzstan tập hợp trước trước trụ sở chính phủ ở Bishkek ngày 9/4. Reuters

 

Hôm 9/4, tổng thống Kyrgyzstan Kurmanbek Bakiev tuyên bố ông không có ý định từ chức, nhưng sẵn sàng thương lượng với chính phủ lâm thời do phe đối lập dựng lên. Từ thành phố Djalal Abad ở miền Nam Kyrgyzstan, nơi ông tạm lánh từ hơn 48 giờ qua, tổng thống bị lật đổ Bakiev cho biết ông “sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán với phe đối lập, tránh để Kyrgyzstan lâm vào nội chiến”

 

Ngoài ra, ông Bakiev cũng bác bỏ mọi cáo cuộc cho rằng ông đã ra lệnh cho quân đội và cảnh sát bắn vào đoàn nguời biểu tình tại thủ đô Bishkek. Theo Bộ Y tế, trong 48 giờ qua, xung đột giữa đối lập và lực lượng an ninh đã làm 76 nguời thiệt mạng, hơn 1500 người bị thương.

 

Người tạm thời đứng đầu ngành Tư pháp Kyrgyzstan vào hôm 9/4 cho biết chính quyền mở chiến dịch truy nã ông Janych Bakiev, em trai tổng thống vừa bị lật đổ và là người chỉ huy lực lượng an ninh của phủ tổng thống. Theo lời thành viên nói trên trong chính phủ lâm thời Kyrgyzstan, ông này đã ra lệnh bắn vào người biểu tình hôm 7/4.

 

Về tình hình tại chỗ, sáng 9/4, hàng ngàn người tập hợp tại trung tâm thủ đô Bishkek để tưởng niệm 76 nạn nhân thiệt mạng trong đợt xung đột đẫm máu hôm thứ tư 7/4 vừa qua. Chính phủ lâm thời trấn an dư luận quốc tế là họ đã làm chủ tình hình tại quốc gia Trung Á có vị trí chiến lược này.

 

Kyrgyzstan là nơi Hoa Kỳ có căn cứ quân sự được coi là then chốt trong chiến dịch quân sự của Mỹ tại Afghanistan. Về phần mình Matxcơva luôn hết sức thận trọng trước sự hiện diện của quân đội Mỹ tại một khu vực mà Nga luôn coi là thuộc sân sau của mình. Đây là lý do khiến một số nhà phân tích cho rằng đằng sau sự sụp đổ của chính quyền Bakiev, có thể có bàn tay của Matxcơva.

 

Từ hôm 9/4 thủ tướng Poutine đã lên tiếng sẵn sàng giúp đỡ Kyrgyzstan về phương diện nhân đạo. Ông Poutine cũng đã có cuộc điện đàm với thủ tướng Kyrgyzstan lâm thời là bà Rosa Otounbaiyeva. Còn vào hôm nay nhân vật thứ hai trong chính phủ lâm thời, ông Alamzbek Atambaiyev đã lên đường sang Nga để yêu cầu chính phủ Nga trợ giúp kinh tế.

 

Thanh Hà (RFI)

Tin tài trợ
Quảng cáo Quê Việt

Liên hệ: ads@queviet.eu