Tổng thống Obama cảnh báo thế giới về khả năng khủng bố quốc tế đánh cắp vũ khí hạt nhân. Đối với chủ nhân Nhà Trắng, Al Qaida là kẻ thù nguy hiểm nhất đối với an ninh Hoa Kỳ.
Tổng thống Mỹ Barack Obama hội đàm với Thủ tướng Pakistan Yusuf Raza Gilani ngày 11/4/2010, trước hội nghị thượng đỉnh tại Washington. Ảnh: Reuters
Lời tuyên bố này được đưa ra vào ngày 11/4 vào lúc máy bay của gần 50 nguyên thủ và thủ tướng trên thế giới lần lượt đáp xuống Washington tham dự hội nghị an ninh hạt nhân, và trong bối cảnh căng thẳng với Iran tăng thêm một nấc.
Chiều chủ nhật 11/4, một ngày trước khi khai mạc hội nghị thượng đỉnh về an ninh chống khủng bố hạt nhân tại Washington, tổng thống Mỹ Obama nhấn mạnh rằng những mưu toan trang bị vũ khí hạt nhân của Al Qaida là mối đe dọa lớn nhất đối với nền an ninh thế giới.
Tổng thống Mỹ tỏ ra hài lòng vì theo ông, các nhà lãnh đạo thế giới dự hội nghị chia xẻ lo âu của Mỹ, do vậy vấn đề bảo vệ an toàn các kho vũ khí hạt nhân sẽ được bảo đảm hiệu quả hơn.
Đề tài quan trọng nhất của hội nghị này là làm sao ngăn chận trong « ngắn hạn , trung hạn và dài hạn » khả năng một tổ chức khủng bố như Al Qaida có được vũ khí hạt nhân.
Các nhà lãnh đạo họp tại Washington sẽ phải thỏa thuận với nhau về phương tiện bảo vệ kho nhiên liệu hạt nhân, nhất là chất phóng xạ sử dụng trong các lò phản ứng thí nghiệm thường khi kém an toàn.
Theo giới chuyên gia về vấn đề cấm phổ biến vũ khí nguyên tử, thì cho đến nay chưa có trường hợp một tổ chức khủng bố đánh cắp uranium hay plutonium được ghi nhận. Tuy nhiên kể từ đầu thập niên 1990 đến nay đã có 18 vụ chất phóng xạ bị đánh cắp hay biến mất.
Người ta sợ nhất là các tổ chức khủng bố có thể dùng uranium và plutonium chế tạo « bom dơ » gây ô nhiễm phóng xạ.
Hôm 11/4, tổng thống Mỹ đã có dịp đàm đạo trước với các nhà lãnh đạo nước ngoài như thủ tướng Ấn Độ, thủ tướng Pakistan và tổng thống Kazakhstan.
Theo các chuyên gia quân sự, thì kho vũ khí hạt nhân của Pakistan được bảo vệ chặt chẽ, nhưng do tổ chức Al Qaida và Taliban có cơ sở địa bàn hoạt động tại xứ hồi giáo này nên Pakistan là mối ưu tư hàng đầu.
Trong khi đó thì Hoa Kỳ lại khen Kazakhstan là một « tấm gương » phi hạt nhân hóa. Tổng thống Narbaiev đã đóng cửa một trung tâm thí nghiệm hạt nhân, và phá hủy 100 đầu đạn nguyên tử trên tổng số 500 do Liên Xô để lại sau khi bị tan rã.
Thật ra thì ngoài Al Qaida, Hoa Kỳ còn nhắm vào hai đối tượng khác, đó là Iran và Bắc Triều Tiên khi đề ra mục tiêu kêu gọi cộng đồng thế giới "kiểm soát nhiên liệu hạt nhân trong thời hạn nhanh chóng với một kế hoạch cụ thể, đặc biệt".
Cũng trong ngày 11/4, bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates và ngoại trưởng Hillary Clinton nhấn mạnh là Hoa Kỳ không loại trừ một giải pháp nào đối với Iran và Bắc Triều Tiên, kể cả giải pháp « hạt nhân và quân sự ».
Một công hai việc, Washington kỳ vọng vào hội nghị thượng đỉnh này để tìm một đồng thuận đối phó với hai nước « không tôn trọng hiệp ước cấm phổ biến hạt nhân ».
Bắc Kinh, đồng minh của Teheran và Bình Nhưỡng phản ứng ra sao? Mọi người chờ đợi cuộc thảo luận song phương Obama - Hồ Cẩm Đào bên lề hội nghị.
Tú Anh (RFI)