Tổng thống Indonesia Yudhoyono (Reuters)
Quốc gia 237 triệu dân này là thành viên của nhóm G20, câu lạc bộ các cường quốc công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới và các quốc gia đang lên. Bất chấp cuộc khủng hoảng kinh tế, và ngược lại so với các nước láng giềng Malaysia, Singapour và Thái Lan, tăng trưởng kinh tế của Indonesia năm 2009 là 4,5%. Mặc dù, xuất khẩu của Indonesia có sụt giảm đôi chút, nhưng do chiến lược phát triển của quốc gia này tập trung vào thị trường nội địa, nên nền kinh tế nước này chỉ bị ảnh hưởng rất ít.
Indonesia không chỉ vượt ra khỏi khủng hoảng, mà còn trở nên mạnh hơn qua thử thách. Nợ công của nước này chỉ ở mức 31%, nghĩa là bằng một phần tư so với năm 1998. Quyền thống đốc Ngân hàng Indonesia nhận định chỉ cần cố gắng thêm một chút nữa, là quốc đảo này sẽ được coi là địa điểm đầu tư đáng tin cậy. Theo giám đốc Cơ quan phát triển Pháp AFD, Joël Daligault, Indonesia còn là một nơi mà nền dân chủ đã được khẳng định và báo chí tự do nhất trong khu vực.
Tham nhũng: một tai họa quốc gia
Thịnh vượng cận kề với nghèo đói, địa điểm đầu tư tin cậy nhưng và nạn tham nhũng hoành hành, bài báo giới thiệu sự phát triển của Indonesia chứa đựng nhiều tương phản. Các thành phố của Indonesia với những ngôi nhà chọc trời và các trung tâm thương mại lớn khiến Manhattan hay Chicago phải ganh tị. Tầng lớp trung lưu chiếm một phần tư dân số nước này. Tuy nhiên, từ các khu thương mại sầm uất của thủ đô Jakarta, đi ra chỉ một vài cây số về phía Bắc là khu phố ổ chuột Koja, tương tự như bất cứ khu ngoại ô nào thuộc các nước thế giới thứ ba. Có đến 18% dân số Indonesia sống trong tận cùng nghèo đói với thu nhập dưới 1 đô la/ngày. Hiện nay mới chỉ có 60% dân Indonesia có điện dùng. Tại Koja, các gia đình phải tự lấy điện từ đường dây cao thế bằng các phương tiện thô sơ, khiến cho các vụ chập điện và hỏa hoạn gây chết người thường xảy ra. Nước sạch thì không có, trong khi chỉ cần mưa kéo dài hai tiếng đồng hồ là nhà đã bị ngập.
Indonesia được coi là một trong những nước nơi tham nhũng nặng nề nhất. Mặc dù báo chí tư nhân độc lập tố cáo tệ nạn quốc gia này, đặc phái viên Le Monde gửi về bài viết nhận định nạn tham nhũng vẫn còn là "một tai họa quốc gia". Cuối năm 2008, để cứu ngân hàng Century Bank khỏi phá sản, nhà nước đã ra tay. Trong vụ việc đang là thời sự hiện nay ở Indonesia, đối lập và Quốc hội đã chỉ trích phó tổng thống Indonesia Sulio Bambang Yudhoyono (gọi tắt là SBY) và nữ bộ trưởng tài chính Dri Mulyani Indrawati đã bơm vào ngân hàng này 700 triệu đô la, tức là gấp 10 lần số tiền dự kiến.
Đối với nhiều người, vụ xì căng đan này là do những người chống lại nữ bộ trưởng tài chính, người chủ trương tấn công quyết liệt vào nạn tham nhũng. Tuy nhiên, chính cựu bộ trưởng tài chính lại nhận định: cho rằng bỏ tiền cứu Ngân hàng Century Bank là nhằm để cứu cả hệ thống ngân hàng chỉ là "một trò hề". Sự thật là vì ngân hàng này chỉ chiếm có 0,3% của hệ thống. Lý do chính để cứu ngân hàng này chỉ là để "cứu những người gửi tiền tại đây do những mối quan hệ ngầm của họ với giới có chức quyền". Đại diện của Tổ chức Minh bạch Quốc tế (Transparency International), Rezki Sri Wibowo, cũng đồng ý với nhận định này. Ông cho rằng quá trình tản quyền khởi sự cách đây 10 năm đã làm cho "số lượng những người tham nhũng hiện nay tăng lên".
Đối thoại Trung - Mỹ về vấn đề Iran và an ninh hạt nhân
Chủ tịch Hồ Cẩm Đào và tổng thống Obama (Reuters)
Dưới tựa đề "quan hệ Trung Mỹ hòa dịu lại qua hồ sơ Iran", tờ Le Figaro theo dõi cuộc gặp gỡ giữa tổng thống Mỹ và chủ tịch Trung Quốc, bên lề cuộc Hội nghị thượng định hạt nhân, để tìm ra được đồng thuận trong việc trừng phạt Iran. Sau thời gian đầy sóng gió trong quan hệ giữa hai nước, với nhiều biến cố, vụ công ty Google, việc Hoa Kỳ bán vũ khí cho Đài Loan, việc tổng thống Obama tiếp Đức Đạt Lai Lạt Ma tại Nhà trắng và vấn đề tỷ giá đồng nhân dân tệ, Le Figaro nhận định "ông Hồ Cầm Đào có vẻ như đã quyết định nắm lấy bàn tay đưa ra của ông Obama".
Trong cuộc gặp giữa tổng thống Obama và chủ tịch Hồ Cẩm Đào, chủ tịch Trung Quốc "chia sẻ những lo lắng" của ông Obama về Teheran và khẳng định sẽ gửi một phái đoàn đến Liên Hiệp Quốc để "thương thuyết" về văn bản cụ thể trừng phạt Iran. Tuy nhiên, theo tác giả, từ "thương thuyết" được phía Trung Quốc sử dụng mang tính mập mờ khiến cho người đọc không hiểu được ý định thực sự của Bắc Kinh.
Vấn đề then chốt là hình thức trừng phạt Iran, mà cả Trung Quốc và Nga có thể chấp nhận được. Trong khi Washington chủ trương một giải pháp "cứng rắn", buộc Teheran phải xem xét lại chương trình hạt nhân và quay trở lại các đàm phán với cộng đồng quốc tế, Bắc Kinh vẫn bác bỏ mọi biện pháp trừng phạt liên quan đến lĩnh vực năng lượng của Iran, nguồn cung cấp dầu mỏ quan trọng của Trung Qu ốc. Ngoại trưởng Mỹ Hilary Clinton khẳng định chính "sự kiên nhẫn trên bình diện chiến lược" của Mỹ đã khiến cho một đồng thuận quốc tế về Iran đã bắt đầu hình thành.
Mới đây, bà Clinton đã công du Ả Rập Xê Út để thuyết phục nước này thay thế Iran trong việc cung cấp năng lượng trong trường hợp biện pháp trừng phạt năng lượng được đưa ra. Tuy nhiên, giải pháp trừng phạt Iran về năng lượng cũng bị tổng thống Nga phản đối, vì Nga cho rằng việc cấm vận có thể gây ra các « thảm họa nhân đạo ». Vấn đề Iran cho thấy rõ Hoa K ỳ gặp rất nhiều khó khăn trong việc thuyết phục cộng đồng quốc tế đạt được một tiến bộ cụ thể trong hồ sơ an toàn hạt nhân.
Thái Lan lún sâu vào khủng hoảng
Về Thái Lan, Le Monde có bài với hàng tựa "Thái Lan đang bị kìm hãm trong một cuộc khủng hoảng chính trị xã hội sâu sắc". Ngày thứ bảy tuần trước tại Bangkok đã diễn ra các xung đột đẫm máu giữa các lực lượng an ninh và những người "Áo Đỏ", bao gồm những người ủng hộ cựu thủ tướng bị lật đổ Thaksin Shinawatra và những người đối lập với thủ tướng hiện nay. Cuộc xung đột này khiến cho cuộc khủng hoảng chính trị tại Thái Lan, bắt đầu từ giữa tháng ba, trở nên nghiêm trọng hơn.
Binh sĩ Thái Lan đứng gác trong doanh trại của trung đoàn bộ binh số 11 trong khi người biểu tình bao vây bên ngoài. Ảnh: AP.
Thoạt tiên, những người biểu tình tỏ ra rất hòa bình. Công chúng chứng kiến những cảnh yên bình khi binh lính và những người Áo Đỏ chia nước uống cho nhau vào các khoảng khắc xung đột tạm lắng. Tuy nhiên, xung đột khiến 21 người chết và 863 người bị thương hôm thứ bảy càng lặp lại hình ảnh Thái Lan, một nước mà vòng xoáy bất ổn định chính trị liên tục lặp đi, lặp lại từ năm 2006. Tác giả bài báo truy tìm nguyên nhân trực tiếp các thủ phạm của những vụ chết người trong xung đột vừa qua. Theo một nguồn tin Bộ ngoại giao, sự leo thang của bạo lực là do chính phủ ban hành tình trạng khẩn cấp và hành động quyết liệt của các nhóm cực đoan trong nội bộ liên minh Áo Đỏ. Nguồn tin này cũng cho biết việc quân đội bố trí các đơn vị bắn tỉa trên các nóc nhà cũng có thể đã châm ngòi cho bạo lực bùng lên.
Cùng chung nhận định với Le Monde, tờ La Croix cho rằng, việc phong trào Áo Đỏ cương quyết đi đến cùng trong các yêu sách của mình, thể hiện qua cuộc xung đột đẫm máu vừa qua với quân đội, đã phơi trần toàn bộ rạn nứt xã hội sâu sắc tại Thái Lan, giữa một bên là đông đảo những người cùng khổ, và bên kia là thiểu số tầng lớp tinh hoa tập hợp xung quanh Hoàng gia, giới công chức cao cấp, những người nắm pháp luật và doanh nhân. Xã hội Thái Lan dưới cái vẻ bề ngoài thịnh vượng và tươi cười với các khách ngoại quốc, trên thực tế, đã bị kìm hãm trong một trạng thái cổ hủ rất nặng nề.
Philippines cung cấp bao cao su phòng aids bất chấp phản đối của Giáo hội Công giáo
Về mặt xã hội, nhìn sang Philippines, trên La Croix , có bài nhấn mạnh bất đồng giữa Giáo hội và Chính quyền trên vấn đề phòng bệnh Sida. Ngày 12/4, khai mạc hội nghị quốc gia về Sida, bộ trưởng Y tế Philippines, bà Esperanza Cabral, đã tuyên bố, đối mặt với nạn dịch Sida đang tăng lên từ ba năm nay, chính phủ cần phải tăng cường tổ chức các hoạt động thông tin và phòng ngừa căn bệnh này. Cuối tháng hai vừa qua, khi vừa được bổ nhiệm làm bộ trưởng, bà Esperanza Cabral đã phá vỡ một điều cấm kỵ rất quan trọng trong xã hội nước này, khi bà cho phép các cơ quan của bộ Y tế mua và phân phối các bao cao su.
Hội đồng Giám mục Công giáo, rất có ảnh hưởng về mặt chính trị tại Philippines, ngay lập tức đã lên án hành động của tân bộ trưởng, tố cáo bà đã chủ trương khuyến khích "quan hệ tình dục bừa bãi". Đối với Giáo hội Công giáo Philippines, chương trình phòng chống Sida cần phải tập trung vào việc đề cao lòng chung thủy đối với những người đã lập gia đình và sự trinh tiết đối với những người chưa lập gia đình. Hai chủ trương này đã được đưa vào chương trình của chính phủ, với sự phối hợp thực hiện của các tổ chức tôn giáo như Caritas hay Sœurs missionnaires de l’Esprit-Saint.
Chương trình hoạt động chung của Liên Hiệp Quốc tại Philippines đồng thời phát triển một cuốn sổ hướng dẫn thông tin về virus HIV cho những người tham gia chương trình tại các xứ đạo, được Hội đồng Giám mục phê chuẩn. Tuy nhiên, một nội dung chính có trong chương trình này, là phân phối các bao cao su, lại chưa bao giờ được thực hiện.
Lý do Bộ Y tế Philippines quyết định hành động bất chấp phản đối của Giáo hội xuất phát từ sự bùng phát của căn bệnh này từ ba năm trở lại đây. Theo các con số chính thức, tỷ lệ người mắc virus HIV tại Philippines rất thấp, 4.424 trường hợp (so với 270.000 trường hợp tại Indonesia và 610.000 tại Thái Lan). Tuy nhiên, giới chức cho rằng, thiếu các biện pháp phát hiện bệnh, con số người bị mắc bệnh trên thực tế có thể cao hơn gấp 10 lần.
Tuy nhiên, dưới chính quyền của tổng thống Gloria Arroyo, do sức ép của Giáo hội Công giáo, tiền công không được sử dụng để mua sắm thêm các phương tiện chống thụ thai nhân tạo, trong đó có các cao su. Tổng thống mới, được bầu lên vào tháng năm tới, sẽ phải đưa ra quyết định rõ ràng về chuyện này.
Trọng Thành (RFI)