Tổng thống Nga Dmitri Medvedev và tổng thống Ukraina Viktor Yanukovich cùng ký kết thỏa thuận sau khi thương lượng ngày 21/4/2010. Ảnh: Reuters
Hôm 21/4, tổng thống Nga Dmitri Medvedev công du Ukraina và hội đàm với tân tổng thống Ukraina. Đây là lần đầu tiên tổng thống Nga đến Ukraina, kể từ khi ông Viktor Yanukovych trở thành tổng thống. Cuộc gặp diễn ra tại Kharkov, thành phố Ukraina miền đông bắc, cách biên giới với Nga 50 kilômét.
Vì tầm quan trọng của cuộc gặp này, thứ ba tuần trước, thủ tướng Ukraina Mykola Azarov đã có buổi làm việc tại Mátxcơva với người đồng nhiệm Nga Vladimir Putin, để chuẩn bị các nội dung chính cho cuộc gặp thượng đỉnh này. Một trong các mục tiêu chính của cuộc gặp giữa tổng thống hai nước là giải quyết các bất đồng trong vấn đề giá khí đốt Nga bán cho Ukraina.
Yêu cầu của Ukraina là Nga giảm giá bán khí đốt để có thể cân bằng được ngân sách, điều kiện để Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế chấp nhận tiếp tục cho nước này vay tiền. Nhật báo Kommersant của Ukraina hôm nay cho biết, tổng số tiền Ukraina muốn được giảm là 4 tỉ đô la. Theo nhật báo Nga Vedomosti, dẫn nguồn tin từ điện Kremlin, cả hai phía đều muốn ký kết thoả thuận về khí đốt, nhưng hiện tại các chi tiết chưa được công bố. Theo tờ báo trên mạng của Ukraina Pravda, để đổi lại việc giảm giá, Nga sẽ sở hữu 50% nhà máy chế tạo máy bay Antonov, một trong các tài sản lớn nhất của nền công nghiệp nước này. Được thành lập dưới thời Xô Viết, mặt hàng chính của doanh nghiệp Antonov là các máy bay vận tải cỡ lớn.
Một nội dung quan trọng khác của cuộc gặp thượng đỉnh là số phận hạm đội Biển Đen của Nga, đặt tại bán đảo Crime, miền nam Ukraina. Dưới thời tổng thống tiền nhiệm thân phương Tây, quan hệ giữa Nga và Ukraina rất căng thẳng. Nhưng đến thời của ông Viktor Yanukovych, quan hệ hai bên ngay lập tức đã nồng ấm và các thương lượng về hạm đội Biển Đen lại bắt đầu với năm cuộc gặp chỉ trong vòng hai tháng.
Tuy nhiên, từ khi trở thành tổng thống Ukraina, ông Viktor Yanukovych không muốn thể hiện mình là chư hầu của Matxcơva. Ông Yanukovych đã thực hiện chuyến công du đầu tiên tới Bruxelles với tư cách tổng thống. Ông cũng chống lại sức ép muốn đưa tiếng Nga trở thành ngôn ngữ chính thức tại Ukraina, và bác bỏ lời mời của Mátxcơva tham gia vào liên minh thuế quan khu vực do Nga lãnh đạo.
Tin giờ chót cho biết, hai bên đã ký kết thỏa thuận vào hôm 21/4. Theo thỏa thuận này, Hạm đội Biển Đen sẽ được tiếp tục cho thuê căn cứ tại Crime trong vòng 25 năm nữa, và có thể gia hạn thêm 5 năm. Đổi lại, Nga sẽ giảm giá khí đốt bán cho Ukraina. Nếu giá bán là 330 đô la một mét khối, thì Ucraina được giảm 100 đô la; và nếu giá khí đốt ở dưới mức này, thì mức giảm giá là 30%.
Trọng Thành (RFI)