Phi cơ Vietnam Airlines chuẩn bị đưa các hành khách bị kẹt ở Matxcơva về Paris ngay sau khi không phận Pháp được giải tỏa. Ảnh: Trọng Nghĩa
Hôm 21/4, sáu ngày sau vụ núi lửa Iceland phun trào, không phận và tất cả các sân bay của Pháp đã được mở cửa trở lại. Tổng giám đốc Hàng không Dân sự Pháp (DGAC) cho biết cụ thể là, toàn bộ các tuyến bay đường dài và ba phần tư các chuyến bay trung bình đã được bảo đảm. Tuy nhiên, hiện thời một số hướng bay lên Bắc Âu vẫn chưa được phép hoạt động, vì không phận các nước Bắc Âu được mở lại khá dè dặt.
Tại Đan Mạch, không phận vùng phía Nam đã được mở cho đến ít nhất là 0 giờ sáng GMT. Khu vực miền bắc vẫn bị cấm bay dưới độ cao 6.000 mét. Còn tại Na Uy, thông báo chính thức của hàng không nước này cho biết không có trở ngại trên bầu trời, cũng cho đến 0 giờ sáng GMT.
Tình hình cải thiện cũng được thấy qua việc các hãng hàng không Nhật tuyên bố sẽ khởi động lại các chuyến bay tới châu Âu, sau một tuần đình chỉ.
Sự tê liệt của hàng không châu Âu tiếp theo vụ núi lửa phun tại Iceland đã khiến cho các công ty hàng không thiệt hại nặng. Hãng hàng không Air-France-KLM tuyên bố mất 35 triệu euro một ngày. Theo đánh giá của Hiệp hội Vận chuyển Hàng không Quốc tế IATA, thiệt hại tổng cộng tính đến giờ này, lên đến gần 1,7 tỉ đô la. Theo ông Giovanni Bisignani, giám đốc IATA, khoảng năm công ty hàng không cỡ vừa và nhỏ có thể bị phá sản. Hiệp hội hàng không châu Âu, gồm 36 công ty hàng không, đề nghị được trợ giúp để các hãng có thể vượt qua được các khó khăn do việc 95.000 chuyến bay bị hủy gây ra.
Đà cải thiện tình hình không lưu tại châu Âu đã bắt đầu từ 20/4 với nhiều chuyến bay quốc tế đến các phi trường trước đó bị đóng cửa, chẳng hạn như Paris. Phóng viên Trọng Nghĩa, ban Việt ngữ RFI, đã về lại được Paris tối 20/4, trên chuyến bay Mátxcơva-Paris của Vietnam-Airline, sau khi bị kẹt lại trong nhiều ngày qua tại thủ đô nước Nga. Anh cho biết:
"Tất cả hành khách trên chuyến bay VN 533 từ Matxkơva đến Paris đều đã thở phào nhẹ nhõm khi chiếc Boeing của hãng Vietnam Airlines hạ cánh an toàn xuống phi trường Roissy, Paris vào khoảng 18g30 hôm 20/4. Họ nằm trong số những người đầu tiên được thừa hưởng kết quả của tình hình không lưu tại Châu Âu dần dần thông thoáng trở lại sau năm ngày ùn tắc.
Sở dĩ họ nhẹ nhõm là vì trước đó, ngay cả khi phi cơ đang bay, mọi người vẫn lo ngại rằng biết đâu sẽ không đáp xuống Paris được vì đám tro bụi núi lửa. Điều này đã từng xảy ra khi họ từ Thành Phố Hồ Chí Minh về Paris vào tối thứ năm tuần trước, đi được hai phần ba đọan đường rồi, thế mà phi cơ đã bất ngờ bị buộc phải đáp xuống phi trường Matxcơva vì sân bay Paris bị đóng cửa.
Hệ quả của việc này là khoảng ba trăm hành khách trên chuyến bay đã phải trải qua hơn 4 ngày, có thể nói là bị giam lỏng trong một khách sạn ở vùng ngoại ô Matxcơva, không còn được tự do đi lại vì không có thị thực nhập cảnh Nga, thậm chí hộ chiếu còn bị công an biên phòng Nga tịch thu ngay khi rời khỏi máy bay.
Nỗi lo canh cánh của hành khách chuyến bay còn xuất phát từ một sự cố ''khởi hành hụt'' xảy ra vào sáng 20/4, khi mọi người được lệnh mang hành lý cá nhân tập hợp dưới sảnh khách sạn vào 8 giờ để chờ xe ca đến đón ra phi trường. Chờ mãi đến 9 giờ thì lại được yêu cầu mang hành lý trở lên phòng. Đang thất vọng não nề thì lại được báo tập hợp lại chờ xe đến đưa ra phi trường, và lần này thì được rời khách sạn thực thụ.
Tuy nhiên ai cũng phập phồng, và chỉ khi lên được máy bay, thì mọi người mới bớt lo; nhất là khi được báo là phi cơ sẽ điều chỉnh đường bay, từ Nga qua Bélarus, rồi sau đó vòng qua Đông và Trung Âu (Slovakia, Áo, Slôvênia), xuống tận Nam Âu, qua Ý, đảo Corse ở Địa Trung Hải, rồi mới trở ngược lên Paris theo hành lang không lưu Lyon Paris đã được chính quyền mở ra.
Đường bay vòng này đã cho phép né tránh các khu vực còn bị mây bụi núi lửa che phủ, giúp cho chuyến bay an toàn hơn. Cách thức thay đổi lộ trình kể trên đã góp phần nâng khối lượng chuyến bay, mở cửa thêm các phi trường, tạo tiền đề cho việc cải thiện các hoạt động không lưu được thấy rõ thêm vào ngày 21/4. "
Trọng Nghĩa - Trọng Thành (RFI)