Quân đội Thái Lan đang canh gác khu phố tài chính Silom, Bangkok. Ảnh: Reuters
Trong cuộc khủng hoảng chính trị tại Thái Lan kéo dài từ nhiều tháng qua, máu đã đổ, quân đội được giao nhiệm vụ tái lập trật tự. Mặc dù không loại trừ khả năng quân đội tiến hành đảo chính, nhưng nhiều nhà phân tích cho rằng kịch bản này ít có thể xảy ra, chí ít là vào lúc này.
Trong thời gian qua, trước sự bế tắc của cuộc khủng hoảng, có nhiều tin đồn về nguy cơ đảo chính, nhưng có một điều chắc chắn là quân đội muốn duy trì ông Abhisit Vejjajiva làm thủ tướng.
Một chuyên gia về quân đội Thái Lan làm việc tại Bangkok, xin giấu tên, nói với Reuters: « Nếu ông Abhisit bắt đầu nghĩ đến việc giải tán Quốc Hội vào lúc này, thì sẽ có đảo chính ». Vấn đề ở đây là vai trò lãnh đạo của ông Abhisit, thế nhưng cho đến nay, không có những dấu hiệu cho thấy ông sẽ rời bỏ quyền lực và quân đội vẫn nắm quyền kiểm soát. Vào tháng chín tới đây, quân đội sẽ tiến hành cải tổ. Nhiều tướng lĩnh, trong đó có cả tướng Anupong Paojinda, tổng tư lệnh, sẽ về hưu. Họ muốn có một sự chuyển giao quyền lực cho những người thân cận, qua đó duy trì nguyên trạng, giữ được vai trò và ảnh hưởng của quân đội đối với giới doanh nhân, tầng lớp trung lưu và một bộ phận trí thức. Nếu giải tán Quốc Hội, tổ chức bầu cử trước tháng chín và một chính phủ thân Thaksin được thành lập, thì tình hình sẽ trở nên căng thẳng trong hàng ngũ chỉ huy cấp cao. Một quân đội thân Thaksin và loại trừ các chỉ huy thân hoàng gia sẽ là một thảm họa bởi vì quân đội cho rằng những người thân Thaksin và phe Áo Đỏ sẽ tấn công thể chế quân chủ. Theo các nguồn tin nội bộ quân đội, chính vì mối lo ngại này mà không thể gạt bỏ loại trừ khả năng lại có đảo chính. Một vị tướng bốn sao đã về hưu, xin giấu tên, cho Reuters biết là giới tướng lãnh đang thảo luận điều này và cân nhắc lợi hại. Không thể gạt bỏ khả năng này. Họ nghĩ rằng làm đảo chính là để bảo vệ chế độ quân chủ. Nhưng cũng quan ngại sức ép quốc tế. Do vậy, đây là kịch bản ít có thể xảy ra nhất.
Viễn ảnh quân đội lại nắm quyền tại Thái Lan, nền kinh tế lớn thứ hai tại Đông Nam Á, có thể làm nản lòng các nhà đầu tư. Vào giữa năm 2007, những biện pháp cứng rắn, vụng về của giới tướng lãnh cầm quyền, muốn kiểm soát nguồn vốn, hạn chế tỉ lệ sở hữu của đối tác ngoại quốc trong các doanh nghiệp đã làm cho các nhà đầu tư hoảng sợ. Thị trường chứng khoán Thái Lan bị sụt giảm tới 15%.
Cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài không chỉ gây thiệt hại về kinh tế. Một trong những thách thức đối với quân đội là người của phe Áo Đỏ thâm nhập vào hàng ngũ sĩ quan cấp dưới và binh sĩ. Những người này có thể tiết lộ những thông tin liên quan đến sự chia rẽ bên trong quân đội, thậm chí kể cả nguy cơ có các nhóm binh sĩ cầm súng đứng về phe Áo Đỏ, chống lại quân đội. Đa số chỉ huy cấp thấp xuất thân từ nông thôn, những vùng nghèo khó. Họ có thiện cảm với những người biểu tình Áo Đỏ, cũng là những người nghèo.
Ngoài sự chia rẽ trong quân đội, trong những ngày gần đây, nhiều chuyên gia còn nói đến những phần tử Áo Đen mà chính phủ của thủ tướng Abhisit tố cáo đó là những kẻ « khủng bố ». Trong cuộc xung đột giữa những người biểu tình và quân đội, ngày mồng 10 tháng tư, làm hơn hai chục người thiệt mạng, có 5 quân nhân Thái Lan bị bắn chết bao gồm một sĩ quan chỉ huy, một quân nhân trước đây là bảo vệ của Hoàng hậu Sirikit. Giới chuyên gia cho rằng vụ sát hại này được chuẩn bị tinh vi với các phương tiện hiện đại. Không loại trừ đó là những cựu quân nhân biên phòng, thuộc lực lượng tinh nhuệ Rangers, được những vị tướng lãnh về hưu thân Thaksin tuyển dụng. Chỉ huy đầu tiên của lực lượng Rangers là tướng Chavalit Yongchaiyudh, hiện là chủ tịch đảng Puea Thai, thuộc phe đối lập. Ông Chavalit sẽ ra tranh cử chức thủ tướng trong cuộc tổng tuyển cử sắp tới. Cách nay vài ngày, nhân vật này đã lên tiếng xin yết kiến vua Bhumibol để tìm lối thoát cho cuộc khủng hoảng.
Nhìn vào lịch sử, trong 78 năm qua, quân đội Thái Lan đã từng thực hiện hoặc có âm mưu tiến hành 18 cuộc đảo chính. Theo nhà phân tích Danny Richards thuộc tạp chí The Economist, thì « Một cuộc đảo chính ít có thể xẩy ra vào lúc này nhưng khó có thể dự báo mọi việc, và nếu nhìn vào lịch sử can thiệp của quân đội thì không thể loại trừ khả năng này ».
Ông Anthony David, chuyên gia phân tích của tuần báo Jane’s Defense thì cho rằng phe Áo Đỏ đã lập ra « cánh vũ trang » sau thất bại của cuộc tuần hành năm ngoái đòi chính phủ của thủ tướng Abhisit từ chức. Điều đáng chú ý là một số phần tử Áo Đỏ còn được huấn luyện quân sự, có thể đó là những cựu lính biên phòng Thái Lan, Rangers. Giới chuyên gia đánh giá đây là lực lượng tinh nhuệ, thiện chiến và chuyên nghiệp nhất trong quân đội, được thành lập năm 1978 để chống lại các nhóm cộng sản Thái Lan. Chỉ huy đầu tiên của lực lượng Rangers là tướng Chavalit Yongchaiyudh. Theo atimes.com, một nguồn tin chính phủ Thái Lan nhắc đến mối quan hệ giữa lực lượng Rangers và ông Chavalit, hiện là chủ tịch đảng Puea Thai và sẽ là đại diện cho đảng này ra ứng cử thủ tướng trong cuộc bầu cử sắp tới.
Đức Tâm (RFI)