Triển lãm toàn cầu Thượng Hải (Reuters)
Ngày đầu tiên, theo bài báo, đã có 200.000 người đến xem, trong lúc mà đỉnh cao chờ đợi trong nhũng ngày mở cửa có thể lên đến cả triệu người mỗi ngày. Do đó, ngay từ bây giờ Trung Quốc muốn thử nghiệm khả năng quản lý và an ninh trong việc đón tiếp một lượng khách to lớn như thế.
Tác giả bài báo đi theo dòng khách mời, dễ nhận ra với những chiếc mũ màu xanh hoặc đỏ, và có người hướng dẫn đi theo. Họ phải qua cửa kiểm soát, chặt chẽ không kém gì ở các sân bay. Dĩ nhiên là chỉ đi xem một số nơi của khu triển lãm trải rộng trên 5,3 cây số vuông. Vả lại nhiều quốc gia vẫn chưa làm xong toà nhà triển lãm của mình, nơi thì chỉ còn phải sơn phết thêm hoặc trát xi măng lối vào như Thái Lan, nhưng cũng có nơi như Lát Via chỉ mới xong 1/4 mặt tiền.
Theo tác giả bài báo, lượng khách 200.000 trong ngày đầu tiên mở cửa thử này đã cho phép rút ra một số kinh nghiệm: như ở toà nhà Trung Quốc, số người muốn đến xem quá đông khiến các máy kiểm soát hoạt động chỉ mới nửa tiếng đồng hồ thì đã bị hỏng, và toà nhà triển lãm đã phải đóng cửa cho đến chiều. Khách đến xem phải quay sang những toà nhà khác có mở cửa, như toà nhà của Luxembourg. Do quá đông, phải chờ lâu, khách xếp hàng đã ''nổi điên'' khiến toà nhà Luxembourg phải đóng cửa ngay vào buổi trưa hầu tránh xô xát. Các toà nhà triển lãm của Anh, Ý, Đức, cũng gặp trường hợp tương tự. Theo tác giả bài báo, khách viếng ngày hôm sau ít hơn nhiều, độ 50.000 người, cho nên tình hình yên ổn hơn.
Như nói ở trên, kiểm soát an ninh gắt gao không kém gì ở sân bay. Không những thế mà ngay trong ga tàu điện ngầm, hành lý cũng phải qua tia hồng ngoại. Mặc dù thế, các nhà tổ chức Triễn lãm, theo bài báo, vẫn lo ngại không tránh được những sự cố đáng tiếc, phá phách, cho nên từ đầu tháng tư này, cảnh sát Thượng Hải đã mở một chiến dịch đặc biệt trong vòng 12 ngày, và hơn 6000 người bị cho là vi phạm luật đã bị bắt giữ.
Dĩ nhiên là tác giả bài phóng sự đến viếng toà nhà triễn lãm của Pháp, dù chưa xong hẳn, nhưng cũng tham gia những ngày mở cửa thử nghiệm. Theo Julie Desné, Pháp rất được chiếu cố trong triển lãm này do vị trí rất tốt. Paris cũng không tiếc tiền của và công sức để chinh phục khách đến xem. Toà nhà do kiến trúc sư Jacques Ferrier thiết kế chiếm một diện tích 10.000 m2, đặt dưới chủ đề "Thành phố gợi cảm", tác động vào 5 giác quan của con người, với nhũng khu vườn đẹp mắt, hình ảnh Paris lộng lẫy, trưng bày những bức tranh quý, và lẽ dĩ nhiên không thể thiếu phần nghệ thuật ẩm thực Pháp, với những đầu bếp nổi tiếng đến đây.
Nhưng có một sáng kiến, mà theo tác giả bài báo sẽ khiến cho khách tham quan càng thêm đông, nhất là giới trẻ: đó là việc tổ chức những "Đám cưới lãng mạn", có nghĩa là bất cứ ai mặc quần áo cưới là có thể đến đây làm lễ trao nhẫn cho nhau. Sáng kiến này được nhanh chóng truyền trên mạng internet. Theo Julie Desné, có lẽ vì thế mà toà nhà triển lãm Pháp được đông đảo người Trung Quốc muốn đến viếng sau Hoa Kỳ.
Pháp: Ngày càng có nhiều người lâm vào cảnh cùng cực
Về nước Pháp, tờ La Croix hôm 23/4 chú ý đến hiện tượng xã hội, mô tả tình trạng ngày càng có nhiều người lâm vào cảnh nghèo khó cùng cực. Trên đây là tựa bài báo trang Diễn đàn. La Croix đăng hai bài về những người sống trong tình trạng bấp bênh cùng khổ ở Pháp, một bài của nhà báo Florence Aubenas, đã chịu khó sống trong cảnh bấp bênh hầu hiểu rõ tình cảnh này, và đã viết một quyển sách về đề tài này. Bài thứ hai, dưới tựa đề nêu trên, là lời chứng của bà Marion, thuộc tổ chức hoạt động nhân đạo ATD Quart Monde, đã từng sống lang thang với đứa con bé nhỏ trong suốt sáu năm trời.
Marion đã đọc quyển sách của Florence Aubenas, bà rất thích, và đánh giá là chỉ có những người đã sống qua cảnh này mới thấu hiểu được tình cảnh. Marion kể lại cuộc sống cùng cực trong suốt sáu năm từ 1981 đến 1987. Vào năm 81, Marion bị đuổi nhà, do nghiện ma túy, không đủ tiền trả tiền thuê nhà. Marion cho biết là bà bắt đầu nghiện từ lúc 22 -23 tuổi. Khi bị đuổi nhà thì bà đã hết nghiện, nhưng số tiền nợ chồng chất quá lâu. Lúc ấy thì Marion cũng vừa mới sanh cậu con trai, Nicolas. Như thế là Marion phải sống ngoài đường với đứa bé, đi ăn xin, và lục thùng rác, lượm lặt những đồ vật có thể bán lại ở chợ trời.
Nhưng nhờ đã có làm việc trước đây, bà nhận được một khoản trợ cấp ít ỏi. Khi Nicolas lên 3, cậu bé đi học, Marion dặn con nói láo, khi hỏi ở đâu thì cứ nói là ở gần trường. Vì còn may mắn có được một hộp thư, cho nên ở trường không ai biết là mẹ con bà vô gia cư. Đến năm 1989 thì Marion mới tìm được một việc làm và một mái nhà.
Nhận xét của Marion về những năm lang thang này, là những người bới thùng rác chỉ nhận được ánh mắt thờ ơ, hầu như người chung quanh không hề thấy họ. Điều khó chiụ nữa là người ta thường có thành kiến với những người vô gia cư, xem họ là một đám nghiện rượu dơ bẩn. Theo Marion, thực tế không hẳn là như thế, bà vẫn sạch sẽ , vì có những nơi tắm công cộng, giặt giũ đàng hoàng, vì không phải nghèo mà là bẩn thỉu.
Theo Marion, điều đáng ngại nhất trong cuộc sống lầm than này, nhất là đối với phụ nữ, là họ thường bị hành hung, hãm hiếp. Cho nên để tránh tai hoạ này, Marion mang đứa con trước bụng, đi lục thùng rác ban đêm, khi những người vô gia cư khác đi ngủ. Ban ngày mới tìm một cái xó để yên thân. Theo bà, cảnh vô gia cư đưa con người vào một cái vòng lẩn quẩn. Muốn tìm được việc làm thì phải trưng địa chỉ nơi cư ngụ, nhưng để có được một nơi cư ngụ thì phải có việc làm. Bây giờ đi làm ở Quart Monde, Marion cố giúp đỡ những người cùng khổ mà theo bà ngày càng nhiều thêm, nhất là trong giới thanh niên. Bà kể lại đã gặp những người dáng vẻ già nua, nhưng hỏi ra thì chỉ khoảng 40 tuổi.
Báo chí Thái Lan lo ngại bạo động biến thành nội chiến
Nhìn về Châu Á, báo l'Humanité hôm 23/4, dành nguyên một trang cho tình hình đáng ngại Thái Lan với hình ảnh rào cản giữa thủ đô Bangkok, lính ngồi canh gác, súng ống trên tay. L'Humanité lo ngại Bangkok lại "rơi vào biển máu", tựa bài báo. Cảnh đàn áp ngày 10/04 có thể tái diễn. Vụ đàn áp đó đã làm 25 người chết, trong đó có một nhà báo Nhật Bản, và hơn 800 người bị thương.
Riêng báo chí Thái Lan đã lo ngại nguy cơ một cuộc nội chiến diễn ra nếu lực lượng an ninh không nhanh chóng kiểm soát tình hình. Đối với tờ Bangkok Post, những cuộc đụng độ giữa người phe Áo Đỏ và những nhóm người dân ủng hộ chính quyền, có thể làm bạo loạn bùng lên ở Thái Lan, do việc mối thù hằn đã lên rất cao giữa hai phe. Tờ báo kêu gọi người Thái Lan phải biết sống chung với nhau bất kể chính kiến và thành phần xã hội.
Theo Bangkok Post, có một thực tế là chính quyền Thái Lan hiện không có đủ nhà tù để nhốt tất cả những người Áo Đỏ biểu tình, Quân Đội Thái thì cũng khó có thể ồ ạt tấn công vào khu Ratchaprasong để đè bẹp hàng chục ngàn người đang cố thủ tại đấy. Về phần phe Áo Đỏ, họ cũng không thể ép buộc những người không đồng ý với họ - về đề nghị giải tán Quốc Hội, cũng như về phương pháp đấu tranh – là phải mặc áo đỏ đi theo họ.
Trong tình hình căng thẳng hiện nay, khi phe nào cũng cho là mình đúng, một vụ xung đột khác, hay là có thêm người nào khác bị chết ở khu Ratchaprasong đều có thể tạo ra một phản ứng dây chuyền, thúc đẩy những người ủng hộ phe này hay phe khác trên toàn quốc nổi lên làm loạn. Bạo động lan rộng sẻ không thể kiểm soát được.
Vấn đề là ngay cả khi một thảm họa như trên diễn ra, mọi người vẫn phải chung sống với nhau, sẽ vẫn còn người giàu, kẻ nghèo, vẫn còn người ủng hộ phe Áo Đỏ hay hậu thuẫn cho đảng Dân Chủ và Thủ Tướng Abhisit Vejjajiva. Vẫn luôn luôn có bất đồng quan điểm trên cách thức điều hành đất nước, trên vai trò của quân đội, và trên nhiều vấn đề khác. Đó là những bất đồng mà ta phải bàn bạc giải quyết chứ không phải vì thế mà giết nhau để giành phần thắng.
Nhật báo Bangkok Post đã cực lực lên án những chiến dịch kích động hận thù hiện nay giữa các phe, nhằm chia rẽ người Thái với nhau. Những chiến dịch này cần phải bị chận đứng để tình hình đừng xấu đi thêm. Đối với tờ báo, cuộc đối đấu giữa chính quyền và phe Áo Đỏ đã chuyển biến tới một mức mà không bên nào có thể giành thắng lợi mà không bi thiệt hại nặng nề. Cả hai bên cần phải nhượng bộ lẫn nhau, và một cách nhanh chóng. Nếu không thì bóng ma nội chiến sẽ trở thành thực tế mới của người Thái.
Nhật báo Thái Lan The Nation cũng đưa ra lời kêu gọi tương tự, đánh động về nguy cơ nội chiến. Đối với chính quyền, báo giới Thái Lan cảnh báo là không nên quỷ quyệt hoá những nguời Áo Đỏ, tố cáo họ muốn phá hoại chế độ quân chủ là một hành động vô trách nhiệm. Báo giới cũng nhắc lại sự cố năm 1976: hàng chục sinh viên Đại học Thammasat đã bị người dân ném đá hành hung sau khi bị tố cáo là đã lăng nhục Thái tử Thái Lan.
Mai Vân (RFI)