Các trader giao dịch tại thị trường chứng khoán Frankfurt. Ảnh: Reuters
Vào lúc lãnh đạo các nước sử dụng đồng tiền chung châu Âu đang chuẩn bị một cuộc họp đặc biệt- dự trù vào đầu tháng tới- nhằm khởi động kế hoạch trợ giúp Hy Lạp, tối 27/4 thống đốc Ngân hàng trung ương Châu Âu, Jean Claude Trichet khẳng định là Hy Lạp cũng như bất kỳ một thành viên nào trong khối euro đều phải thanh toán nợ. Nói cách khác kịch bản Athens không thanh toán món nợ 30 tỉ euro mà các thành viên trong khối euro và 15 tỉ do Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế vừa đồng ý cho Hy Lạp vay, là điều không thể xảy ra.
Chủ tịch Liên Hiệp Châu Âu, Herman Van Rompuy cũng cùng một quan điểm. Sở dĩ cả hai đã phải lên tiếng là do cơ quan thẩm định rủi ro Standart&Poor vừa hạ điểm tín nhiệm của Hy Lạp đến ba nấc, từ 3B + xuống còn 2B- Như vậy Hy Lạp bị đặt vào danh sách quốc gia có nhiều rủi ro cao. Tổng số nợ của Hy Lạp hiện đã lên đến 300 tỉ euro, và ngày 11/4 vừa qua, Liên Hiệp Châu Âu quyết định hỗ trợ chính quyền của thủ tướng George Papandreous, cho Athens vay 30 tỉ. Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế cam kết sẽ tháo khoán cho Hy Lạp một khoản tín dụng từ 15 cho đến 20 tỉ euro. Theo tin mới nhất chưa được IMF xác nhận thì khoản tiền mà định chế tài chính đa quốc gia này cho Athens vay có thể lên đến 45 tỉ euro.
Thêm một yếu tố nữa khiến giới tài chính lo ngại về khả năng thanh toán của Hy Lạp là cho đến nay Đức vẫn do dự trong việc trợ giúp Hy Lạp, đồng thời một chuyên gia kinh tế của Đức cảnh báo là Athens không có khả năng trả món nợ 8 tỉ rưỡi euro cho Berlin, đây là khoản tiền mà chính quyền của bà Angela Merkel đang chuẩn bị cho Hy Lạp vay.
Ngoài Hy Lạp, hôm 28/4 đến lượt Bồ Đào Nha trở thành nạn nhân của giới đầu cơ tài chính sau khi Standard&Poor đã hạ điểm tín nhiệm của một thành viên khối euro khác là Bồ Đào Nha đang từ A+ xuống còn A-. Bồ Đào Nha cũng bị coi là một mắt xích yếu trong dân chuyền của khối 16 nước sử dụng đồng euro.
Trong năm 2009, thâm hụt ngân sách nhà nước lên đến 9,4% GDP, tổng số nợ lên đến 126 tỉ euro, tương đương với gần 80 tổng sản phẩm nội địa. Chính quyền Lisboa đang cố gắng lấy lại uy tín, cam kết giảm thâm hụt ngân sách nhà nước xuống còn 8,3% vào năm nay và trở lại với quy định của khối euro là 3% vào năm 2013.
Những tin xấu liên quan đến tình hình Hy Lạp và Bồ Đào Nha đang tạo nên một bầu không khí hoảng loạn trên thị trường tài chính quốc tế: chỉ số chứng khoán tại các thị trường châu Âu đều tụt giá vào đầu phiên giao dịch hôm nay 28/4, sau khi đã mất khoảng gần bốn điểm vào hôm qua. Tại châu Á, vào giờ đóng cửa hôm 28/4, chỉ số Nikkei của Tokyo sụt 2, 57%, trị giá chứng khoán tại Hongkong, Thượng Hải và Seoul cũng bị tuột giảm. Tuy nhiên, theo thông tín viên Frédéric Charles từ Tokyo trên thực tế bất ổn trên thị trường tài chính châu Âu chỉ có tác động giới hạn đối với nhiều nước đang trỗi dậy, đặc biệt là ở khu vực châu Á:
"Thật kỳ lạ là nền kinh tế các nước châu Á, kể cả những nước đang phát triển mạnh nhất như Indonesia, vững vàng hơn các nước công nghiệp châu Âu già nua. Các nước này gần như không mắc nợ, có thặng dư trong ngân sách và trong cán cân thương mại. Không giống như các ngân hàng châu Âu, các ngân hàng của những nước này không bị hấp dẫn bởi các tín dụng địa ốc nhiều rủi ro và các sản phẩm tài chính hấp dẫn do thị trường tài chính Wall Street cung cấp.
Như vậy, các nước châu Á cần gì phải bận tâm đến cuộc khủng hoảng tại Hy Lạp hay xem trọng đánh giá của các tổ chức thẩm định tài chính như Standard and Poor's, một tổ chức có trách nhiệm trong cuộc khủng hoảng hiện nay.
Một nhà kinh tế tại Tokyo đã đặt ra tất cả các câu hỏi này. Ông cho rằng, ngay cả nếu như những nước có độ rủi ro cao nhất tại châu Âu, tên gọi tắt bằng tiếng Anh là « PIGS », gồm Hy Lạp, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Irlande, có bị phá sản, sự tăng trưởng của nền kinh tế thế giới nói chung không vì thế sẽ bị ảnh hưởng nặng.
Điều chắc chắn là, ở Tokyo, dư luận cho rằng cuộc khủng hoảng của khu vực đồng euro chỉ mới bắt đầu. Mọi con mắt đang hướng về các nước mắc nợ nhiều nhất. Đầu tàu tăng trưởng thực sự của nền kinh tế thế giới hiện nay là châu Á và các nước đang trỗi dậy".
Thu Hà - Trọng Thành (RFI)