Ảnh hưởng cuộc khủng hoảng tài chính Hy Lạp đến châu Âu tiếp tục là chủ đề quan tâm hàng đầu tại Pháp. Trang nhất tờ Le Monde hôm 30/4 đưa hình ảnh so sánh trong hàng tựa lớn: « Đồng euro sụt giá, trong khi hoài nghi về khối sử dụng đồng tiên chung châu Âu tăng lên », với hình ảnh tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế Dominique Strauss-Kahn và thủ tướng Đức Angela Merkel, hai nhân vật quan trọng hàng đầu trong kế hoạch giải cứu Hy Lạp, đang phát biểu trước báo giới, sau buổi làm việc tại Berlin ngày thứ tư (28/4). Khủng hoảng tại Hy Lạp là một trong những nguồn gốc của khủng hoảng Châu Âu hiện nay.
Để tìm hiểu cội rễ và xu thế hiện nay của cuộc khủng hoảng, Le Monde đặt câu hỏi « Khủng hoảng châu Âu đâu từ đâu đến và sẽ đi đến đâu ? ». Trước hết, bài viết nhận định cuộc khủng hoảng đến từ Hy Lạp và những dối trá của chính quyền Hy Lạp. Sự thật về mức độ thâm hụt tài chính tại Hy Lạp mới được chính phủ của thủ tướng cánh tả Papandreou làm sáng tỏ vào mùa thu năm 2009, với việc công bố con số thâm hụt -12,7% PIB (có nghĩa là cao hơn 6% so với con số chính thức). Sự thật được đưa ra công khai này làm cho các thị trường mất lòng tin, khiến Hy Lạp buộc phải chấp nhận vay các khoản tiền với lãi suất ngày càng cao. Cuộc khủng hoảng tại Hy Lạp làm nổi rõ thực tế là các quốc gia châu Âu hiện đang là các con nợ với các khoản tiền vay khổng lồ. Nhà kinh tế học Steen Jakobsen thuộc nhóm Limus Capital, có trụ sở tại Copenhagen, nhận xét: « Khu vực sử dụng đồng euro là một ngôi nhà được xây dựng không có móng ». Theo ông, châu Âu thiếu một bộ tài chính chung có khả năng đưa ra các quyết định cho toàn bộ khối này.
Trả lời câu hỏi liệu Hy Lạp có bị phá sản và cuộc « khủng hoảng Hy Lạp » có lan sang các nước khác không ? Le Monde cho rằng, nếu được các nước châu Âu và Quỹ Tiền tệ Quốc tế hỗ trợ, nguy cơ phá sản trước mắt có thể không xảy ra, nhưng trong tương lai vài năm tới, Hy Lạp vẫn phải đối mặt với tình thế rất khó khăn. Kinh tế gia trưởng của ngân hàng tư nhân Pháp Oddo tiên đoán, để cải thiện tình hình, « Hy Lạp sẽ không thể nào tránh khỏi việc tái cấu trúc các khoản nợ ». Cùng chung tình trạng với Hy Lạp, tại châu Âu còn có Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Ý và Ailen. Để tránh khủng hoảng Hy Lạp lan ra khắp châu Âu, việc đưa nước này ra khỏi đồng euro cũng đã được các nghị sĩ Đức đặt ra. Tuy nhiên, giải pháp này chỉ là trên lý thuyết, vì một kịch bản như vậy đã không được dự kiến trong các hiệp định khung của khu vực đồng euro. Mặt khác, nếu có làm như thế, những khó khăn của Hy Lạp sẽ chỉ tăng lên gấp bội.
Thành lập tổ chức thẩm định tài chính châu Âu, biện pháp chống lại căn bệnh sốt xuất huyết « Hy Lạp »
Le Monde dẫn lại kết quả điều tra dư luận của BVA cho kênh truyền hình Canal +. Theo đó, 75% người Pháp cho rằng Pháp cũng có thể gặp khủng hoảng tương tự như Hy Lạp. Theo Le Monde, để ngăn chặn cuộc khủng hoảng Hy Lạp lan ra toàn châu lục, ngày 28/4, tổng giám đốc FMI và Ngân hàng châu Âu đã hội kiến khẩn cấp với thủ tướng Đức và các nghị sĩ Đức tại Berlin với mục tiêu thuyết phục Đức, nước lưỡng lự nhất, trong việc thông qua kế hoạch giải ngân cứu Hy Lạp. Sau cuộc họp này, kết quả có vẻ khả quan. Các nghị sĩ Đức đã đưa ra con số từ 100 đến 120 tỉ đô la cho Hy Lạp vay từ đây đến cuối 2012.
Trong cuộc khủng hoảng tài chính Hy Lạp, Le Monde nhận định Pháp giữ vai trò trung gian giữa Berlin và Athenes. Từ nhiều tuần nay, tổng thống Pháp tránh đưa ra bất cứ phê phán nào, dù là nhỏ nhất, nhằm vào thủ tướng Đức. Tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức mà bất cứ xung đột nào giữa hai nước cũng trở nên nguy hại cho toàn châu Âu. Tuy nhiên, Pháp cho rằng Đức đã phạm một sai lầm khi quan niệm, vì Hy Lạp phạm lỗi, nên nước này phải chuộc lỗi, trước khi nhận được các giúp đỡ. Bởi vì, điều nguy hiểm là, nếu để Hy Lạp sụp đổ, hiệu ứng tan vỡ dây chuyền cũng sẽ diễn ra.
Phủ tổng thống Pháp cũng tuyên bố thái độ của các công ty thẩm định tài chính là "tội ác". Cụ thể là công ty Standard and Poors đã đánh tụt hạng ba quốc gia, Hy Lạp, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha, chỉ vòng trong hai ngày đầu tuần này. Việc các công ty thẩm định tài chính đưa ra tràn lan các nhận định về thực trạng tồi tệ của các nước này làm tăng lên sự ngờ vực của các nhà đầu tư đối với các công phiếu của các quốc gia thuộc khu vực đồng euro.
Thứ tư (28/4), tổng giám đốc Quỹ tiền tệ quốc tế nói thẳng là « không nên quá tin vào các công ty thẩm định tài chính ». Tờ Les Echos trang quốc tế phỏng vấn ông Michel Barnier, thanh tra châu Âu về thị trường nội địa và các dịch vụ. Theo ông Barnier, các công ty thẩm định tài chính bị thao túng bởi một số nhóm, vì thế cần tính đến việc thành lập một tổ chức thẩm định tài chính độc lập của châu Âu.
Le Figaro cho biết, từ Trung Quốc, tổng thống Pháp, đang trong chuyến công du, chuẩn bị cho việc khai trương khu trưng bày của Pháp tại Triển lãm Toàn cầu Thượng Hải, cũng theo dõi sát tình hình khủng hoảng tài chính tại châu Âu. Tổng thống Sarkozy tuyên bố, trong cuộc khủng hoảng này Pháp cần phải giữ vai trò người đoàn kết toàn thể gia đình châu Âu, chống lại các nhà đầu cơ đang tấn công vào khu vực đồng euro, thông qua cuộc khủng hoảng tại Hy Lạp.
Triển lãm Thượng Hải chú trọng sản phẩm sinh thái để xóa hình ảnh Trung Quốc là « công xưởng gây ô nhiễm »
Triễn lãm Toàn Cầu tại Thượng Hải đã chiếm hai trang quốc tế trên Le Figaro. Pháp là nước đầu tiên nhận lời tham gia triển lãm và cũng là nước đầu tiên khởi công xây dựng khu trưng bày tại đây. Thủ đô kinh tế của Trung Quốc đã chi ra 30 tỉ euro, di chuyển 272 nhà máy và 60 nghìn người ra khỏi trung tâm để dự kiến đón khoảng từ 70 đến 100 triệu khách trong vòng sáu tháng.
Đưa ra con số ít nhất 70 triệu khách, Trung Quốc tỏ rõ ý muốn phá con số kỷ lục 64 triệu khách thăm triển lãm Osaka Nhật năm 1974. Cũng cần phải nói là 95% số khách dự kiến sẽ là người Trung Quốc. Trong đó, 30% là dân Thượng Hải, 50% đến từ châu thổ sông Dương Tử và 20% đến từ các vùng còn lại của Trung Quốc. Trong số 3,5 khách nước ngoài dự kiến, có khoảng 1 triệu người Nhật, xấp xỉ 1 triệu người Hàn Quốc, 1 triệu người từ châu Âu.
Theo Les Echos, với chủ đề chính thức « Một thành phố tốt hơn. Một cuộc sống tốt hơn », Triển lãm Toàn cầu tại Thượng Hải có mục tiêu phá bỏ hoàn toàn hình ảnh vốn có về Trung Quốc trong con mắt của nhiều người, như một « công xưởng gây ô nhiễm của thế giới ». Từ ba năm nay Trung Quốc giữ chức quán quân trong việc phát khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Tại nơi triển lãm, những người tổ chức đã lắp đặt các hệ thống hứng nước mưa trông rất đẹp mắt để phục vụ khu triển lãm. Các pin mặt trời cũng được lắp đặt, với tổng lượng điện dự kiến lên đến 5 Megawat, và như vậy trở thành dự án điện mặt trời lớn nhất tại Trung Quốc.
Trong khi đó, nhiều công ty nước ngoài cũng khai thác dịp này để trưng bày các sản phẩm tiên tiến nhất. Như hãng Xella (Pháp) đứng đầu thế giới về tấm bê tông làm từ các nguyên liệu tự nhiên (béton cellulaire), dùng để xây nhà, có tính năng ấm vào mùa đông và mát vào mùa hạ. Hãng General Motors, liên kết với công ty Trung Quốc Shanghai SAIC, cũng sẽ trưng bày các xe hơi nhỏ xíu, chạy bằng điện, rất phù hợp cho một thành phố đông dân và thường bị tắc đường như Thượng Hải. Công ty SAIC còn đưa ra một loại ô-tô sinh thái mới có động cơ chạy bằng năng lượng mặt trời và sức gió, có khả năng hút được khí CO2 và hấp thụ nước mưa để nhả ra khí Oxy.
Ngày quốc tế Lao động: các công đoàn tại Pháp tập trung đấu tranh bảo vệ lương hưu trí
Trở lại châu Âu, hầu hết các báo lớn tại Pháp hôm 30/4 đều nói đến cuộc biểu tình ngày 1/5 của các nghiệp đoàn trong ngày Quốc tế Lao động 1/5. Trang nhất tờ L’Humanité đưa ra con số 70% người Pháp ủng hộ những người biểu tình ngày Quốc tế Lao động, với gần 300 cuộc biểu tình do 5 công đoàn phối hợp tổ chức. Phần lớn người Pháp hiện nay không chấp nhận việc kéo dài tuổi lao động. Đó là lý do của việc cuộc biểu tình ngày 1/5 được đa số người Pháp ủng hộ.
Phần dưới trang này là bức tranh biếm họa, mô tả một pha đối đáp giữa một người chủ, đang ngồi sau bàn làm việc, với một nhân viên. Người chủ nói với người nhân viên: « Ông quá già để tiếp tục ở lại làm việc, nhưng ông lại chưa đủ tuổi để được về hưu ». Người nhân viên đáp lại : « Tôi nghĩ rằng tuổi của tôi vừa đủ để tôi thoi cho ông một cú ».
Theo tờ báo Công giáo La Croix, một trong các mục tiêu chủ yếu của các nghiệp đoàn là bảo vệ lương hưu trí. Tờ báo kinh tế Les Echos cho rằng cuộc biểu tình ngày 1/5 sẽ là một thứ thuốc thử trong cuộc đối đầu giữa các nghiệp đoàn và chính phủ.
Libération phỏng vấn ông Bernard Thibault, tổng thư ký công đoàn CGT. Theo ông Thibault, hệ thống tài chính hiện nay là thủ phạm chính của cuộc khủng hoảng, tuy nhiên những người lao động phải gánh chịu các hậu quả với 680.000 việc làm bị mất, và nhiều phúc lợi xã hội bị cắt giảm, trong đó có hưu bổng.
Cũng về hồ sơ hưu bổng, trên Libération có bài phân tích « Tổng thống Sarkozy đang tìm lối thoát ». Bài viết nhận định, tổng thống Pháp đang không biết tìm đâu ra được tiền mà không làm cho công luận phẫn nộ. Bài viết nêu việc chính phủ Pháp đang có ý định sử dụng Quĩ hưu trí dự trữ (RFR), do thủ tướng Jospin thành lập năm 1998, hiện nay có số dư hơn 30 tỷ euro. Chủ trương này đã bị đảng Xã hội lên án như là « hành động tước đoạt lương hưu trí của thế hệ trẻ trong tương lai ».
Bên cạnh đó, chính phủ Pháp cũng không có ý định nâng cao các khoản đóng góp. Như vậy, để cân bằng ngân sách, việc kéo dài tuổi lao động sẽ khó lòng giải quyết được vấn đề về lâu dài, trừ khi tuổi lao động kéo dài đến 67-68 tuổi vào năm 2050, đi liền với việc các khoản hưu trí bị giảm bớt. Thỏa hiệp giữa chính phủ với các công đoàn, trong hiện tại, rất khó xảy ra.
Theo Libération, cuộc biểu tình ngày 1/5, nếu thành công sẽ làm cho nhiệm kỳ năm năm của tổng thống Sarkozy trở nên rất khó khăn. Còn nếu thất bại, sẽ mở ra khả năng chính phủ đưa ra các biện pháp cực đoan nhất.
Trọng Thành (RFI)