Điểm báo Quốc tế

Triển lãm Toàn cầu Thượng Hải là sự kiện thú hút báo giới Pháp từ mấy ngày qua. Nhưng đó cũng là dịp để nhà báo nước ngoài tìm hiểu thêm về cuộc sống người dân tại chỗ. Thượng Hải, tủ kính kinh tế Trung Quốc, có sàn giao dịch chứng khoán nổi tiếng, rất muốn cạnh tranh với Hồng Kông. Phóng viên nhật báo Pháp Le Monde, Claire Gatinois, đã đặt chân đến đây, nhưng lại theo gót các cụ già - những người đã về hưu, vì trợ cấp quá ít ỏi, cho nên đã mua bán chứng khoán để có thêm tiền tiêu.

Một cụ già mà phóng viên Le Monde làm quen, 70 tuổi, đã bắt đầu mua bán cổ phiếu từ năm 1992, tức chỉ hai năm sau khi thị trường chứng khoán Thượng Hải mở cửa. Từ lúc ấy, ngày ngày cụ đều đến đây, như cụ giải thích là để ‘’kiếm tiền’’. Đối với cụ, mua bán chứng khoán không khác gì đi câu cá, rút lưới lên xem bắt được những con cá gì.

Dù không phải lúc nào cũng bắt được cá, nhưng cứ đúng 9 giờ sáng là cụ có mặt tại sàn giao dịch. Tại đây cụ có rất nhiều bạn. Tác giả bài báo đếm đến 50 người, những người về hưu nhưng cũng có những người thất nghiệp.

Bài báo mô tả cảnh họ ngồi trước những màn ảnh to lớn theo dõi giá chứng khoán. Họ có vẻ sành sỏi, và như một người giải thích, ông theo dõi tin tức trên đài truyền hinh, nhưng chọn mua cổ phiếu nào là theo cảm nhận riêng của mình. Phương thức này theo phóng viên Gatinois, đôi khi mang lại kết quả rất tốt, ví dụ như một phụ nữ 57 tuổi cho biết, có khi bà đã kiếm được đến 100.000 nhân dân tệ, tức khoảng 11.000 euro.

Theo tác giả bài báo, những người chơi chứng khoán lúc này còn là những người dân bình thường có chút đỉnh tiết kiệm, họ chiếm từ 40 đến 60% các nhà ‘’đầu tư’’. Phần đông trong số họ là những người cao niên. Họ chơi chứng khoán thay vì đánh cá ngựa, mong có thêm tiền vì đồng lương hưu ít ỏi. Một công chức về hưu chẳng hạn, hiện lãnh từ 1.200 đến 3.000 nhân dân tệ.

Tuy nhiên, ở Trung Quốc, không phải chỉ có người già là chơi chứng khoán, mà đây là thú kiếm tiền của cả nước. Nếu người về hưu rảnh rỗi đến nơi giao dịch, thì giới trẻ hơn chơi qua Internet. Tác giả bài báo nhận thấy khủng hoảng kinh tế đã không thay đổi thói ham mê này, có nhiều người đã bỏ việc làm để có thời giờ chơi chứng khoán, kiếm được nhiều tiền hơn.

Bài báo trích dẫn một chuyên gia phương Tây, giải thích là ngay cả chính quyền cũng không muốn ngăn cản hiện tượng này vì chứng khoán được xem là một khoản đầu tư, cho phép trong một chừng mực nào đó, bù đắp những đòi hỏi về mặt xã hội : khi chi phí cho sức khoẻ hay giáo dục, người dân phải bỏ tiền túi, tiết kiệm gởi ngân hàng thì lãi không được bao nhiêu. Một sinh viên kinh tế giải thích : để tiền vào ngân hàng thì kể như mất đi.

Tuy nhiên theo bài báo, cụ già mà Le Monde đã gặp và những nguời bạn của ông, trong thời gian tới đây, có lẽ sẽ không còn cái thú hàng ngày đến thị trường chứng khoán Thượng Hải để kiếm thêm tiền. Chính quyền muốn hiện đại hóa thị trường này, mở cửa đón giới chuyên nghiệp tài chính. Trong tình hình đó, những nhà đầu tư nhỏ hay các cụ già về hưu sẽ khó còn chỗ '’ngồi’' ở đó nữa.

Quan hệ Pháp-Trung bước vào ‘'thời kỳ thực tế'’

Cũng nhân dịp Triển lãm Toàn cầu, tổng thống Pháp Sarkozy đến viếng thăm Trung Quốc,. Le Monde nhận thấy trong bài xã luận là quan hệ Pháp-Trung đã biến chuyển. Hai quốc gia đã bước vào "thời kỳ thực tế".

Đối với Le Monde, chuyến đi Trung Quốc của tổng thống Pháp rất hữu ích, vì nó cho phép lật qua trang quan hệ lôn xộn, rối ren giữa Paris và Bắc Kinh vì hồ sơ Tây Tạng. Chuyến công du tổng thống Pháp lại kéo dài đến ba ngày, khác với những chuyến đi chớp nhoáng mà một người năng động như ông Sarkozy thường cho thấy.

Điều này thì lãnh đạo Bắc Kinh có lẽ đã ghi nhận. Le Monde đánh giá là tổng thống Pháp đã hiểu là chính quyền Trung Quốc chỉ quan tâm đến tương quan lực lượng, chỉ nể nang những người đương đầu lại với họ, nhưng lại không thích bị hụt hẫng, bị tấn công đột xuất. Cho nên cần phải thực tế, đi đến một quan hệ bền vững hơn.

Doanh nhân tại Thái Lan lo ngại kinh tế tụt hậu so với láng giềng, trong đó có Việt Nam

Nhật báo Thái Lan The Nation hôm 1/5 đăng tải ý kiến của một doanh nhân ngoại quốc hoạt động tại Bangkok và đã từng cư ngụ tại Thái Lan từ 20 năm nay. Ông Peter Van Haren, nguyên chủ tịch Phòng Thương mại Ngoại quốc tại Thái Lan đã không kém phần bực bội so với các doanh nhân Thái Lan trước tình hình chính trị bế tắc hiện nay.

Ông còn than phiền là đã có những hành vi khủng bố trong cuộc khủng hoảng, khiến người vô tội bị thiệt mạng, bên cạnh tình trạng công ăn việc làm bị mất đi, kinh tế bị tổn hại, cũng như việc cộng đồng quốc tế đang mất dần niềm tin nơi Thái Lan.

Ngoài ra ông còn lo âu trước hiện tượng chính quyền bất lực trong việc duy trì trật tự. Thứ tư vừa qua chẳng hạn, gần một nửa thủ đô Bangkok đã bị tê liệt khi phong trào Áo Đỏ di chuyển từ khu phố Raiprasong lên phía bắc thành phố, và xung đột với lực lượng an ninh gần sân bay Don Mueang. Hậu quả là giao thông bị gián đoạn nhiều tiếng đồng hồ trong lúc nhiều chuyến bay quốc nội bị chậm trễ.

Đối với ông Peter Jaren, vấn đề trên bình diện kinh tế là đến khi nào thì Thái Lan mới thoát khỏi tình trạng hỗn loạn chính trị hiện nay: ‘’Chúng ta đang mất đi rất nhiều cơ may làm ăn vào lúc các thị trường toàn cầu đang hồi phục sau cuộc khủng hoảng trong hai năm 2008 – 2009’’.

Theo doanh nhân ngoại quốc này thì để thu hút giới kinh doanh và đầu tư, Thái Lan cần có nhiều cơ hội kinh doanh cũng như ổn định chính tri. Ông cho rằng: ‘’Có cư dân tuyệt vời, món ăn cực ngon hay sân golf tốt đẹp không đủ để tạo ra sức hấp dẫn’’.

Trong tình hình đó, nhân vật này lo ngại: ‘’Việt Nam, Hàn Quốc, Malaysia, thậm chí Philippines và Indonesia đang vươn lên nhanh chóng, trong lúc Thái Lan lại đi xuống vì các mối rủi ro cao hơn cho công việc kinh doanh và đầu tư’’.

Nhật Bản: khu phố sang trọng Ginza của Tokyo ngày càng ‘’bình dân hóa’’

Ngoài Trung Quốc, Le Monde còn nhìn sang Nhật Bản, với khu phố Ginza, nổi tiếng ở Tokyo. Khu thương mại sang trọng ở thủ đô Nhật Bản giờ đây lại có nhiều cửa hàng bình dân hơn. Điều này cho thấy người Nhật bắt đầu tiết kiệm hơn.

Theo bài báo, một thời nổi tiếng là khu tập trung hàng hiệu sang trọng thế giới, Ginza giờ đây thay đổi khác đi. Bài báo thuật lại cảnh cửa hàng quần áo bình dân Forever 21 của Mỹ, hôm thứ năm đã khai trương cửa hiệu thứ hai ở của họ ở Tokyo và nằm ngay ở khu Ginza.

Khách hàng hồ hởi, chen chúc ở cửa hàng chiếm năm tầng lầu này không khỏi làm cho người ta nhớ lại một cảnh tương tự tại khu phố này cách đây vài năm, vào năm 2004. Có điều cửa hàng khai trương lúc đó, thu hút đông đảo khách đến, lại là cửa hiệu sang trọng của Chanel.

Sự thay đổi của khu vực Ginza, theo bài báo, bắt đầu từ năm 2007, và càng nhanh hơn sau khủng hoảng năm 2008. Một cuộc thăm dò dư luận lúc ấy cho thấy chỉ còn 30% người Nhật là còn chú ý đến những mặt hàng hạng sang, trong lúc vào năm 2004, tỷ lệ này là 50%. Năm ngoái 2009, mức người chú ý chỉ còn có 20%.

Đây là do thay đổi trong xã hội Nhật, đưa đến thay đổi trong cách tiêu thụ, nhất là đối vớI thanh niên. Thanh niên Nhật giờ đây cũng giống như mọi thanh niên khác, thích thay đổi mốt nhưng không muốn tốn kém nhiều, khi mà thu nhập cũng giảm bớt.

Người lớn tuổi nếu vẫn thích hàng hiệu, nhưng vì thời buổi khó khăn, đã phải chi tiêu dè xẻn hơn. Hệ quả là những hàng hiệu sang trọng như Louis Vuitton, Gucci... giờ đây hoặc giới hạn, hoặc bỏ hẳn những đề án khuếch trương thêm. Theo bài báo, cửa hàng Forever 21 vừa khai trương đã chiếm chỗ mà Gucci đã bỏ lại.

Mai Vân (RFI)