Cuộc họp khẩn cấp để cứu nguy đồng euro. Reuters
Tình hình đã căng đến mức mà thủ tướng Ý Silvio Berlusconi hôm 7/5 đã đề nghị khu vực euro ban hành « tình trạng khẩn cấp », còn tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy thì kêu gọi « huy động toàn lực ». Tất cả các định chế của khu vực euro, kể cả Ngân hàng Trung ương châu Âu, đều tuyên bố sẳn sàng sử dụng mọi công cụ hiện có để bảo vệ đồng tiền chung.
Trước mắt, trong cuộc họp ngày 7/5 ở Bruxelles, các lãnh đạo 16 nước sử dụng đồng tiền chung châu Âu đã chính thức thông qua kế hoạch cho Hy Lạp vay 110 tỷ euro mà họ đã chấp thuận trên nguyên tắc. Các nước đối tác của Athens trong khu vực euro sẽ tài trợ 80 tỷ euro, phần còn lại đến từ Quỹ tiền tệ quốc tế. Số tiền nói trên sẽ bắt đầu được chuyển đến Hy Lạp từ đây đến 19/5. Trong bản tuyên bố chung, các lãnh đạo khu vực euro cũng tuyên bố sẵn sàng đẩy nhanh nỗ lực cắt giảm thâm thủng ngân sách trong những năm tới để có thể tuân thủ mức giới hạn được quy định trong khối sử dụng đồng tiền chung châu Âu.
Lời cam kết này nhằm trấn an các thị trường tài chính hiện đang rất quan ngại về tầm mức quá lớn của thâm thủng mậu dịch và nợ công của nhiều nước châu Âu. Sau Hy Lạp, đến lượt Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, rồi hôm qua đến Ý, khiến các thị trường náo động. Không những thế, Ngân hàng Trung ương châu Âu còn chấp nhận là nếu cần sẽ mua các trái phiếu do các chính phủ khu vực euro phát hành, để trợ giúp các nước này. Đây là biện pháp vẫn được sử dụng ở Hoa Kỳ và Anh Quốc để ngăn chận khủng hoảng.
Sau cuộc họp ở Bruxelles, các lãnh đạo 16 nước châu Âu đã đề nghị Uỷ ban châu Âu đề ra một « cơ chế để bảo toàn sự ổn định tài chính trong khu vực đồng euro ». Các bộ trưởng tài chính của toàn bộ Liên hiệp châu Âu -tức bao gồm 27 nước- họp lại chiều 9/5 để bàn về cơ chế này, mà có thể chủ yếu là dựa trên các khoản tiền mà Uỷ ban châu Âu vay. Theo lời chủ tịch khu vực đồng euro, Jean-Claude Juncker, từ đây đến tối 9/5, họ sẽ lập ra một « tuyến phòng thủ » vững chắc cho khu vực này, kịp cho giờ mở cửa các thị trường chứng khoán sáng 10/5.
Nhưng đối với các lãnh đạo khu vực đồng euro, thủ phạm chính khiến Hy Lạp khủng hoảng và đồng euro tuột dốc, đó là những kẻ đầu cơ tài chính quốc tế. Vấn đề là chưa ai biết những « kẻ đầu cơ tài chính quốc tế » đó là ai, bởi vì những cơ chế của thị trường rất phức tạp, không dễ nhận dạng được họ.
Hiện giờ, chỉ có một số đối tượng bị coi là « nghi can », đó là các quỹ đầu cơ, các công ty xếp hạng tín nhiệm và các ngân hàng. Cho nên, trong bản thông cáo chung sau cuộc họp ở Bruxelles hôm 7/5, các lãnh đạo 16 nước khu vực euro tuyên bố cần phải có những tiến bộ nhanh chóng về việc điều hoà và giám sát các thị trường tài chính để ngăn chận nạn đầu cơ.
Thanh Phương (RFI)