Điểm báo Quốc tế

Châu Âu và khủng hoảng là những từ mà bạn đọc ở Pháp hôm 10/5 có thể bắt gặp trên khắp các mặt báo. Châu Âu đang đứng trước nguy cơ bị khủng hoảng tài chính Hy Lạp lây lan. Đây là mối quan tâm hàng đầu của các lãnh đạo châu Âu và là chủ đề thời sự nóng nhất hiện nay.

Tuy nhiên không vì thế mà các báo Pháp bỏ qua một sự kiện chính trị quan trọng đang diễn ra tại khu vực Đông Nam Á. Đó là sự kiện, hôm 10/5, hơn 50 triệu người dân Philippines đi bỏ phiếu bầu lại từ tổng thống, nghị sĩ quốc hội cho đến các cấp chính quyền địa phương.

Báo Pháp không nhìn vào cuộc bầu cử ở Philippines ở góc độ của một sự kiện chính trị thông thường mà dưới khía cạnh của cuộc chiến tranh thực sự giữa các dòng tộc cát cứ chính trị ở Philippines.

Le Figaro nhận định « Bầu cử ở Philippines làm khởi phát cuộc chiến tranh của các gia tộc », tựa của bài báo.

Đặc phái viên của Le Figaro đã đến vùng Maguindanao ở miền nam Philippines và đã được chứng kiến một bầu không khí chiến tranh giữa các gia tộc, thậm chí đôi lúc nó xảy ra ngay cả trong dòng họ với nhau trong chiến dịch tranh cử.

Các ứng cử viên ở cấp địa phương đối đầu với nhau không phải bằng chương trình vận động tranh cử mà bằng súng đạn. Mỗi vùng đều do một dòng họ độc chiếm quyền hành từ lâu và họ quyết không chịu chia xẻ quyền lực với những người khác trong mỗi lần có bầu bán. Tác giả bài báo cho biết, cũng như ở khắp nơi trên đất nước Philippines này, chiến dịch tranh cử trong tỉnh Maguindanao cũng phải được tô điểm bằng những vụ bạo lực. Mới đây thôi đã có 5 người chết. Một giáo sư đại học ở đây cho biết «trong giai đoạn bầu cử, cuộc sống ở đây như trong một xã hội bộ tộc ». Còn một nhân vật có tên là Zamzamin Ampatuan, cháu của tỉnh trưởng Maguindanao thì thừa nhận rằng gia đình anh ta thuộc « dòng dõi chiến binh, ở chỗ chúng tôi chuyện giết nhau như là một trò đùa ».

Còn nhớ tháng 11 năm ngoái, tại tỉnh này đã xảy ra vụ thảm sát 57 người, trong đó có cả nhà báo và những dân biểu. Vụ đó đã khiến cho Andal Ampatuan bị vào tù. Giờ đây do không thể ra ứng cử được nữa, Andal muốn đưa con mình ra để thay mình lãnh đạo, thế nhưng một người thuộc dòng tộc khác đã vô tình ra ứng cử vào vị trí đó. Từ trong nhà tù Andal Ampatuan vẫn tiếp tục cùng các con và họ hàng tiến hành chiến dịch tranh cử theo cách của họ.

Theo tác giả thì có tới khoảng sáu chục bà con của ông ta ra ứng cử vào các chức vụ ở địa phương. Một nhân chứng tại địa phương cho biết « Với 2500 người được trang bị đến tận chân răng từ súng phóng lựu, xe thiết giáp, những người này luôn sẵn sàng ra tay khủng bố đối thủ khi đêm đổ xuống ».

Ngoài ra người ta còn có thể tiền để mua phiếu. Ở cái vùng đất nghèo khổ này thì người dân có thể sẵn sàng bán lá phiếu của mình để đổi lấy ít đồng bạc lắm chứ.

Từ khi bắt đầu chiến dịch tranh cử ở Philippines đến nay đã có hơn 100 người bị chết. Một chuyên gia về miền nam Philippines nhận định rằng bạo lực trong bầu cử là bắt nguồn từ hệ thống chính trị theo kiểu triều đại gia đình trị ở Philippines.

Mỗi một đại gia đình có thể lập ra một đội dân quân cho mình. Các đội dân quân « tư nhân » này được lập ra để bảo vệ lợi ích riêng của các gia đình lớn, uy hiếp răn đe đối thủ của mình, tạo thanh thế ảnh hưởng sau mỗi kỳ bầu cử. Hiện tượng này đã trở nên phổ biến trên chính trường khắp nơi ở Philippines.

Tác giả bài báo cho biết, tại Philippines có 250 gia đình chính trị độc chiếm quyền lực. Chính quyền địa phương cho phép những dân quân trong các làng tham gia vào các chiến dịch chống nổi dậy. Còn chính phủ thì cho hợp pháp hóa các đội dân quân tư nhân đó bằng cho họ được đào tạo và trang bị vũ khí, còn quân đội và cảnh sát thì làm ngơ cho những hành động tội ác của họ vì đã được nhận tiền bảo kê hàng tháng rồi.

Kết luận bài viết, tác giả nhận thấy không có gì thay đổi cả. Các gia tộc vẫn cứ tiếp tục bắn giết lẫn nhau, và người dân như là con mồi của cuộc tranh giành quyền lực. Sau mỗi cuộc thảm sát thì bài học các gia tộc chính trị rút ra chỉ là « sắp tới, sẽ phải giết tinh xảo hơn », như phát biểu của một nhân vật trong dòng họ Ampatuan ở Maguindanao.

Bạo lực học đường ở Trung Quốc, dấu hiệu một xã hội bất ổn

Cũng vẫn là chuyện bạo lực trên cùng một trang, Le Figaro có bài «Mùa xuân đen ở trường học gây náo loạn Trung Quốc » đề cập đến những vụ tấn công bạo lực liên tục xảy ra trong thời gian gần đây. Theo bài báo thì hiện tượng bạo lực học đường đang là căn bệnh dịch khiến người dân Trung Quốc hoang mang thực sự. Chỉ trong vòng có một tháng, ở Trung Quốc đã xảy ra 5 vụ tấn công bằng dao, kiếm nhằm vào các trường tiểu học và mẫu giáo khiến ít nhất 8 em nhỏ bị chết và hàng chục em khác bị thương. Vụ việc tương tự vẫn tràn lan sang nhiều tỉnh thành khác của Trung Quốc.

Những vụ tấn công dã man vô cớ vào những đối tượng không có khả năng tự vệ này đang trở thành một vụ việc mang tính xã hội, chính trị buộc Bắc Kinh phải hành động.

Theo bài báo thì giờ đây trường học ở Trung Quốc đã phải có công an đứng gác. An ninh học đường đang là chủ đề trao đổi hàng đầu trên trên mạng internet. Dư luận tỏ ra rất bất bình việc chính quyền không có khả năng bảo vệ các em nhỏ, trong khi mà chính quyền muốn giảm thiểu sự việc.

Ở Trung Quốc, người ta đang cố gắng tìm hiểu căn nguyên của các vụ tấn công đó. Nhìn chung các chuyên gia đều hướng tới nguyên nhân là do những bất công xã hội, tâm trạng tuyệt vọng của một số người dẫn tới những hành vi tàn bạo như để trả thù đời.

Kim Jong-Il dám trái lời ông « anh » lớn?

Liên quan đến Trung Quốc, tờ Liberation có bài: "Kim Jong Il dám làm người anh lớn Trung Quốc bực mình".

Theo tờ báo thì trong chuyến đi vừa rồi đến Bắc Kinh, lãnh đạo Bắc Triều Tiên không đưa ra một lời hứa hẹn nào với lãnh đạo Trung Quốc về chương trình hạt nhân của nước này.

Sau 5 ngày ở thăm Trung Quốc, nhà độc tài Bắc Triều Tiên Kim Jong Il đã trở về Bình Nhưỡng bằng chuyến tàu bọc thép bí mật, như khi đến. Có thể Kim Jong-il rất hài lòng về chuyến đi này. Tuy nhiên ông ta không đưa ra một dấu hiệu nhỏ nào cho thấy Bình Nhưỡng sẵn sàng từ bỏ vũ khí hạt nhân mặc cho Bắc Kinh có năn nỉ.

Tờ báo nhận thấy, bằng chuyến đi này ông Kim Jong-il đã bắn một mũi tên trúng hai mục đích: Đạt được việc lôi kéo Bắc Kinh tham gia đầu tư hơn nữa vào « các đặc khu kinh tế » của họ, đồng thời gây nhiễu mối quan hệ giữua Bắc Kinh và Hàn Quốc, người bà con phương nam của ông.

Về phần mình, dù không mấy vui vẻ với người đồng minh khó chịu này và rất kiệm lời ca tụng Kim Jong Il, nhưng Bắc Kinh vẫn đánh giá quan hệ với Bắc Triều Tiên nằm trong lợi ích chiến lược, không để chế độ này sụp đổ.

Khu vực đồng tiền chung châu Âu gặp nguy

Trở lại với chủ đề đang chiếm kín các mặt báo Pháp hôm 10/5. Khủng hoảng có nguy cơ lây lan ra toàn khu vực sử dụng đồng euro, các nước châu Âu đang tập trung nỗ lực cao nhất để đề phòng những rủi ro có thể xảy ra đối với kinh tế của cả khối. Các báo hôm 10/5 nhắc nhiều đến các con số 500 tỉ, 600 tỉ rồi đến 750 tỉ euros. Đó là khoản tiền mà các nước châu Âu, sau cuộc họp kéo dài tới tận khuya hôm 9/5 mới quyết định đặt lên bàn với mục đích: Trong trường hợp cần thiết, dùng vào việc trợ giúp các nước trong khu vực đồng euro ngăn chặn khủng hoảng tài chính lan rộng ra toàn cầu.

Trang nhất các báo đều nói lên một mối lo ngại về một cuộc khủng hoảng đang có chiều hướng lây lan. Le Figaro thì nghi ngại: « Châu Âu: tuần đầy hiểm nguy ». Libération thì dự báo «Cơ may cuối cùng cho châu Âu ». Còn tờ báo kinh tế như Les Echos thì chạy tựa như khẳng định “ khu vực euro được ăn cả ngã về không”, báo l’Humanité thì chẩn đoán đây là “Sự phá sản của một châu Âu tự do hóa”. Nhìn chung các báo đều không tỏ ra lạc quan với tình hình hiện nay.

Theo Le Monde, cả châu Âu đang “tổng động viên để đối phó nguy cơ lây lan toàn cầu” của cuộc khủng hoảng từ Hy Lạp.

Từ hôm mùng 7 liên tục có các cuộc họp của các bộ trưởng tài chính, rồi đến các nguyên thủ các nước trong khối để tìm ra biện pháp đề phòng với diễn biến nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng Hy Lạp.

Liberation thì ghi nhận thấy rằng: “quyết định được 27 nước thành viên đưa ra một cách khó khăn là một bước đầu tiên để làm dịu tình hình. Nhưng làm sao có thể tưởng tượng được chỉ trong chốc lát mà có thể giải quyết được những hỗn loạn đang ngự trị trong khu vực sử dụng đồng euro”.

Tờ báo khẳng định rằng bài học về thảm họa Hy Lạp đang diễn ra trước mắt chúng ta giờ đây đó chính là châu Âu không tồn tại, hoặc chưa đủ. Những ngày vừa qua cho thấy rõ ràng sự trì trệ của cả một tập hợp chính phủ trước những khó khăn…

Quả thực là Liên hiệp châu Âu phải qua cuộc khủng hoảng lần này để tự vấn thực sự về những giá trị căn bản của mình, không thể để tồn tại nghịch lý: đồng tiền chung nhưng không có chính sách kinh tế chung.

Lễ mừng chiến thắng Phát xít Đức tại Nga ghi nhận đóng góp của quân đồng minh

Về thời sự quốc tế, Le Monde trở lại với lễ kỷ niệm hoành tráng, ngày 9/5 tại Matxcova, cuộc “Chiến tranh vệ quốc vĩ đại” mà bài báo cho đó là di sản duy nhất của kỷ nguyên Xô Viết còn sót lại.

Đồng thời tờ báo cũng nhận thấy kỷ niệm chiến thắng Phát xít Đức lần này đã làm dấy lên những tranh cãi về vai trò của Staline, cụ thể là những tranh cãi về việc sử dụng hình ảnh của Joseph Staline trong ngày lễ mừng chiến thắng. Cuối cùng chính quyền thành phố Matxcơva đã phải vội vã thay đổi các tấm áp phích cổ động có hình nhà độc tài Liên Xô được các tướng lĩnh quay quanh. Các bức tranh như vậy đã được đưa vào trưng bày bên trong một số tòa nhà. Theo báo chí Nga thì điện Kremlin đã phải gây sức ép rất mạnh với thị trưởng Matxcơva trong vụ việc này. Tuy nhiên theo bài báo thì ở Saint Pétersbourg cũng xuất hiện những phong trào phản đối phủ nhận công lao của Stalin và họ đã cố gắng đưa bằng được hình ảnh của nhà độc tài trên một số đường phố ở đây.

Le Monde cũng nhận thấy, bên ngoài cuộc tranh cãi trên thì từ nhiều tuần nay, cả nước Nga sống tràn ngập trong không khí tinh thần ái quốc. Để chi phí cho riêng cuộc diễu binh ngày 9/5 chính quyền Matxcơva đã phải chi ra 3 triệu euro.

Trong khi đó tờ Libération nhìn nhận cuộc diễu binh chung với các lực lượng NATO trong lễ kỷ niệm chiến thắng hôm 9/5 cho thấy, lần đầu tiên Nga không còn nhấn mạnh vai trò độc tôn của mình trong chiến thắng Phát xít Đức mà đã chính thức ghi nhận công lao của quân đội các nước đồng minh.

Anh Vũ (RFI)