Ứng cử viên Benigno Aquino phát biểu ngày 11/05/2010 nhân cuộc họp báo tại Tarlac, miền bắc Philippines. REUTERS/Erik de Castro
Ông Joey Saceda, một cố vấn trong văn phòng tổng thống Philippines, được báo Le Figaro trích dẫn, đưa ra công thức: Ông Aquino là con của một người tử vì đạo và một nữ thánh của nền dân chủ. Năm nay, 50 tuổi, thượng nghị sĩ « Noy Noy » Aquino, là con trai của bà Corazon Aquino, là tổng thống Philippines từ 1986 đến 1992, qua đời năm 2009. Bà Aquino là người đã lãnh đạo cuộc cách mạng bất bạo động, lật đổ chế độ độc tài Marcos vào năm 1986.
Chồng bà, ông « Ninoy » Aquino, sau nhiều năm phải sống lưu vong tại Mỹ, đã bị ám sát năm 1983, khi ông quay trở về Philippines để lãnh đạo phong trào chống chế độ độc tài Marcos.
Chính vì vậy, trong các bài diễn văn tranh cử vừa qua, ứng cử viên Aquino đã liên tục nhắc đến vai trò của gia đình ông và 24 năm sau, người dân Philippines tưởng như đang sống lại những ngày tranh đấu, với khẩu hiệu « quyền lực của nhân dân » trong những năm 80.
Theo ông Alberto Lim, thuộc câu lạc bộ Mikati, một trung tâm của giới doanh nhân đầy thế lực ủng hộ ứng cử viên Aquino, thì có một yếu tố khác giải thích vì sao đa số người dân dồn phiếu cho ông « Noy Noy » Aquino: Trong chín năm qua, dưới thời tổng thống Gloria Arroyo, nhiều vụ bê bối đã xẩy ra, do vậy, người dân muốn lựa chọn một nhân vật khiêm tốn và liêm khiết. Chiến dịch vận động tranh cử của ông Aquino nhấn mạnh đến cuộc đấu tranh chống tham nhũng.
Tại Philippines, chính trị luôn gắn chặt với quyền lợi kinh tế của các đại gia đình
Thế nhưng, điều này không thuyết phục được giới quan sát. Bởi vì cho dù Philippines có một nền dân chủ, nhưng tại nước này, chính trị lệ thuộc vào quyền lợi kinh tế của các đại gia đình. Ông Benito Lim, giáo sư khoa học chính trị nói thẳng, ông Aquino cũng sẽ không hơn gì các chính trị gia khác, tức là tham nhũng, hứa hão và có đầu óc bè phái. Ông không thể kháng cự được sức ép của những thế lực vây quanh, mặc cả quyền lợi kinh tế đánh đổi lấy sự ủng hộ chính trị. Thậm chí, theo vị giáo sư này, thì một số thành viên trong gia đình Aquino đã bị tố cáo là tham nhũng ngay dưới thời bà Corazon làm tổng thống.
Thậm chí, theo nhà phân tích chính trị Prospero Valera, thuộc trường đại học Philippines, ông Aquino là kẻ « vô dụng », « đại lãn ». Trong suốt 12 năm làm thượng nghị sĩ, ông không hề đề xuất một đạo luật nào. Ông chỉ làm việc, phục vụ cho các công ty thuộc gia đình ông.
Tại một đất nước luôn luôn có tới 1/3 người dân sống trong cảnh bần hàn, đói nghèo, thì thắng lợi của ông Aquino không mang lại hy vọng nào cả. Dưới mắt họ, gia đình Aquino cũng như các đại địa chủ khác. Họ không quên là chính bà tổng thống Corazon Aquino đã phát động một chiến dịch cải cách điền địa, chia ruộng cho dân nghèo, nhưng kế hoạch này không đụng chạm đến đồn điền rộng 10 ngàn ha của gia đình Aquino. Trong cuộc vận động tranh cử, ông « Noy Noy » Aquino đã hứa sẽ làm mọi cách để phân phát ruộng đất cho nông dân.
Trên phương diện quốc gia, nếu trở thành tổng thống, ông Aquino sẽ phải đối mặt với những khó khăn kinh tế. Năm ngoái, thâm hụt ngân sách tăng tới 17%, tương đương 3,7% tổng sản phẩm quốc nội. Các định chế quốc tế lo ngại là tỷ lệ này có thể sẽ lên tới 5,3% GDP, tức là giống như tình hình cách nay 10 năm.
Đức Tâm (RFI)