Dư luận Mỹ bất bình vì tai nạn dàn khoan ngoài khơi bang Louisiana gây thủy triều đen. Reuters
Ngày 12/5, dự luật lớn về năng lượng và khí hậu, được chờ đợi từ lâu, đã được đưa ra trình trước Thượng Viện Hoa Kỳ, trong bối cảnh thủy triều đen đang tràn vào bờ biển bang Louisiana, làm thay đổi cục diện trong vấn đề cấp phép xây dựng các dàn khoan dầu mới ngoài khơi Hoa Kỳ. Trong một phát biểu chính thức, Tổng thống Obama đã biểu dương việc đưa ra thảo luận dự luật này. Theo ông chính thảm họa tại vùng vịnh Mêhicô lại càng là một lý do khiến phải « tăng thêm gấp bội các nỗ lực » nhằm cải tổ chính sách năng lượng của Hoa Kỳ.
Dự án luật của Thượng Viện dựa trên nguyên tắc tạo ra một thị trường kinh doanh quyền phát thải, có tên gọi « cap and trade », dựa theo mô hình của Liên Hiệp châu Âu. Mục tiêu của dự án là giảm khí gây hiệu ứng đi 17% từ đến đến 2020, so với mức của năm 2005. Tuy nhiên, phe cộng hòa cho rằng dự án sẽ làm cho giá năng lượng tăng lên. Lindsey Graham, thượng nghị sĩ Cộng hòa duy nhất có mặt trong tiểu ban soạn thảo, trước khi rút khỏi ban này, đã tuyên bố sẵn sàng làm việc để « cải thiện » văn bản, nhưng cùng cho rằng không khí căng thẳng tại Thượng Viện và thảm họa thủy triều đen hiện nay khiến con đường đi đến một thỏa hiệp giữa hai đảng là vô cùng khó khăn.
Thông tín viên Donaig Le Du tường trình từ Washington:
« Văn bản dài gần một nghìn trang này là kết quả của quá trình thương thuyết kéo dài từ hơn tám tháng nay. Ngày 12/5, dự án luật về khí hậu đã được đưa ra trình trước Thượng Viện Hoa Kỳ, một năm sau khi Hạ Viện bỏ phiếu thông qua một dự thảo của dự luật này. Mục tiêu của dự luật là giới hạn khí thải gây hiệu ứng nhà kính, đồng thời tạo ra hàng triệu việc làm trong lĩnh vực năng lượng sạch và giảm bớt sự phụ thuộc của Hoa Kỳ đối với dầu nhập khẩu.
Thoạt tiên, dự luật của Thượng Viện tính tới việc cho phép các hoạt động khai thác mới, và có nghĩa là cho phép xây dựng các dàn khoan mới ở ngoài khơi. Hiển nhiên đây là một nhượng bộ đối với phe đối lập Cộng Hòa. Tuy nhiên, thảm họa thủy triều đen đã xảy ra và ảnh hưởng đến quá trình thông qua luật mới. Những người chủ trương dự luật phải thay đổi bản dự thảo trước để làm công chúng bớt tức giận và đáp ứng nỗi lo ngại của các nghị sĩ. Dự thảo mới nói đến khả năng các tiểu bang bác bỏ việc xây dựng các dàn khoan dầu ngoài khơi, từ khoảng cách 120 km đổ về bờ.
Khi được công bố, dự luật này sẽ trở thành đối tượng của một cuộc tranh chấp lâu dài về thủ tục tại Thượng Viện Hoa Kỳ, với các tranh luận tại các ủy ban, và sau đó trong phiên họp toàn thể. Phe Cộng Hòa, đối lập với dự luật này, khẳng định rằng văn bản sẽ đi đến chỗ làm giá năng lượng tăng lên, và như vậy sẽ có những hậu quả tiêu cực đối với việc làm. Các nghị sĩ Cộng Hòa chủ trương tranh luận sát sao từng điểm một. Tại Washington, người ta khó lòng tưởng tượng được một thỏa hiệp giữa hai phe có thể đạt được, trước các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới. »
Trọng Thành (RFI)