
Bà Sri Mulyani Indrawati. DR
Ngày 5/5, bà Sri Mulyani Indrawati, biểu tượng chống tham nhũng tại Indonesia, là người có công mở cửa và lèo lái nền kinh tế Indonesia thoát ra khỏi khủng hoảng, đã bất ngờ công bố quyết định từ nhiệm, để đảm nhiệm một chức vụ quan trọng tại Ngân Hàng Thế Giới - một định chế tài chính quốc tế quan trọng. Chức vụ mà bà sẽ bắt đầu phụ trách kể từ tháng 6 là giám đốc điều hành khu vực châu Mỹ Latin-vịnh Caribê, Bắc Phi-Cận Đông, và Đông Á-Thái Bình Dương. Việc bổ nhiệm bà Sri Mulyani Indrawati xảy ra chỉ vài ngày sau khi bà, cùng với phó tổng thống Boediono, phải ra làm việc với Ủy ban Bài trừ Tham nhũng (KPK) về vụ ngân hàng Bank Century.
Cuối năm 2008, ngân hàng có quy mô trung bình này, để tránh bị phá sản, đã nhận được khoản tiền ứng cứu lên đến 6.760 tỷ rupi (tương đương 530 triệu €), tức là gấp 10 lần so với dự kiến. Bà Sri Mulyani Indrawati bị tố cáo là đã nhắm mắt bỏ qua cho hành động không minh bạch này. Từ sáu tháng nay, nhiều cuộc biểu tình đã được tố chức chống lại bà Sri Mulyani Indrawati. Và sức ép của các nghị sĩ Indonesia đã buộc nữ bộ trưởng Tài chính phải ra giải trình trước Ủy ban Bài trừ Tham nhũng. Đây là một tình cảnh thật éo le đối với nhà lãnh đạo chủ trương chống tham nhũng.
Việc chuyển đổi công việc bất ngờ của cựu bộ trưởng Tài chính Indonisia gây nên một cơn chấn động trong tình cảm của nhiều người dân nước này. Nhà văn Sindhunata mở đầu bài viết bằng những vần thơ trong bài hát « Sri trốn chạy » (của nhạc sĩ Sonny Josz). « Sri, khi nào người trở lại? Người đã ra đi, người bảo tôi như vậy/Đi chợ mua bột tôm về/Thế mà người vẫn chưa trở lại. »
Bài hát miêu tả nỗi tuyệt vọng của một người đàn ông, thấy người vợ yêu thương đột ngột bỏ đi không lời giải thích. Được trình diễn theo phong cách campur sari, một loại nhạc pop của Indonesia, từ bốn năm nay, đây là bài hát được ưa chuộng lạ thường tại nhiều làng mạc và các khu phố bình dân đảo Java. Nhà văn Shindhunata kể lại. Ông nhớ đến một đêm, trước ngày kỷ niệm Độc lập của Indonesia (17/8), ông đã hòa vào những người lái xe tải, công nhân, nhân viên vệ sinh và ngư dân nhảy theo điệu « Sri trốn chạy » trên bờ biển. Bài hát được phát đi từ một chiếc máy radiocaset rẻ tiền, vang lên âm hưởng, không phải của một người chồng bị vợ bỏ rơi, mà tiếng rên rỉ của những người dân nghèo khổ, chưa bao giờ được hưởng hương vị của nền độc lập.
Đối với những người Indonesia trên đảo Java, Sri không chỉ là tên của một phụ nữ, mà còn là nghề nông và đất đai suối nguồn của cuộc sống. Dewi Sri, nữ thần Sri, là thần của sự sinh sôi, và mẹ của những người nông dân Java. Huyền thoại kể rằng một rắn thần từ dưới lòng đất đã khóc, những giọt nước mắt biến thành trứng. Một trong các quả trứng vỡ ra và từ đó ra đời nữ thần Sri. Shiva, vua của vị thần, muốn cưới nữ thần Sri. Nhưng bà không chấp nhận cuộc hôn nhân cưỡng bức này và bà chọn cái chết. Cái chết của bà đã mang lại cuộc sống và sự mầu mỡ cho đất đai. Những người nông dân Java cho đến nay, tại một số vùng, vẫn còn cầu khẩn Dewi Sri, giúp họ, mỗi khi có khô hạn.
Tác giả đặt câu hỏi. Tại sao nữ bộ trưởng Tài chính lại bỏ Indonesia ra đi, đúng vào lúc người dân cần đến bà nhất? Và tại sao bà lại ra đi, đúng vào lúc bà đang bị các đối thủ lấn át trong vụ ngân hàng Century? Tác giả cảm thán: Khó lòng tin được người phụ nữ đã từng nổi tiếng cứng rắn trong cuộc cải cách hành chính, chống tham nhũng, và lập lại trật tự trong hệ thống thuế và hải quan, quyết định ra đi vào thời điểm này.
Tác giả hình dung xã hội Indonesia hiện nay đang ở trong « thời kỳ bóng tối », thời kỳ mà nhà triết học Indonesia Ranggawarsita đã tiên đoán trong một bài thơ, được viết vào thế kỷ 19. Trong thời kỳ này, tất cả những gì tốt đẹp đều bị triệt hạ. Ngay cho dù, nhà cầm quyền có tài giỏi, nhưng không tránh khỏi đất nước rơi vào hỗn loạn dưới sự thống trị của các sức mạnh đen tối. Xã hội không còn đủ sức nhìn nhận và bảo vệ các công dân sáng suốt. Và chính những người này cũng bị giày vò giữa mong muốn ở lại phục vụ đất nước và ý thích rời bỏ hẳn xã hội này. Tác giả cho rằng cũng chính những nghi ngờ này đã giày vò cựu bộ trưởng Tài chính.
Kết thúc bài báo, nhà văn Sindhunata dẫn lại phần cuối của bài hát « Sri trốn chạy ». « Hãy tha lỗi cho tôi/Ra đi mà không nóiì/Mười năm chung sống/Người chẳng biết yêu tôi ». Cựu bộ trưởng Tài chính đã ra đi. Nhà văn nêu câu hỏi: Phải chăng xã hội Indonesia đã không biết cách yêu mến bà?
Rất nhiều người Bắc Triều Tiên vẫn nghe các đài phát thanh ngoại quốc, bất chấp bị chính quyền cấm đoán
Courrier International lấy lại trích đoạn bài báo từ tạp chí The Wall Street Journal, đưa ra một quan sát thú vị và đáng ngạc nhiên về Bắc Triều Tiên. Bắc Triều Tiên là đất nước mà chính quyền chỉ cho phép người dân nghe những chương trình phát thanh chính thức, thường xuyên phá sóng các đài ngoại quốc và kết án rất nặng đến mười năm lao động cải tạo, những người nghe trộm đài nước ngoài.
Tuy nhiên, những người Bắc Triều Tiên vẫn có thể lắp ráp lấy các radio hoặc mua lậu từ Trung Quốc. Các đài phát thanh thường được nghe tại Bắc Triều Tiên là Tiếng nói Hoa Kỳ (từ năm 1942), Đài châu Á tự do RFA (kể từ năm 1997). RFA tập trung chủ yếu vào đời sống tại Bắc Triều Tiên và số phận của 20.000 người Bắc Triều Tiên tỵ nạn.
Bản thân những người tỵ nạn Bắc Triều Tiên cũng lập ra ba trạm phát sóng radio, trong đó đặc biệt là đài Bắc Triều Tiên tự do (FNK). Các đài truyền thanh này làm việc trực tiếp với các thông tín viên từ Bắc Triều Tiên qua điện thoại di động, hoặc nhận được các thông tin được chuyển ngầm qua ngả Trung Quốc. Kết quả là các thông tin hiện này vào và ra Bắc Triều Triều rất nhanh. Chỉ cần vài tiếng đồng hồ là chương trình FNK đã có thể truyền đi thông tin về cuộc cải cách tiền tệ tai hại do Bình Nhưỡng tiến hành tháng 11 năm ngoái. Khó lòng tính được chính xác số lượng thính giả Bắc Triều Tiên, nhưng có thể phỏng đoán rằng số lượng này xấp xỉ một triệu người trên tổng số 24 triệu dân cư.
Một dấu hiệu cho thấy ảnh hưởng của các đài phát thanh này là phản ứng bực bội của Bình Nhưỡng. Không thể im lặng, tháng 3 năm nay, chế độ độc đoán này đã gọi các chương trình phát thanh từ nước ngoài là những thứ « cặn bã ». Những chương trình phát thanh này đã buộc Bình Nhưỡng phải đề cập đến những vấn đề mà họ muốn lờ đi.
Các đài phát thanh ngoại quốc thường xuyên nhận được những lời cảm ơn nồng nhiệt của những người tỵ nạn Bắc Triều Tiên sống tại Trung Quốc. Một nghiên cứu không xuất bản năm ngoái cho biết, có khoảng 20% những người tỵ nạn Bắc Triều Tiên ở Trung Quốc nghe các đài bị cấm. Và gần như tất cả đều chuyển các thông tin này đến gia đình và bè bạn.
Kết quả nghiên cứu của Viện Kiểm toán về tình hình giáo dục tại Pháp gây bàng hoàng
Theo tuần báo Le Nouvel Observateur, hôm thứ tư (12/5), Viện Kiểm toán Pháp đã công bố kết quả kiểm toán, được tiến hành trong vòng ba năm nay, về sáu sở giáo dục và 50 trường học tại Pháp. Các nhận định do Viện Kiểm toán đưa ra gây bàng hoàng. Đây là lần đầu tiên một nghiên cứu dựa trên các thẩm định cụ thể được công bố. Văn bản này đã mang đến một tiếng nói quyết định trong khung cảnh, có rất nhiều quan điểm về giáo dục, từ phía phụ huynh, giáo viên, chuyên gia và nhà chính trị.
Ông Jean Picq, một trưởng ban của Viện Kiểm toán, nhận định: các mục tiêu được nền giáo dục Pháp đề ra từ năm 2005 đã không được thực hiện. Ông cho biết, 20% trong số các học sinh rời trường học lúc 16 tuổi, gần như mù chữ. Vào cuối năm học, 73% học sinh lớp tám không nắm được chương trình toán. Vì sao lại có tình trạng này?
Viện Kiểm toán đã tiến hình một nghiên cứu chưa từng có tại Pháp, mở ra chiếc hộp đen của ngành giáo dục. Người nghiên cứu đến tận các cơ sở giáo dục để hỏi và xem xem người lãnh đạo và các giáo viên quản lý học sinh một cách cụ thể như thế nào?
Theo Viện Kiểm toán, kết quá dưới mức trung bình này sở dĩ xảy ra, là vì tại Pháp công luận vẫn cho rằng nếu một học sinh thất bại là do khuyết điểm của học sinh đó, chứ không phải của nhà trường và của các giáo viên. Đây là một quan niệm ảnh hưởng đến nhận thức của xã hội Pháp về nhà trường. Trên thực tế, nền giáo dục hướng đến chỗ tìm kiếm các học sinh « giỏi ». Trường trung học phổ thông tại Pháp không thích ứng với các thế hệ mới. Chương trình học tập về cơ bản vẫn giống y nguyên thời Napoleon, 2 thế kỷ trước, lúc mà ở Pháp chỉ mới có 1% dân số tốt nghiệp trung học phổ thông.
Theo nhật báo Les Echos ngày 14/5, kết quả kiểm toán cho thấy, năm 2008, 78,4% học sinh thuộc nhóm xã hội có đời sống khá tốt nghiệp trung học, trong khi chỉ có 18% học sinh thuộc nhóm có đời sống kém. Bất bình đẳng trong học tập ở Pháp cao gấp đôi Nhật Bản, Canada hay Phần Lan. Pháp đứng thứ 30 trên 30 nước phát triển được nghiên cứu về phương diện này, trong khi Pháp chi phí cho giáo dục ở mức trung bình trong số các quốc gia này.
Theo Viện Kiểm toán, Pháp đã quá tập trung vào trung học phổ thông mà coi nhẹ cấp tiểu học. Lớp một là lớp quan trọng nhất, thế nhưng lại không phải là do các giáo viên có kinh nghiệm đảm nhiệm, mà thường là những người mới vào nghề, không được quyền lựa chọn lớp dạy. Cũng theo Viện Kiểm toán, các trường trung học phổ thông tại Pháp rất tốn kém và không hiệu quả. Vì để thu hút học sinh, các cơ sở giảng dạy tổ chức nhiều đào tạo bổ sung giá đắt, thay vì dành ưu tiên này cho các học sinh gặp khó khăn. Một ví dụ là, trường cấp ba chất lượng cao Henri-IV có số giờ học kèm tương đương với số giờ học kèm tại một trường cấp ba tại khu vực ngoại ô, nơi chỉ có khoảng 40% học sinh tốt nghiệp phổ thông.
Viện Kiểm toán cảnh báo, không chỉ có nước Pháp rơi vào tình trạng này, tuy nhiên, trong khi các nước khác chủ động đưa ra nhiều sáng kiến. Pháp tỏ ra chậm trễ. Một ví dụ là, trong khi ở Pháp, mỗi năm vào ngày khai trường, giáo viên lại bắt đầu làm quen với học sinh, thì ở Scotland, học sinh được giáo viên theo dõi suốt trong quá trình học tập nhiều năm, và thường đưa ra nhận xét theo nhu cầu của học sinh.
Bản báo cáo của Viện Kiểm toán đưa ra một lời kêu gọi khẩn cấp: ý thức ở tầm quốc gia đối với vấn đề giáo dục.
Trọng Thành (RFI)