Trẻ em mẫu giáo ở Séoul đặt hoa tưởng niệm các thủy thủ tàu Cheonan bị tử nạn. Ảnh: Reuters
Kết quả cuộc điều tra được đánh giá rất « thận trọng » sẽ được công bố vào thứ năm, vài ngày trước khi ngoại trưởng Mỹ ghé qua.
Theo thông báo của Nhà Trắng thì hôm 17/5 Tổng thống Mỹ và Tổng thống Hàn Quốc đã quyết định làm « sáng tỏ trách nhiệm » trong vụ tuần dương hạm Cheonan bị đắm hồi tháng ba. Trong cuộc điện đàm «Tổng thống Lee Myong-Bak đã cung cấp thông tin mới nhất về tiến trình điều tra… và hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh đến điều quan trọng là làm sáng tỏ trách nhiệm của biến cố này, và cam kết tiếp tục cuộc điều tra đến nơi đến chốn ».
Tổng thống Lee Myung-bak và Tổng thống Mỹ Barack Obama thực hiện một cuộc hội đàm qua điện thoại.
Tuy không gọi đích danh Bắc Triều Tiên nhưng hai nhà lãnh đạo Mỹ- Hàn cùng kêu gọi Bình Nhưỡng « chấm dứt thái độ khiêu khích với các láng giềng » phải tuân thủ các cam kết giải trừ chương trình hạt nhân theo các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc. Cũng theo Nhà Trắng, thì Tổng thống Hàn Quốc ngỏ lời cám ơn Hoa Kỳ đã trợ giúp trong việc cấp cứu nạn nhân tàu Cheonan, và gởi chuyên gia tham dự cuộc điều tra quốc tế.
Tuần dương hạm Hàn Quốc Cheonan , trọng tải 1.200 tấn bị cắt đứt làm đôi và chìm ở ngoài khơi đảo Baengnyeong, sau một vụ nổ bí ẩn gần biên giới trên biển với Bắc Triều Tiên. Sau khi Nhà Trắng loan báo nội dung cuộc điện đàm giữa hai nguyên thủ Mỹ-Hàn, hãng thống tấn Yonhap, trích dẫn một nguồn tin quân sự cho biết Hàn Quốc tìm thấy nhiều « bằng chứng thuyết phục » gồm « mảnh kim loại và dấu vết thuốc nổ » chứng minh vụ đắm tàu là do ngư lôi của Bắc Triều Tiên.
Dấu vết chất nổ phát hiện có cùng công thức với hóa chất RDX trong một ngư lôi của hải quân Bắc Triều Tiên mà Hàn Quốc tịch thu được cách nay 7 năm. Một chứng cớ khác là mảnh chân vịt của ngư lôi. Bộ phận đẩy ngư lôi thường nguyên vẹn sau khi đầu đạn phát nổ. Theo báo Dong A, chân vịt này chỉ có thể được sản xuất tại Nga hay Trung Quốc. Một chuyên gia trong Ủy ban điều tra quốc tế xác nhận là các mảnh vỡ của ngư lôi được tìm thấy ngay tại nơi tàu chìm.
Theo AFP, sở dĩ Tổng Thống Lee Myung-Bak thành lập một Ủy ban điều tra quốc tế là để ngăn ngừa trước mọi tranh cãi khi kết quả được công bố. Đối lập Hàn Quốc tố cáoTổng Thống Lee Myung-Bak mưu đồ khai thác vụ Cheonan để giành phiếu cho đảng của ông, nhân cuộc bầu cử địa phương ngày 2 tháng 6.
Theo AFP, một viên chức ẩn danh cho biêt kết quả điều tra sẽ được trao cho các cộng sự viên của Tổng Thống vào chiều 18/5 và gởi đến ngoại giao đoàn của hơn 30 nước với những « bằng chứng khoa học » tố cáo Bắc Triều Tiên là thủ phạm. Đến thứ năm thì kết quả sẽ được công bố.
Nếu Bắc Triều Tiên bị nêu đích danh, thì Hàn Quốc có thể sẽ yêu cầu Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc trừng phạt. Hoa Kỳ bày tỏ thêm thái độ ủng hộ Hàn Quốc là vào tuần tới ngoại trưởng Hillary Clinton sẽ ghé thăm Seoul trên đường công du châu Á và để tham dự « đối thoại chiến lược » với Trung Quốc.
Hôm 18/5, hãng tin KCNA của Bình Nhưỡng thông báo là Quốc hội Bắc Triều Tiên được triệu tập họp khóa bất thường vào ngày 7/6. Theo giới phân tích thì rất có thể khóa họp này có liên quan đến tình hình căng thẳng tại bán đảo.
Tú Anh (RFI)