Điểm báo Quốc tế

Trên trang nhất phần lớn các nhật báo chính của Pháp hôm 18/5 đều đề cập đến vấn đề cải cách hưu trí và các biện pháp tăng thuế. Nhật báo Le Monde đưa tựa « Về hưu: nghi ngại của người Pháp và dự án của Bộ trưởng Tài chính ». Le Monde nêu ra con số 85% người trả lời phỏng vấn của TNS- Sofres-Publicis Consultants, không tin tưởng rằng sẽ có sự cải thiện của hệ thống hưu trí. Tờ Les Echos, với tựa « Thuế cho người hưu trí: những giải pháp đầu tiên », phân tích chính sách đang được chính phủ hoạch định. Trong khi chính phủ tuyên bố không có việc tăng nói chung các đóng góp bắt buộc, thì một số biện pháp lại đang được chuẩn bị để đánh thuế đối với các thu nhập cao và các thu nhập từ kinh doanh vốn.

Nhật báo Libération chạy hàng tựa với câu hỏi « Tại sao việc tăng thuế là không thể tránh khỏi? », khẳng định việc đánh thuế vào các thu nhập kể trên là khó lòng tránh khỏi để bù lỗ cho hệ thống cải cách hưu trí và bảm đảm các cam kết của nước Pháp đối với châu Âu. Trong khi đó, La Croix, với hàng tựa « Vấn đề hưu trí được giải quyết dần từng bước một », nhận định: kể từ năm 2003, cuộc tranh luận xung quanh vấn đề hưu trí đã tiến được một bước dài. Theo La Croix, báo cáo về định hướng cải cách hưu trí của chính phủ mới đưa ra đang gây tranh cãi, nhưng cuộc tranh luận này sẽ là nơi nảy sinh các ý tưởng mới. Cuối cùng tờ L’Humanité đưa ra một cái nhìn tương phản và khiêu khích, khi đặt câu hỏi: « Nhà nước có thực sự đánh thuế những người giàu? Chắc gì đã được ! ».

Còn Le Figaro, với hình ảnh Thủ tướng François Fillon tươi vui đang hướng về phía trước, chạy tựa, « Thủ tướng Fillon sẽ ở lại Matignon cho đến năm 2012? ». Le Figaro nhận xét, mặc dù kể từ năm 2007, Thủ tướng Pháp, nhiều lần đã được coi là phải ra đi, với sự ủng hộ mạnh mẽ của các nghị sĩ UMP, đảng cầm quyền, và tỷ lệ ủng hộ cao trong các điều tra dư luận, có khả năng sẽ ở lại cho đến hết nhiệm kỳ năm năm tại Matignon.

Le Figaro hôm 18/5, trên trang Quốc tế, với tựa đề « Giới dân chủ Hồng Kông hối thúc Bắc Kinh », nói về việc giới dân chủ tại Hồng Kông đã gây áp lực để kỳ bầu cử nghị viện bán phần được tổ chức nhằm gia tăng tốc độ cải cách chính trị tại thành phố tự trị này.

Tại Trung Quốc, mặc dù Hồng Kông được hưởng một quy chế đặc biệt theo nguyên tắc « Một quốc gia, hai chế độ», nhưng việc tổ chức « trưng cầu dân ý » tại đây lại vẫn là điều làm Bắc Kinh khó chịu. Ngày chủ nhật vừa qua (16/5), kỳ bầu cử nghị viện bán phần, được tổ chức tại thuộc địa cũ của Anh Quốc, có thể coi là một nửa thành công, một nửa thất bại, tùy theo góc nhìn.

Một nửa thành công, vì năm nghị sĩ dân chủ, từ nhiệm vào tháng 1 năm nay, lần này đã dễ dàng tái đắc cử. Năm nghị sĩ này đã có ý định tiếp tục nhóm lại cuộc tranh luận trong xã hội, buộc Bắc Kinh phải gia tăng các cải cách chính trị tại Hồng Kông. Một nửa thất bại, vì số người tham gia vào kỳ bầu cử này rất thấp, với 17% trên tổng số 3,4 triệu cử tri. Tuần trước, các nhà dân chủ hy vọng sẽ có khoảng 25% cử tri tham gia, trong bối cảnh, các tổ chức thân Bắc Kinh kêu gọi tẩy chay kỳ bầu cử này. Và người đứng đầu hành pháp của Hồng Kông, ông Donald Tsang quyết định không đi bỏ phiếu.

Từ lâu nay, tranh chấp chính trị chủ yếu tại Hồng Kông xoay quanh thời điểm thiết lập chế độ phổ thông đầu phiếu, theo qui định của bộ luật cơ bản, được coi là tiểu Hiến pháp của khu vực hành chính đặc biệt này. Sau một thời gian ngăn cản, Bắc Kinh đã hứa hẹn, cuộc bỏ phiếu đầu tiên với sự tham gia của tất cả các cử tri sẽ được tổ chức vào năm 2017. Tuy nhiên giới dân chủ tố cáo chính quyền Bắc Kinh đã không đưa ra một lịch trình cụ thể và các bảo đảm những thay đổi triệt để có thể diễn ra.

Trước mắt, các tranh chấp tập trung vào một số cải cách hạn chế, mà chính quyền muốn thông qua vào mùa hè này. Cụ thể là Bắc Kinh đề nghị người đứng đầu khu vực hành chính từ giờ phải được một đoàn cử tri gồm 1.200 người bầu ra, có nghĩa là nhiều hơn hiện nay 400 người. Tuy nhiên, Hội đồng lập pháp Hồng Kông sẽ được các cử tri bầu trực tiếp một nửa, một nửa khác do các đoàn cử tri bầu ra, mà trong các đoàn này, những người thân Bắc Kinh rất có ảnh hưởng. Giới dân chủ cho rằng các đề xuất của Bắc Kinh là quá « bảo thủ ». Lộ trình đến năm 2017, như vậy, không có gì sáng sủa.

Sau khi phê phán quyết liệt nỗ lực tổ chức trưng cầu dân ý, được gọi là bất hợp pháp, Bắc Kinh đã hạ bớt giọng. Người đứng đầu hành pháp của Hồng Kông Donald Tsang đã kêu gọi các bên dẹp sang một bên các bất đồng để tham gia vào việc xây dựng hiến pháp. Một tờ báo Singapore cho biết, một lãnh đạo cao cấp của đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ gặp các thành viên của Liên minh vì bầu cử phổ thông đầu phiếu do các nhà dân chủ thành lập. Điều này là sự kiện, từ trước đến nay chưa từng có.

Tình hình hiện nay là, giới cầm quyền Trung Quốc cố gắng nhân nhượng càng ít càng tốt đối với giới dân chủ Hồng Kông, nhưng họ cũng tránh không làm cho mô hình « Một đất nước, hai chế độ », do Bắc Kinh chủ trương, bị đổ vỡ. Điều này nếu xảy ra, sẽ là một tín hiệu khủng khiếp gửi đến Đài Loan.

Giới dân chủ Hồng Kông cũng hiểu rằng thời gian không thuận cho họ. Quyền tự do đặc biệt mà Bắc Kinh dành cho Hồng Kông sẽ hết hạn vào năm 2047. Sau thời điểm này, họ sợ rằng sự phụ thuộc kinh tế thái quá của Hồng Kông vào lục địa Trung Hoa, sẽ lớn đến mức mà Hồng Kông, đơn giản là, sẽ bị khối dân cư khổng lồ này « nuốt chửng ».

Cũng tại Trung Quốc, theo nhật báo La Croix, ô nhiễm tại gia đình khiến cho khoảng 2,2 triệu người chết hàng năm. Hôm 18/5, một báo cáo chính thức được xuất bản tại Bắc Kinh đã cho biết các nhà ở cũ và mới tập trung rất nhiều chất độc. Một nửa trong số các nạn nhân của ô nhiễm trong nhà là trẻ em dưới năm tuổi.

Nghiên cứu này cho biết, trong các căn hộ Trung Quốc, các sản phẩm độc hại như CH20 (formaldéhyde), amôniắc, hay radon, là những chất độc trong nhà thuộc loại nguy hại nhất, cao từ 5 đến 10 lần so với bên ngoài. Sống lâu trong môi trường này, người ta dễ bị mắc các bệnh viêm nhiễm đường hô hấp, ung thư và chậm phát triển trí tuệ. Một thủ phạm chính là việc đốt than để sưởi.

Sự thật về các công ty thẩm định tài chính

Nhìn về châu Âu, Les Echos hôm 18/5, với tựa đề « Sự thật về các công ty thẩm định tài chính », đã cung cấp các hiểu biết cơ bản về các công ty thẩm định tài chính, là đối tượng chú ý chính trong cuộc tranh luận hiện nay về những nguyên nhân của khủng hoảng tài chính tại châu Âu. Công ty thẩm định tài chính có chức năng đưa ra một đánh giá về các nguy cơ gắn liền với một khoản tiền vay. Ngày 27 tháng 4, công ty Standard & Poor’s đã tạo nên một cơn chấn động khi hạ điểm các khoản vay của Hy Lạp xuống hàng « junk bond » (tạm dịch là « nợ thiu thối »). Kể từ đó, tranh luận về các công ty kiểm định sôi sục trở lại.

Các công ty này, vốn đã từng bị lên án là đã không dự đoán được ba cuộc phá sản lớn trong một thập kỷ, vụ phá sản của Enron, cuộc khủng hoảng subprime, và sự sụp đổ của Lehman Brothers, giờ đây là trở thành đối tượng của một làn sóng chỉ trích mới, là đã tỏ ra dễ dãi trong việc nhận định về nền tài chính công của khu vực sử dụng đồng euro, trong khi, ngược lại, đã gia tăng sự hoảng loạn khi liên tục hạ điểm Hy Lạp, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha trong thời gian vừa qua. Tờ Les Echos đặt hai câu hỏi : thực chất các công ty, có quyền cho được sống hay bắt phải chết đối với một nền kinh tế, này vận hành như thế nào? Và liệu có cần phải cải cách các công ty này hay thay thế chúng bằng một tổ chức công không?

Tờ báo cho biết các công ty thẩm định tài chính làm việc với các quốc gia đặt hàng, khách hàng chính của các công ty này. Hiện nay có khoảng 100 quốc gia là khách hàng của ba công ty thẩm định lớn, Standard & Poor’s, Moody’s và Fitch. Dựa trên các tài liệu chính thức, số liệu thống kê, dữ kiện của các ngân hàng trung ương, thông tin báo chí, và ý kiến của các chuyên gia, các công ty này đưa ra các nhận định về mức độ rủi ro của nước đặt hàng.

Các công ty thẩm định sử dụng hàng nghìn chuyên gia phân tích trên thế giới, gồm các nhiều lĩnh vực, như nợ quốc gia, xí nghiệp, ngân hàng, v.v. Các chuyên gia lão luyện trong nghề này thường làm việc cùng một lúc trong lĩnh vực tư nhân và các thể chế công (Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Ngân hàng Pháp, v.v ). Mỗi nhà phân tích phải thông thạo ít nhất ba thứ tiếng. Mặt khác, họ cấm không được tham gia vào các hoạt động thương mại hay các dịch vụ thương thảo hợp đồng với khách hàng để bảo đảm tính khách quan.

Các nhận định của các công ty thẩm định đưa ra không giống nhau, vì mỗi công ty hướng về một mục tiêu khác nhau. Cụ thể là Standard & Poor’s, công ty chiếm tới 45% thị phần thẩm định thế giới, đưa ra các nhận định về khả năng thanh toán của một quốc gia theo chu kỳ kinh tế mang tính trung hạn, trong khi các hãng như Fitch và S&P đưa ra các nhận định gắn liền với thị trường. Chính vì thế, theo một chuyên gia, nhận định của Standard & Poor’s có tính thông tin cao và được các thị trường rất quan tâm.

Lý do trách cứ chủ yếu được đưa ra nhắm vào các công ty này là họ đóng vai trò xô đẩy các nước vốn đã gặp khó khăn tài chính vào tình trạng không có khả năng vay tiền vì mất uy tín, hay nói cách khác, các công ty này « té nước theo mưa ». Cuộc khủng hoảng Hy Lạp cho thấy, tiếng nói của một cơ quan thẩm định có thể có trọng lượng ngang với một định chế chính trị. Theo ông Michel Barnier, thanh tra châu Âu các dịch vụ tài chính, cần thành lập một cơ quan thẩm định tài chính châu Âu. Còn đối với ông Jean-Pierre Jouyet, chủ tịch AMF, Cơ quan phụ trách các thị trường tài chính Pháp, cần một định chế thẩm định tài chính quốc tế độc lập, giống như Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế.

Pháp kêu gọi Tổ chức Y tế Thế giới đưa người chuyển đổi giới tính ra khỏi danh sách bệnh tâm thần

Về nước Pháp và quốc tế, trên Le Monde hôm 18/5, đưa tin Bộ trưởng Y tế, bà Roselyne Bachelot và Bộ trưởng Ngoại giao Pháp, ông Bernard Kouchner, kêu gọi Tổ chức Y tế Thế giới đưa chuyển đổi giới tính ra khỏi danh sách bệnh tâm thần nhân Ngày quốc tế chống phân biệt đối xử đối với những người đồng tính và những người chuyển đổi giới tính.

Ủy ban Idaho, phụ trách tổ chức ngày quốc tế này, cho biết tùy theo từng nước, việc chuyển đổi giới tính bị đưa vào danh sách bệnh tâm thần trong những năm 1970-1980. Tại Pháp, việc dùng phẫu thuật chuyển giới đã được thực hiện, nhưng hoạt động này không được chứng nhận về pháp lý. Cho đến năm 1992, tòa phúc thẩm vẫn từ chối thay đổi căn cước của những người chuyển giới. Sau khi bị tòa án châu Âu kết án, các tòa án Pháp đã thay đổi các phán quyết. Hiện nay, những người chuyển giới, sau các điều trị phẫu thuật y tế, nhận được các chứng nhận giới tính mà họ mới có, chứ không phải giới tính mà họ vốn có khi sinh ra.

Tuy nhiên, việc chuyển giới vẫn còn bị ghi vào danh sách các bệnh tâm thần trong bộ phân loại DSM-IV của tâm thần học Mỹ, và của bộ phân loại quốc tế. Năm 2009, Ủy ban Idaho đã ra lời kêu gọi quốc tế xóa bỏ tình trạng này, được coi là « một cái nhìn hủ lậu, không chỉ sai lầm và mang tính miệt thị, mà thậm chí còn làm gia tăng các phân biệt đối xử ». Bộ trưởng Y tế Pháp, thay mặt cho chính phủ, đã tuyên bố Pháp là nước đầu tiên đưa chuyển đổi giới tính ra khỏi danh sách bệnh tâm thần, kể từ ngày 10 tháng 2.

Kêu gọi hôm 18/5 được đưa ra đúng 20 năm sau ngày tổ chức Y tế Thế giới đưa tình dục đồng giới ra khỏi danh sách các bệnh tâm thần. Cũng chính là để kỷ niệm quyết định lịch sử này mà Ủy ban Idaho lấy ngày 17/5 làm Ngày Quốc tế chống phân biệt đối xử đối với những người đồng tính và những người chuyển đổi giới tính.

Trọng Thành (RFI)