Đầu tháng 5 năm 2010, Liên Minh Phần Mềm Doanh Nghiệp – BSA, một hiệp hội các doanh nghiệp chuyên sản xuất phần mềm như Adobe, Microsoft, Apple, đã công bố báo cáo hàng năm, theo đó, trong năm 2009, trên phạm vi toàn thế giới, các vụ vi phạm bản quyền, đánh cắp, sử dụng phần mềm trái phép đã tăng thêm 2%, đạt tới 43%. Những quốc gia vi phạm nghiêm trọng là Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil.
Theo cuộc điều tra được thực hiện tại 111 nước, trong năm 2009, mức độ vi phạm có giảm tại 54 quốc gia và tăng ở 19 nước. Hoa Kỳ, Nhật Bản và Luxembourg vẫn có tỷ lệ thấp nhất, 20% ở Mỹ, 21% tại Nhật Bản và Luxembourg. Những nước đứng cuối bảng là Gruzia, Zimbabwe, Moldavia, với tỷ lệ trên 90%. Xếp thứ 24, nước Pháp đứng hạng trung bình với khoảng 40% phần mềm dùng không có bản quyền. Theo một chuyên gia thuộc BSA, thì mức độ trung bình vi phạm tại châu Âu là 35%.
Nhìn sang khu vực châu Á – Thái Bình Dương, Bangladesh chiếm vị trí đầu bảng trong số những nước trong khu vực có tỷ lệ vi phạm bản quyền cao, 91% tại nước này. Theo sau là Sri Lanka, Indonesia và Việt Nam, tiếp đến Trung Quốc và Ấn Độ. Giới chuyên gia thẩm định, trong năm 2009, 85% phần mềm sử dụng tại Việt Nam là trái phép. Tỷ lệ này tương đối ổn định kể từ năm 2007. Trước đó, trong năm 2005, thì 9 trên 10 chương trình phần mềm lưu hành ở Việt Nam là bất hợp pháp.
Tính toán thiệt hại thương mại, trong năm 2009, giới chuyên gia cho biết là cứ bán được 100 đô la phần mềm hợp pháp thì có tới 75 đô la phần mềm trái phép cũng được tiêu thụ trên thị trường. Do trình độ phát triển kinh tế và sử dụng phần mềm khác nhau, khu vực hoặc nước có tỷ lệ vi phạm thấp chưa chắc đã gây ít thiệt hại về kinh tế cho các doanh nghiệp tin học. Bắc Mỹ và Tây Âu tuy có tỷ lệ thấp nhưng tổng thiệt hại gây ra trong năm 2009, lại lên tới 21 tỷ đô la. Riêng Mỹ, với mức độ vi phạm chỉ khoảng 20% nhưng con số gây thất thu lại cao nhất, 8,3 tỷ đô la. Đứng hàng thứ hai là Trung Quốc, với hơn 7,5 tỷ. Trong số hơn 51 tỷ đô la thiệt hại thì châu Á-Thái Bình Dương phải chịu trách nhiệm tới hơn 16 tỷ.
Liên quan đến Việt Nam, nếu như trong năm 2005, giá trị thiệt hại gây ra chỉ là 38 triệu đô la, thì đến năm sau, 2006, con số này đã tăng gấp ba và đạt tới mức 353 triệu trong năm 2009. Đại diện BSA nhấn mạnh, việc sử dụng trái phép phần mềm, vi phạm tác quyền ảnh hưởng đến công ăn việc làm, mức độ phát triển kinh tế quốc gia và gây thất thu thuế cho chính phủ. Trong bản báo cáo năm 2008, BSA cho biết là việc giảm được 10% tỷ lệ dùng trái phép phần mềm trong vòng 4 năm tại Pháp đã giúp cho 14 465 người có được việc làm và đóng góp gần 9 tỷ đô là vào nền kinh tế.
Đức Tâm (RFI)