Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo (T) và Tổng Thống Hàn Quốc Lee Myung Bak (P) cùng chủ tọa một cuộc họp tại Seoul ngày 28/05/2010. REUTERS/Jung Yeon-Je
Đây là lần thứ nhì thủ tướng Trung Quốc viếng thăm Hàn Quốc, và là lần đầu tiên kể từ khi Bắc Kinh và Seoul ký kết vào bản đối tác chiến lược hồi năm 2008. Chuyến viếng thăm Hàn Quốc lần này của lãnh đạo Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh Seoul đang vận động một trong những đồng minh hiếm hoi của Bắc Triều Tiên bật đèn xanh cho Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc trừng phạt Bình Nhưỡng sau vụ tàu chiến Cheonan của Hàn Quốc bị đánh chìm hôm 26/3 làm 46 thủy thủthiệt mạng.
Theo phân tích của thông tín viên Marc Lebeaupin từ Bắc Kinh, trước mắt Trung Quốc không muốn phải chọn lựa giữa Seoul và Bình Nhưỡng:
“Chuyến viếng thăm Seoul lần này của thủ tướng Ôn Gia Bảo đã được dự trù từ lâu ngày, diễn ra trong bối cảnh khá căng thẳng. Đến nay, Trung Quốc vẫn chưa chính thức thừa nhận kết quả cuộc điều tra quốc tế liên quan đến vụ tàu chiến Cheonan của Hàn Quốc bị đánh chìm hôm 26/3. Bắc Kinh cho biết ý định tiến hành một cuộc điều tra riêng trên hồ sơ này.
Giới lãnh đạo Trung Quốc khẳng định chưa nắm trong tay các thông tin trực tiếp liên quan đến vụ việc và sẽ phản ứng một cách “khách quan và công bằng” để giải quyết khủng hoảng giữa hai nước Triều Tiên. Nói cách khác, Bắc Kinh không muốn phải chọn lựa giữa Seoul và Bình Nhưỡng. Trong mắt các nhà lãnh đạo Trung Quốc trừng phạt Bắc Triều Tiên là một mối đe dọa nghiêm trọng. Chính vì thế mà Bắc Kinh lựa lời để kêu gọi các bên có thái độ chừng mực. Dù vậy luận điểm này khó thuyết phục được Seoul và Tokyo.
Đành rằng Bắc Triều Tiên thường có thái độ bất thường và là một đồng minh ngày càng trở nên cồng kềnh đối với Bắc Kinh, Trung Quốc không muốn trông thấy chế độ của ông Kim Jong Il sụp đổ. Vì một cuộc đảo chính ở Bắc Triều Tiên sẽ đẩy một phần dần số quốc gia này chạy sang Trung Quốc lánh nạn.
Tuy nhiên đấy không phải là mối quan tâm duy nhất của Bắc Kinh: trong ấn bản đề ngày 27/5, nhật báo Global Times thân chính quyền, cảnh báo là các giới chức quân sự Hoa Kỳ đang lo ngại trước việc hải quân Trung Quốc được tăng cường trong khu vực. Theo phân tích của một chuyên gia Trung Quốc tất cả những gì có thể phương hại đến quyền lợi của Trung Quốc đều có thể là mầm mống gây xung đột. Nhận định trên đây cũng có thể là một lời cảnh cáo”
Ngày 29/5 thủ tướng Ôn Gia Bảo cùng với tổng thống Hàn Quốc Lee Myung Bac và thủ tướng Nhật Bản, Yukio Hatoyama khai mạc một cuộc họp ba bên chủ yếu để bàn về kế hoạch thành lập khu vực tự do mậu dịch giữa ba cường quốc Đông Á này. Tuy nhiên, căng thẳng liên Triều đã làm lu mờ tất cả hồ sơ kinh tế.
Về phần mình chính quyền Tokyo hôm 28/5 cho biết sẵn sàng tăng cường các biện pháp trừng phạt kinh tế nhắm vào Bắc Triều Tiên. Còn tại Hoa Kỳ, trả lời báo chí hôm 27/5, đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc bà Susan Rice cho rằng Bình Nhưỡng phải “ngưng ngay mọi hình thức khiêu khích nhắm vào Hàn Quốc để khỏi làm tình hình xấu đi thêm”. Cuối cùng, tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, Ban Ki Moon cho biết ông theo dõi rất sát thời sự Liên Triều và đã yêu cầu Hội Đồng Bảo An làm tất cả để duy trì hòa bình và ổn định tại khu vực.
Thanh Hà (RFI)