Ảnh: bsa.org
Nhưng có một tác hại nặng nề hơn, lại ít được nói tới. Đó là tệ nạn này đã bóp nghẹt nền công nghệ phần mềm Á châu, khiến cho vùng này, dù không thiếu tài năng, vẫn không làm sao có được những công ty mang tầm cỡ thế giới.
Trong bản báo cáo thưòng niên công bố gần đây, Nhóm Business Software Alliance BSA đã tiếp tục báo động về tệ nạn sao chép phần mềm bất hợp pháp trên thế giới, đã gây thiệt hại hơn 54 tỷ đô la cho các nhà sản xuất trên toàn cầu. Tệ nạn này đặc biết hoành hành dữ dội tại châu Á, chiếm gần 1/3 tổng số thất thu của ngành công nghệ phần mềm.
Theo tính toán của BSA, gần 60% trong số 900 triệu chương trình tin học cài đặt trong vùng châu Á Thái Bình Dương là sản phẩm « ăn cắp ». Bangladesh là nước đi đầu về tệ nạn này, theo sau là Sri Lanka, Indonesia và Việt Nam. Trong danh sách các thủ phạm hàng đầu, lẽ dĩ nhiên cũng có Trung Quốc và Ấn Độ.
Riêng trong trường hợp của Việt Nam, BSA ghi nhận đà gia tăng nhanh chóng của tình trạng sao chép phần mềm trái phép, thể hiện qua số thiệt hại được ước tính, từ 38 triệu đô la năm 2005, vọt lên thành 353 triệu trong năm 2009.
Vấn đề là nếu sản phẩm của các đại tập đoàn như Microsoft, McAfee là đối tượng bị đánh cắp nhiều nhất, thì các công ty nhỏ hơn ở trong vùng cũng không tránh khỏi tệ nạn này. Đối với giới này, tác hại của tệ nạn sao chép trái phép còn nặng nề hơn nữa vì họ không có phương tiện tài chánh dồi dào để vượt qua các khó khăn như các đại doanh nghiệp.
Xuất phát từ tình trạng kể trên, các chuyên gia phân tích trong ngành cho rằng tác hại lớn hơn là chính tệ nạn sao chép phần mềm trái phép tại châu Á đã ngăn chận không cho khu vực này sản sinh ra được những tập đoàn sản suất phần mềm khổng lồ tương tự như Microsoft chẳng hạn.
Theo ông Tarun Sawney, giám đốc phụ trách các chiến dịch chống sao chép trái phép của nhóm BSA, thì tệ nạn này đã bóp nghẹt các tiến bộ công nghệ. Đối với ông, luật lệ chống sao chép trái phép rất nghiêm ngặt, song song với tỷ lệ đánh cắp phần mềm rất thấp tại Hoa Kỳ không xa lạ gì với sự xuất hiện của các tập đoàn như Yahoo, Facebook…
Hãng tin Pháp AFP, trích dẫn trường hợp cụ thể của ba công ty phần mềm Ấn Độ, Thái Lan và Việt Nam, đã nêu bật những trở ngại mà các doanh nghiêp này gặp phải do nạn sao chép trái phép sản phẩm của họ.
Đối với ông Binod Hariharan, chủ một công ty Ấn Độ, sản xuất loại phần mềm dựa trên chiêm tinh học để giúp người sử dụng tìm bạn thích hợp hay tiến thân trên con đường sự nghiệp, thì ông đã phải cài đặt thêm hệ thống chống sao chép vào sản phẩm của mình. Việc này vừa làm ông phải tốn thêm tiền, lẽ ra có thể được dùng vào việc phát triển cơ sở, vừa làm cho sản phẩm đắt hơn, đồng thời khiến cho việc sử dụng phần mềm phức tạp hơn.
Ông Somporn Maneeratanakul, giám đốc điều hành công ty Thai Software Enterprises tại Bangkok đã cực lực bác bỏ lập luận truyền thống cho rằng chỉ có các tâp đoàn phần mềm nổi tiếng là bị tệ nạn sao chép trái phép tác hại. Đối với ông, nếu các công ty lớn có thể đối phó dễ dàng với các thất thu đến từ tình trang sao chép trái phép, thì các doanh nghiệp nhỏ, chuyên nhắm vào thị trường nội địa như công ty của ông rất khó mà chống đỡ được các thiệt hại.
Theo ông Somporn, cũng không nên cho rằng, bán sản phẩm với giá hạ sẽ cho phép giảm nạn ăn cắp. Một trong những phần mềm của công ty ông, chỉ bán với giá khoảng 6 đô la, nhưng lại thuộc loại bị sao chép nhiều nhất.
Đối với ông Nguyễn Minh Đức, giám đốc công ty sản xuất phần mềm chống virus tin học BKIS Security tại Việt Nam, tình hình cũng tương tự. Tệ nạn sao chép trái phép đã buộc công ty của ông phải đầu tư thêm vào lãnh vực bảo vệ sản phẩm để chống sao chép, « thay vì dùng tiền đó vào lãnh vực nghiên cứu phát triển để cải thiện các sản phẩm cung cấp cho khách hàng". Theo ông, đó là một sự lãng phí tài nguyên.
Theo ghi nhận của AFP, các công ty nói trên đều nuôi cao vọng vươn lên trên trường quốc tế. Thế nhưng giấc mơ của họ có nguy cơ bị vỡ tan với tình trạng sản phẩm của mình bị sao chép ngay trong nước.
Trọng Nghĩa (RFI)