Thủ tướng Nhật Bản Yukio Hatoyama (trái), tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-Bak (giữa) và thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo, tại Hội nghị thượng đỉnh Bắc Á, Jeju, 30/05/2010. Ảnh: REUTERS/Kim Jae-hwan
Trong hai ngày hội nghị thượng đỉnh, Séoul và Tokyo đã cố thuyết phục thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo đưa ra lời tuyên bố là Bắc Triều Tiên phải chịu trách nhiệm về việc chiếc tàu Cheonan bị chìm vào hồi tháng ba, làm 46 thủy thủ Hàn Quốc tử nạn. Nhưng, ông Ôn Gia Bảo không tỏ dấu hiệu nào là sẽ ủng hộ một biện pháp trừng phạt của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc đối với đồng minh Bình Nhưỡng.
Thông tín viên RFI tại Séoul, Frédéric Ojardias, tường trình:
« Việc khẩn cấp là cần phải chờ đợi ». Có thể tóm tắt bài phát biểu của phía Trung Quốc như trên, sau hội nghị thượng đỉnh Jeju. Cuộc gặp gỡ này lẽ ra phải tập trung vào hợp tác kinh tế ba bên, nhưng dĩ nhiên vụ chìm tàu Cheonan của Hàn Quốc đã là đề tài chủ yếu của các cuộc tranh luận. Séoul đã định nhân dịp này tranh thủ sự ủng hộ của người láng giềng đầy uy lực là Bắc Kinh.
Trung Quốc vốn là đồng minh chủ yếu của Bắc Triều Tiên và cũng là đối tác kinh tế hàng đầu. Không có một sự trừng phạt hiệu quả nào đối với Bình Nhưỡng nếu Bắc Kinh không chịu hợp tác. Nhưng cho đến nay, Trung Quốc vẫn lần chần không muốn có lập trường đối nghịch với Bắc Triều Tiên hiện vẫn tiếp tục khẳng định là không can dự gì trong vụ làm chìm tàu Cheonan.
Vào thời điểm trước hội nghị, có tin đồn cho là Trung Quốc sẽ thay đổi thái độ. Nhưng thủ tướng Ôn Gia Bảo đã không hứa hẹn gì, chỉ tuyên bố là cần « khẩn trương » làm giảm nhẹ tác động của vụ này, và làm dịu đi tình hình đang căng thẳng. Ông đã đưa ra lời chia buồn với gia đình của 46 thủy thủ tử nạn, nhưng vẫn không nêu tên Bắc Triều Tiên.
Về kết quả cuộc điều tra quốc tế đưa ra các chứng cứ cho biết Bình Nhưỡng là thủ phạm, ông chỉ tuyên bố "ghi nhận." Một sự lựa chọn từ ngữ cẩn trọng, cho thấy Bắc Kinh vẫn chưa xác định lập trường ».
Séoul đã cắt đứt các trao đổi thương mại với Bình Nhưỡng và hôm 30/5, 100.000 người Bắc Triều Tiên đã biểu tình chống Hàn Quốc tại quảng trường mang tên Kim Nhật Thành, cố lãnh tụ nước này và là cha đẻ của lãnh đạo Bắc Triều Tiên hiện nay, ông Kim Jong Il.
Được biết ông Ôn Gia Bảo hôm 30/5 đã đến Tokyo để gặp gỡ thủ tướng Nhật Yukio Hatoyama và các lãnh đạo doanh nghiệp vào ngày 31/5.
Thụy My (RFI)