Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo (thứ tư bên trái) đang chờ đợi cuộc họp với Thủ tướng Nhật Yukio Hatoyama ngày 31/5/2010. Ảnh: Reuters
Nhật Bản và Trung Quốc cùng đang tìm cách bảo đảm các nguồn cung cấp nguyên và nhiên liệu, năng lượng để phục vụ cho đà tăng trưởng của hai siêu cường kinh tế số 2 và số 3 này trên thế giới. Ngoài ra, cuộc họp giữa hai thủ tướng Hatoyama và Ôn Gia Bảo diễn ra vài tuần sau một loạt những sự cố trên biển liên quan đến hải quân Trung Quốc và Nhật Bản: Tháng tư vừa qua, trực thăng Trung Quốc đã hai lần bay sát khu trục hạm của Nhật đang theo dõi một hạm đội của Trung Quốc đi ngang qua lãnh hải Nhật Bản để xuyên ra Thái Bình Dương.
Tiếp theo đó vào đầu tháng năm, tàu tuần tra Trung Quốc đã buộc một chiếc tàu thăm dò đại dương của Nhật đang hoạt động trên biển Hoa Đông phải dời đi nơi khác.
Theo lời một quan chức thuộc bộ Ngoại giao Nhật, thủ tướng Hatoyama đã nhấn mạnh là Nhật Bản đang lo ngại trước sự hiện diện của hải quân Trung Quốc gần lãnh hải thuộc chủ quyền quốc gia này. Do vậy Tokyo hôm nay đã yêu cầu Bắc Kinh tránh để những sự cố tương tự xảy ra trong tương lai. Thế nhưng thủ tướng Ôn Gia Bảo đã không trả lời về điểm này. Dù vậy, đôi bên đồng ý thiết lập đường dây điện thoại trực tiếp để có thể « trao đổi một cách nhanh chóng khi cần thiết ». Phía Trung Quốc tuyên bố « luôn sẵn sàng trao đổi trên những vấn đề quan trọng » với Nhật Bản. AFP lưu ý: phía Nhật Bản mong muốn dường dây trực tiếp được nối liền giữa lãnh đạo quân sự hai nước thế nhưng thủ tướng hai nước lại quyết định đây sẽ là đối thoại trực tiếp ở cấp lãnh đạo.
Bên cạnh quyết định thiết lập đường dây đỏ nói trên, hai ông Yukio Hatoyama và Ôn Gia Bảo cũng đồng ý nối lại đối thoại trên vấn đề khai thác dầu khí ở khu vực có tranh chấp mang tên Shirakaba theo tiếng Nhật Bản, mà tên Trung Quốc là Xuân Hiểu. Hồ sơ này gặp bế tắc từ 2008. Ngoài Nhật Bản và Trung Quốc cũng đang tranh chấp trên ba mỏ khai thác năng lượng khác tại biển Hoa Đông.
Thanh Hà (RFI)