Thủ tướng Trung Quốc trong chuyến viếng thăm Miến Điện 3/6/10
Chính quyền quân sự Miến Điện đang tiến hành chương trình hạt nhân với sự trợ giúp của Bắc Triều Tiên. Điều mà Hoa Kỳ nghi ngờ từ lâu nay đã được đài truyền hình Ả râp Al-Jazira xác nhận qua một bài phóng sự mà nhân chứng là một sĩ quan cao cấp của Miến Điện đào thoát ra nước ngoài và nhiều tài liệu mật.
Phóng sự đưa ra hàng ngàn hình ảnh về một hệ thống đường hầm và lời chứng của một sĩ quan tên Sai Thein Win, tự giới thiệu mình là chỉ huy phó một nhà máy trong chương trình hạt nhân của tập đoàn quân sự tiết lộ tham vọng của chế độ Than Shwe làm bom nguyên tử.
Phóng sự điều tra do đài truyền thanh và truyền hình Tiếng Nói Dân Chủ Miến Điện DVB đặt tại Na Uy thực hiện và được chiếu trên đài Al-Jazira đã làm thượng nghị sĩ Jim Webb tức tốc đình hoãn chuyến đi thăm Miến Điện dự trù vào ngày 3/6. Tuy luôn chủ trương đối thoại với Miến Điện, nhưng ông Jim Webb giải thích đã phải huy bỏ chuyến đi vì có những « thông tin mới tố cáo chính phủ Miến Điện hợp tác với Bắc Triều Tiên để triển khai một chương trình hạt nhân ».
Đài Al-Jazira khẳng định là các « tài liệu tối mật » đã được chuyển ra ngoài từ nhiều năm qua. Các chi tiết về chương trình hạt nhân Miến Điện được sĩ quan Sai Thein Win tóm lược trong bài phóng sự.
Viên sĩ quan này xác định rằng các tướng lãnh Miến Điện « muốn chế tạo một quả bom nguyên tử và đó là mục tiêu » của chương trình hạt nhân này.
Các tài liệu mật mà sĩ quan đào thoát nói trên mang theo cũng đã được các chuyên gia quốc tế xem xét và phải công nhận là quyết tâm của chính quyền Miến Diện rất rõ ràng. Chuyên gia Robert Kelly, nguyên là Giám đốc Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế AIEA thẩm định « gần như chắc chắc đây là một chương trình làm vũ khí hạt nhân vì nó không thể nào ứng dụng tạo ra điện hay một mục tiêu nào khác ».
Đài Al- Jazira nói rõ thêm là các địa đạo do Bắc Triều Tiên trợ giúp xây dựng.
Sau khi các tin tức này được công bố, Washington chính thức bày tỏ quan ngại về « mối quan hệ quân sự gia tăng » giữa Miến Điện và chế độ Bình Nhưỡng.
Phát ngôn viên bộ quốc phòng Mỹ Geoff Morrell tuyên bố là Hoa Kỳ theo dõi sát vụ việc để biết chắc là các nghị quyết của Liên Hiệp Quốc cấm vận vũ khí Bắc Triều Tiên được thi hành.
Đây không phải là lần đầu tiên mà tham vọng hạt nhân của chính quyền Miến Điện bị báo chí quốc tế và các viên chức Mỹ đề cập đến. Tháng 7/2009, Ngoại trưởng Hillary Clinton bày tỏ quan ngại về khả năng “Bình Nhưỡng chuyển giao công nghiệp hạt nhân” cho Miến Điện.
Tháng 8, báo chí Úc trích lời giới đối lập lưu vong cho biết Bắc Triều Tiên bí mật giúp Miến Điện ráp lò phản ứng hạt nhân và một nhà máy tinh lọc uranium để chế tạo một quả bom trong vòng 5 năm tới đây.
Mối nghi ngại của quốc tế còn gia tăng trong những tháng gần đây: tháng 5 vừa qua, trợ lý ngoại trưởng Mỹ đặc trách châu Á Thái Bình Dương Kurt Campbell sau khi gặp đại diện chính quyền quân sự và lãnh đạo đối lập Aung San Suu Kyi đã bất ngờ bay sang Bắc Kinh, điểm tựa của chính quyền Miến Điện và Bắc Triều Tiên, để bày tỏ mối lo ngại về hợp tác quân sự giữa hai nhà độc tài Than Shwe và Kim Jong Il vi phạm nghị quyết cấm vận của Liên Hiệp Quốc.
Một sự kiện khác làm giới phân tích chú ý là hồi tháng 1 năm nay, hai viên chức Miến Điện bị xử tử với tội danh tiết lộ bí mật quốc gia. Các nguồn tin thông thạo cho biết cả hai bị kết tội làm lộ thông tin chuyến viếng thăm bí mật của tướng Shwe Mann nhân vật thứ ba của chính quyền tại Bình Nhưỡng.
Theo AFP, thượng nghị sĩ Jim Webb thừa nhận là chưa có thể khẳng định là những lời tố cáo của viên sĩ quan Miến Điện có dựa trên cơ sở vững chắc hay không. Tuy nhiên ông nhận định là những lời tố cáo này cộng với bình luận của trợ lý ngoại trưởng Kurt Campbell cho thấy Hoa Kỳ đang trực diện với « hai vấn đề nhức nhối chưa có giải đáp liên quan đến những hoạt động đáng ngờ của hai nước » Á châu này.
Những lời tố giác trên đây rơi đúng vào lúc thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo công du Miến Điện và tình hình bán đảo Triều Tiên căng thẳng hơn bao giờ hết.
Tú Anh (RFI)