Công nhân nhà máy Foxconn tại Đài Bắc biểu tình đòi cải thiện điều kiện làm việc hôm 8/6/2010. Ảnh: Reuters
Foxconn là nhà máy của Đài Loan, đặt gần Thâm Quyến, phía nam Trung Quốc, chuyên lắp ráp điện thoại Iphone cho tập đoàn Apple. Trong năm nay, tại nhà máy này, đã xẩy ra 10 vụ tự tử và hai vụ toan tính tự tử của người lao động.
Gia đình của những nạn nhân khẳng định rằng việc người lao động phải làm việc kéo dài và phương pháp quản lý lao động khắc nghiệt là nguyên nhân dẫn đến những vụ tự tử.
Tuy nhiên, theo đại diện chính phủ Trung Quốc thì điều kiện làm việc căng thẳng không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến những vụ tự tử mà còn có vấn đề quản lý nhân sự, vấn đề tâm lý đối với những người lao động trẻ.
Cũng nhân dịp này, đại diện chính quyền Bắc Kinh cho rằng các vụ đình công đòi tăng lương, nhất là tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, xẩy ra trong những ngày vừa qua tại nhiều nơi? không phải là một làn sóng đình công.
Tuy nhiên, theo giới quan sát, Bắc Kinh đã tỏ ra lo ngại về các vụ đình công này bởi vì người lao động tiến hành đấu tranh một cách tự phát, không tin tưởng vào vai trò của công đoàn, một tổ chức do đảng Cộng sản kiểm soát và bị tố cáo là không bảo vệ quyền lợi cho người lao động.
Từ Bắc Kinh, thông tín viên Marc Lebeau gửi về bài tường trình:
"Người ta đang chứng kiến sự thay đổi thái độ của chính phủ Trung Quốc. Cho đến nay, Bắc Kinh vẫn không có ác cảm gì đối với những yêu sách đòi tăng lương của những người lao động, nhất là tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Thế nhưng, làn sóng yêu sách xã hội bắt đầu lan rộng.Từ Quảng Đông, các cuộc đình công lan đến vùng Thượng Hải và giờ đây thì xuất hiện ở miền trung Trung Quốc. Các cuộc đình công này đặc biệt lan rộng tại các doanh nghiệp nhận thầu của tập đoàn Honda. Nhà máy sản xuất khóa cửa xe hơi đã đình công từ 48 giờ qua và phong trào vẫn tiếp tục. Dây chuyền lắp ráp xe hơi có thể lại phải ngừng hoạt động do thiếu linh kiện.
Nhưng đối với chính phủ Trung Quốc thì có một vấn đề nghiêm trọng. Lần đầu tiên, những người đình công không ủy thác quyền thương lượng giải quyết xung đột xã hội cho công đoàn chính thức duy nhất, đặt dưới sự kiểm soát của đảng Cộng sản Trung Quốc. Tổ chức công đoàn này bị tố cáo phục vụ lợi ích của ban lãnh đạo nhà máy. Đây là một hành động chính trị của những người đình công.
Họ đòi có quyền tự chỉ định những người đại diện cho mình, một thách thức thực sự đối với chính quyền. Điều này giải thích vì sao chính phủ Trung Quốc lại có phản ứng. Theo nhật báo Hồng Kông South China Morning Post, từ vài ngày qua, ban Tuyên giáo đã cấm đưa tin đình công trên báo chí chính thức Trung Quốc. Ngày 12/6, chỉ có Tân Hoa Xã vẫn tiếp tục khẳng định là tình hình đã quay trở lại bình thường."
Đức Tâm (RFI)