Điểm báo Quốc tế

Bốn mươi bốn năm trước, đội tuyển Bắc Triều Tiên đã viết nên một trang sử khi bất ngờ đánh bại đội Ý để trở thành đội tuyển đầu tiên của châu Á lọt được vào tứ kết tại Cúp bóng đá thế giới.

Bộ phim tài liệu « Trận đấu để đời » do đạo diễn Anh Dan Gordon và chuyên gia Nick Bonner thực hiện năm 2002, phỏng vấn bảy cựu cầu thủ của đội tuyển đã làm nên bản anh hùng ca của năm 66, gần đây đã được chiếu đi chiếu lại để kích thích tinh thần đội tuyển Bắc Triều Tiên. « Bóng đá là môn thể thao phổ biến nhất tại nước chúng tôi, chỉ đứng sau môn marathon ». Phó chủ tịch Liên đoàn bóng đá Bắc Triều Tiên đã cho phóng viên báo Le Monde biết như trên.

Cây làm bàn số một của đội tuyển, Jong Tae Se khẳng định: « Chúng tôi muốn noi gương lớp cầu thủ đàn anh. Biết rằng sẽ rất khó, nhưng chúng tôi đã sẵn sàng: tuy về kỹ thuật không hơn gì các đội khác nhưng về tinh thần thép và thể lực thì chúng tôi vào loại nhất châu Á ».

Còn Moon Sung Min, một cựu cầu thủ đội tuyển quốc gia Bắc Triều Tiên nay đang tị nạn tại Séoul cho biết: « Các cầu thủ còn nổi danh hơn cả diễn viên điện ảnh. Bóng đá là môn thể thao được ưa chuộng nhất ở Bắc Triều Tiên. Vé bóng đá được bán khắp nơi, giá có hơi mắc nhưng đảng viên thì được miễn phí. Tất cả các học sinh đều phải chơi thể thao ngay từ cấp 1, môn này cũng bắt buộc như môn chính trị vậy, và đa số chọn môn bóng đá ».

Từ khi chế độ cộng sản nắm quyền vào năm 1945, giáo dục thể chất được coi là công cụ để huy động các hoạt động tập thể, giúp hòa nhập và lành mạnh hóa xã hội theo kiểu Xô Viết. Bình Nhưỡng đã thiết lập một hệ thống thể dục thể thao song song với việc giáo dục đạo đức chính trị, nhấn mạnh đến tinh thần tự cung tự cấp và lòng ái quốc.

Được tuyển chọn từ hồi còn học phổ thông, các cầu thủ mầm non xuất sắc được gởi đến khoảng 200 câu lạc bộ khắp nước. Đội tuyển nổi tiếng nhất là đội 25 tháng tư của Bình Nhưỡng – 25/4 là ngày thành lập quân đội nhân dân nước này. Đây cũng là đội tuyển đã cung ứng 7 cầu thủ cho đội tuyển quốc gia. Trong số 23 cầu thủ trong đội hình chính thức tại Cúp bóng đá thế giới, chỉ có bốn người từng sinh sống hay tập luyện tại nước ngoài, cụ thể là hai tại Nhật, một ở Trung Quốc và một ở Nga.

Moon Sung Min cho biết thêm: « Các cầu thủ chơi tốt trong các trận quốc tế sẽ được hưởng nhiều ưu tiên như được cấp nhà, và ai ở tỉnh sẽ được phép thường trú tại thủ đô Bình Nhưỡng. Việc tập luyện không khắt khe mấy, và được ăn uống đầy đủ. Nhưng các câu lạc bộ tỉnh lẻ thường thiếu thốn đủ mọi thứ, từ áo thun, giày và có khi quả bóng để tập cũng thiếu ». Hồi World Cup 1966, sau khi đội Bắc Triều Tiên thua đội Bồ Đào Nha, có tin đồn là các cầu thủ đã bị trừng phạt vì làm « mất danh dự » của đất nước. Cũng theo ông Moon, thì huấn luyện viên và các cầu thủ hoặc bị cho đi lao động tại các mỏ vài tháng, hoặc bị cắt lương, nhưng lần này có lẽ sẽ không có các biện pháp trừng phạt như vậy nữa.

Không có nhiều cổ động viên đến Nam Phi để cổ vũ cho đội tuyển Bắc Triều Tiên vốn tự mệnh danh là đội Thiên Lý Mã. Chỉ có khoảng năm chục người Bắc Triều Tiên sinh sống tại Nhật, một ngàn người Trung Quốc và ba trăm cổ động viên từ nhiều nước khác, do Hội ủng hộ bóng đá Bắc Triều Tiên tại Bắc Kinh tổ chức. Còn dân chúng Bắc Triều Tiên thì lần này không được xem các trận đấu của đội nhà trên truyền hình, hoặc nếu xem thì chỉ được chiếu lại, vì Hàn Quốc không cho tiếp sóng miễn phí nữa, trong tình hình đang căng thẳng giữa hai nước Triều Tiên. Nhưng dù sao đi nữa, các cầu thủ Bắc Triều Tiên cũng đã là những người hùng trong mắt họ.

Cải cách chế độ hưu trí: Vấn đề tiếp tục gây tranh cãi tại Pháp

Tựa lớn của báo chí Pháp hôm 16/6 được dành cho vấn đề chế độ hưu trí. Nhật báo cánh hữu Le Figaro với tựa đề « Hưu trí, giây phút của sự thật » đã đặt câu hỏi, liệu tuổi về hưu chính thức sẽ là 62 hay 63? Nhật báo cộng sản L’Humanité phẫn nộ: « Hưu trí: Cuộc đời chúng ta bị đánh cắp ». Tờ báo cho biết, theo đề án của chính phủ thì các thanh niên, phụ nữ, nhân viên các ngành lao động cực nhọc sẽ là những nạn nhân đầu tiên của việc cải cách này, nhưng nói chung tất cả đều sẽ bị ảnh hưởng. Nhật báo cánh tả Libération thì chạy tựa « Hưu trí: Cuộc đấu đá bắt đầu ». Theo tờ báo thì việc cải cách chế độ hưu trí sẽ làm bối cảnh chính trị sẽ được vẽ lại toàn bộ. Cùng một chủ đề trên, nhật báo kinh tế La Tribune nêu ra 5 thử thách, mà vấn đề hàng đầu là liệu ông Nicolas Sarkozy sẽ tái đắc cử trong kỳ bầu cử tổng thống lần tới hay không? Riêng tờ báo thể thao L’Equipe khi đề cập đến chiến thắng khiêm tốn 2-1của đội Brazil trước một đội Bắc Triều Tiên vốn chỉ được xếp hạng thứ 105 thế giới đã chạy tựa « Brazil, cuộc đấu tranh không giai cấp ».

Thủy triều đen: Một Tchernobyl của công nghiệp dầu khí?

Liên quan đến thảm họa dầu tràn tại Hoa Kỳ, nhật báo kinh tế Les Echos có bài phân tích mang tựa đề: « Thủy triều đen: một Tchernobyl của công nghiệp dầu khí ? ».

Theo tờ báo, vụ giàn khoan Deepwater Horizon bị nổ và chìm vào ngày 20/4 đã đưa Hoa Kỳ vào một cuộc khủng hoảng chính trị và sinh thái theo kiểu mới. Tai nạn này khác hẳn với các vụ thủy triều đen trước đây ở hai điểm: thời gian kéo dài quá lâu và cho thấy sự bất lực của kỹ thuật.

Cho đến nay, các vụ thủy triều đen thường do tàu dầu bị chìm và chỉ kéo dài có vài ngày, nhưng lần này mỗi một ngày trôi qua thì tác hại lại thấy tăng lên. Tập đoàn BP đã dùng đủ mọi phương cách. Dùng một chiếc nắp chụp, một ống hút dầu, bơm bùn và xi măng dưới áp suất cao rồi gần đây nhất là cắt một ống dẫn và đặt một cái chụp lên đầu nguồn, thu hồi được khoảng 15.000 thùng dầu một ngày. Nhưng để khắc phục được hoàn toàn thì còn phải chờ đến tháng 8.

Sự bất lực này gây sốc cho công chúng Mỹ, vì đất nước của phi thuyền Apollo 11 và thung lũng Silicon vốn quen tôn sùng sức mạnh vạn năng của khoa học kỹ thuật. Họ có thể vội vã kết luận là tập đoàn dầu khí Anh vô tài bất tướng – một suy luận sẽ không làm buồn lòng tổng thống Obama vốn đang tìm kiếm một người gánh tội thay, hay các tập đoàn dầu khí của Mỹ. Nhưng theo Les Echos, thì không chỉ có BP mà toàn bộ nền công nghiệp dầu khí cũng sẽ bị ảnh hưởng. Đa số các tập đoàn lớn đều đã gởi thiết bị hay chuyên gia đến giúp BP, nhưng không có ai tìm ra được một giải pháp thỏa đáng cả. Kỹ thuật thu hồi dầu ở độ sâu như thế chưa phát triển, cho dù trong tương lai ngành dầu khí sẽ phải khai thác ở đáy biển sâu tận ngoài khơi. Việc sử dụng hàng loạt các hóa chất chống lan tỏa tại giếng dầu bị thất thoát đã hạn chế được nạn tràn dầu ở bề mặt, nhưng lại tạo ra các mảng dầu dưới đáy biển mà tác động trên hệ sinh thái vẫn chưa lường được.

Les Echos đặt câu hỏi, tuy mọi chỉ trích đều tập trung vào BP, nhưng nếu tai nạn này xảy ra với các công ty dầu khí nhỏ hơn thì sao? Việc khai thác dầu ngoài khơi không phải là độc quyền của các tên tuổi lớn. Vào cuối năm nay, công ty Tullow của Anh sẽ bắt đầu khai thác một mỏ dầu lớn ở ngoài khơi Ghana. Công ty này chỉ có tổng cộng 670 nhân viên, và nếu sự cố xảy ra thì ai sẽ can thiệp, quân đội Ghana chăng?

Sau thị trường tài chính, người Mỹ sẽ bắt tay vào việc cải cách thể lệ khai thác dầu khí ngoài khơi. Việc cấp giấy phép khai thác sẽ được gắn liền với việc kiểm soát an toàn khắt khe hơn. Như vậy phí tổn khai thác sẽ tăng lên, khiến các tập đoàn lớn có lợi thế. Nhưng cũng theo Les Echos, thì việc tìm kiếm dầu khí ngoài khơi vẫn sẽ tiếp tục phát triển. Tờ báo nhắc lại sau vụ giàn khoan Piper Alpha bị chìm ở Bắc Hải năm 1988 làm 167 người chết, Anh quốc đã xem xét lại toàn bộ các quy định và đưa ra hàng trăm quy định mới về an toàn và bảo trì, nhưng việc khai thác ở biển Bắc không vì thế mà bị ngưng trệ. Thảm họa Tchernobyl đã không làm cho các nhà máy điện nguyên tử khác bị đóng cửa. Nhưng các thiệt hại cũng như tác hại về mặt tâm lý đã khiến ngành công nghiệp hạt nhân phải nhìn lại cung cách làm việc, chấm dứt ảo tưởng về sự toàn năng của khoa học. Les Echos kết luận, và bây giờ trước thảm họa thủy triều đen, các tất cả nhân tố của lãnh vực dầu khí cũng sẽ phải đặt lại cho mình câu hỏi tương tự.

Thụy My (RFI)