Courrier International mở đầu bài viết với hình ảnh ba lãnh tụ của phe đồng minh, thủ tướng Anh Churchill, tổng thống Mỹ Truman và tổng bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô Staline tại hội nghị Postdam 1945, ngồi trên ghế bành bằng mây, mà nguyên liệu của những chiếc ghế này đến từ đảo Celebes.
Tuy nhiên, 65 năm sau, tại một ngôi làng thuộc khu vực Poso, trên đảo Celebes, tình hình không sáng sủa chút nào. Cách đây 5 năm, một cân mây còn bán được với giá 3.500 rupi hay 30 xu euro, nhưng hiện nay cây mây chẳng còn giá trị gì. Tình hình trên khắp đảo Celebes là như vậy, trong khi chúng ta biết rằng Indonesia đã từng chiếm đến 80% sản lượng các đồ mây song trên toàn thế giới.
Hiện nay, tại Palu, trong số ba mươi xí nghiệp sản xuất song mây, chỉ còn có 8 xí nghiệp sống sót. Theo cách tính của phó chủ tịch Hiệp hội công nghiệp song mây Indonesia, hiện nay sản lượng song mây sơ chế hàng năm của nước này chỉ còn có 6 nghìn tấn, sụt giảm 10 lần so với cách đây năm năm. Công việc của 500 nghìn người khai thác nguyên liệu này bị đe dọa nghiêm trọng, hàng trăm nghìn công nhân của ngành sản xuất này lâm vào cảnh thất nghiệp.
Bước ngoặt dẫn đến sự sụp đổ của công nghiệp song mây Indonesia bắt đầu vào năm 2005. Vào thời điểm này, phần lớn những người sản xuất các đồ gia dụng làm từ nguyên liệu này đã bị phá sản. Theo Hiệp hội đồ gia dụng Indonesia, trước năm 2005, tại cảng Cirebon, mỗi tháng có đến 3000 kiện hàng được xuất đi, thì vào năm 2009, phải những tháng cao nhất, mới xuất được 1000 kiện.
Về nguyên nhân của sự suy sụp này và việc Indonesia không còn là nước xuất khẩu đồ gia dụng song mây đứng đầu thế giới, chủ tịch của tổ chức Asmindo-Cirebon, nhận định: Kể từ năm 2005, khi Indonesia cho phép xuất khẩu ồ ạt song mây nguyên liệu và song mây sơ chế, Trung Quốc đã trở thành nước đứng đầu của các đồ dùng chế từ mây song. Tại Cirebon, có đến 150 nghìn công nhân bị thất nghiệp.
Năm 2009, để hỗ trợ ngành công nghiệp này, chính phủ Indonesia đã xem xét lại chỉ thị 2005. Kể từ đây, việc xuất khẩu song mây nguyên liệu và sơ chế được ấn định ở mức 50% so với mức tiêu thụ của thị trường nội địa. Tuy nhiên, quy định mới này chỉ khiến tình hình thêm tồi tệ. Bởi vì theo quy định, các xí nghiệp sản xuất song mây đảo Celebes buộc phải cung cấp cho các nhà sản xuất đồ gia dụng tại Cirebon, trong khi ngành gia dụng song mây đã ngừng yêu cầu, vì họ không bán được hàng.
Năm ngoái chỉ có 60 nghìn tấn song mây được mua tại thị trường nội địa, trong lúc tiềm năng sản xuất lên đến 690 nghìn tấn. Việc xuất khẩu lại bị quy định quota giới hạn. Thêm vào cuộc khủng hoảng hiện nay là việc mặt hàng song mây nhân tạo do Trung Quốc sản xuất đang tràn ngập thị trường thế giới.
Để đảo ngược lại xu thế này, thị trưởng thành phố Cirebon đã khuyến khích dân địa phương, doanh nhân, nhà sản xuất, trường học và công chức sử dụng mặt hàng song mây gia dụng. Tuy nhiên, kết quả không khả quan lắm, vì đồ song mây rất nổi tiếng trên thế giới lại không được ưa chuộng ngay tại chính quê hương của mình.
Không bi quan, các tác giả bài báo cho biết, theo tổng biên tập tạp chí Đức chuyên về trang bị nội thất, truyền thống đồ song mây còn có tương lai, chính vì phương diện sinh thái của nó. Việc khai thác song mây không tiêu diệt cây chủ, không tàn phá rừng và không tham gia vào việc làm khí hậu Trái đất nóng lên.
Một người làm nghề khai thác song mây giải thích, cây song quấn vào cây chủ, cây chủ càng cao, cành song càng có điều kiện vươn lên cao hơn. Kinh nghiệm lâu đời tại địa phương cho biết những người khai thác không bao giờ cắt cây từ gốc, vì vậy cây có thể trổ tiếp ba đến năm lần trong một năm, và sẵn sàng cho các đợt thu hoạch mới.
Trang nhất tuần báo Courrier International chạy tựa « Rạn nứt giữa Israel và cộng đồng kiều dân Do Thái ». Đây là một xu thế mới diễn ra sau biến cố quân đội Israel tấn công vào chiếc tàu chở hàng cứu trợ đến dải Gaza, khiến Nhà nước Israel không chỉ bị cô lập trên trường quốc tế, mà bị chính những kiều dân nước này phản đối.
Nguy cơ của công nghệ nanô
Courrier International cũng dành phần hồ sơ với hơn mười trang báo cho đề tài con người bị công nghệ hiện đại vượt qua. Đây là chủ đề được tạp chí phát triển với sự cộng tác của diễn đàn « Các đối thoại về nhân loại ».
Diễn đàn được tổ chức dưới sự bảo trợ của UNESCO, sẽ diễn ra tại Lyon từ ngày 2 đến ngày 4/7. Để mở đầu cho hồ sơ này, tuần báo đăng lại một bài viết trên tạp chí Popular Mechanics (Mỹ), chuyên về các phát hiện khoa học và công nghệ mới.
Kể từ khi nhà tương lai học Ray Kurzweil phổ biến khái niệm « Singularity », tạm dịch là Điều chưa từng có, qua cuốn sách « Nhân loại 2.0: kinh thánh của sự thay đổi » (2007), việc toàn bộ xã hội loài người phải thay đổi triệt để do một cuộc cách mạng kỹ thuật lớn đang dần dần trở thành một viễn cảnh rất có thể sẽ xảy ra. Cuộc cách mạng này gắn liền đặc biệt với sự phát triển các công nghệ nanô.
Gần đây các nhà khoa học Israel đã đưa vào sử dụng các rôbốt siêu nhỏ có thể đi xuyên qua hệ thống mạch máu để tấn công các tế bào ung thư. Với sự phát triển công nghệ, các rôbốt sẽ ngày càng nhỏ hơn và ngày càng mạnh hơn. Một ngày nào đó, người ta có thể đưa các rôbốt nanô thông minh vào bên trong cơ thể để rửa các động mạch, và sửa chữa các cơ quan bị hư hỏng.
Các người máy siêu nhỏ khác có thể được gắn vào các tế bào thần kinh và giúp cho chúng ta có được khả năng trí tuệ siêu thường. Và nếu như đưa được người máy vào bên trong cơ thể, thì người ta cũng có thể đưa chúng đi bất cứ nơi nào. Các rôbốt nanô có khả năng xây dựng các vật thể, ngày càng giống với thế giới sinh học hơn là một hệ thống tin học. Theo nhà tương lai học Kurzweil, người phổ biến khái niệm « Điều chưa từng có », các rôbốt nanô này có khả năng tự hoàn thiện với tốc độ cao không thể tưởng tượng. Chính chúng sẽ tạo nên các máy tính vô cùng tinh xảo. Đây là một thực tế hoàn toàn có thể xảy ra vào giữa thế kỷ này. Khó lòng tưởng tượng ra thế giới đó. Tuy nhiên có thể nói, đây là một thế giới vừa gây thích thú, lại vừa gây lo ngại.
Mặc dù tác giả của khái niệm « Điều chưa từng có », nhà khoa học tin học và nhà viễn tưởng Vernor Vinge, cho rằng thế giới hấp dẫn và đáng sợ này có thể sẽ không bao giờ trở thành hiện thực, đã có một số tổ chức đang chuẩn bị tìm cách ngăn không cho viễn cảnh này xảy ra.
Tổ chức phi chính phủ California Foresight Institute đã xây dựng các nguyên tắc nhằm cấm phát triển một số công nghệ nanô, đặc biệt các rôbốt nanô hoạt động độc lập và có khả năng tự thân cho ra đời các rôbốt khác, nhất là các kỹ thuật nanô có liên quan đến công nghiệp quân sự.
NASA, Google và một số công ty công nghệ khác thậm chí đã khởi động chương trình Đại học của Điều chưa từng có (Singularity University) để đào tạo những người có khả năng ngăn cản công nghệ nanô đi theo hướng tiêu cực, và khai thác mặt tích cực của các công nghệ này. Một số tổ chức khác khuyến cáo không nên vội vã phát triển các công nghệ được gọi là GRAIN, bao gồm di truyền học, người máy, trí tuệ nhân tạo và công nghệ nanô.
Tuy nhiên theo tác giả bài báo, dù có ngăn cản, các công nghệ phá hủy bao giờ cũng phát triển nhanh hơn các công nghệ xây dựng, ví dụ như các tên lửa phá hoại có trước các tên lửa phòng vệ, hay vũ khí sinh học ra đời trước thuốc kháng sinh. Điều đó có nghĩa là trong thời gian các công nghệ xây dựng chưa kịp xuất hiện, con người đứng trước nguy cơ bị các công nghệ phá hủy tiêu diệt. Vì vậy, không thể chờ đợi mà phải tăng tốc, để không cho những kẻ ác kịp reo rắc các thảm họa.
Chống lại đau đớn của bệnh nhân: quan tâm hàng đầu của y tế Pháp
Trang nhất tuần báo L’Express dành cho chủ đề bình chọn các bệnh viện điều trị tốt nhất các chứng đau như đau đầu, đau lưng, đau sau khi mổ. Sau công bố nghiên cứu bình chọn về 51 thành phố tốt nhất tại Pháp, cách đây hai tuần, L’Express tuần này thẩm định 1200 cơ sở điều trị tại Pháp, trong đó có 224 cơ sở tại Paris và vùng Ile-de-France.
Trong thời gian gần đây, vấn đề khắc phục đau đớn của bệnh nhân trở thành mối quan tâm hàng đầu, bên cạnh việc chữa bệnh. Đặc biệt, việc trợ giúp người bệnh giải quyết nỗi đau trở thành vấn đề thời sự sau vụ kiện năm 2003 của một phụ nữ trẻ khiếu nại bệnh viện đã không giúp cha mình giảm đau đớn trong điều trị ung thư.
L’Express đưa ra hai luồng quan điểm. Quan điểm thứ nhất cho rằng nguồn ngân sách thấp hạn chế việc ngành y tế khắc phục các đau đớn, và theo quan điểm thứ hai, không nhất thiết phải tăng ngân sách, ngành y tế vẫn có thể làm tốt hơn chuyện này.
Theo một bác sĩ, trong 70% trường hợp, đau chính là một dấu hiệu tốt giúp cho việc điều trị. Trên thực tế, đau là một hiện tượng phức tạp, chịu sự chi phối của nhiều nguyên nhân. Theo một giảng viên triết học đạo đức, khá gần đây, vẫn có nhiều bác sĩ cho rằng không nhất thiết phải hạn chế sự đau đớn của bệnh nhân, bởi họ quan tâm chủ yếu đến việc điều trị bệnh.
Tuy nhiên, phải khẳng định, một lĩnh vực mà chú ý đến nỗi đau của bệnh nhân rất được quan tâm là chuyên ngành điều trị hậu phẫu Trong khi đó, có đến 5 triệu người Pháp hiện nay phải khổ sở về đau đớn thần kinh. Tuy nhiên, rất nhiều trường hợp bệnh không có nguyên nhân rõ ràng. Nhà triết học Philippe Barrier cho biết, nỗi đau bị phủ nhận khiến nó trở thành nỗi khổ.
Vì lẽ đó, tại nhiều nơi, đã có các nhóm trao đổi và thực hành được thành lập tại các phòng khám đau, để những người bệnh trao đổi với nhau, với sự có mặt của ê-kíp bác sĩ, y tá, nhà tâm lý và người điều trị vận động. Một bác sĩ cho biết, chi phí cho các hoạt động không đáng kể, trong khi chi phí dành cho điều trị đau đầu kinh niên hàng năm ngốn đến 2 tỷ euro.
Trên trang nhất của Le Nouvel Observateur là hàng tựa « Những ưu đãi của nước Cộng hòa ». Tạp chí mô tả bổng lộc của các bộ trưởng, tiền hưu trí của nghị sĩ, nhà ở công vụ và lương của các đại biểu.
Tuần báo của Le Monde, chuyên mục sự kiện mùa hè, đăng hình nhạc sỹ Jazz kỳ tài Keith Jarett đang lướt tay trên phím. Nhạc sĩ Jarett vừa cho ra một album mới, « Jasmine ». Hè này, ông sẽ biểu diễn tại Pháp.
Còn Le Figaro Magazine giới thiệu về những phát hiện mới đây trong các nghiên cứu về nguồn gốc của loài người, làm đảo lộn các hiểu biết về sự sống.
Trọng Thành (RFI)