G8/G20 Toronto - Canada. Reuters
Còn dự án đánh thuế đối với các ngân hàng, các nước tùy hoàn cảnh cụ thể mà quyết định. Nói một cách đơn giản hơn là trong hai ngày họp Hội nghị, nguyên thủ 20 quốc gia đại diện cho các nhóm nước giầu và đang trỗi dậy đã thảo luận, chỉ trích, phê phán nhau, để rồi cuối cùng đưa ra kết luận « mạnh ai người ấy làm ».
Giới quan sát đánh giá G20 Toronto là một Hội nghị Thượng đỉnh không có gì nổi bật. Đặc phái viên Murielle Paradon tường trình:
« Làm thế nào thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà không làm tăng thêm các thâm hụt tài chính công, đó là nội dung cuộc thảo luận tại Hội nghị Thượng đỉnh G20 ở Toronto. Cuối cùng, Hội nghị đã đưa ra được một thỏa hiệp chung. Thông cáo kết thúc Hội nghị ghi nhận: các biện pháp hỗ trợ tăng trưởng sẽ được tiếp tục tiến hành, đúng như mong muốn của Hoa Kỳ. Đồng thời, các nước phát triển cam kết từ nay đến 2013, giảm một nửa các thâm hụt tài chính công, điều này làm cho các nước châu Âu hài lòng.
Thế nhưng, có một điểm tinh tế là bản thông cáo lại lưu ý: cần phải tính tới tình hình cụ thể của từng nước. Ví dụ, Nhật Bản hiện đang nợ chồng chất, không buộc phải nhanh chóng giảm các thâm hụt này. Nói một cách khác, mỗi nước làm theo ý mình muốn.
Một ví dụ khác minh họa cho xu hướng nói trên: dự án đánh thuế ngân hàng mà Đức và Pháp rất thiết tha thì chỉ được nêu ra như là một trong những cách tiếp cận vấn đề để buộc các ngân hàng phải có ý thức trách nhiệm hơn, tránh xẩy ra những cuộc khủng hoảng tài chính khác.
Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy và thủ tướng Đức Angela Merkel đã không thành công trong việc áp đặt loại thuế này đối với các nước trong G20, nhưng cả hai vị lãnh đạo đều nói là trong mọi trường hợp, họ sẽ cho áp dụng loại thuế này ở trong nước.
Liên quan đến các nước đang trỗi dậy, G20 đã đề nghị phải có một sự điều chỉnh, cân bằng lại về nhu cầu trên thế giới và tỷ giá hối đoái cần phải linh hoạt hơn tại một số quốc gia đang trỗi dậy, ngụ ý nhắc nhở Trung Quốc. Ngày 27/6, chính tổng thống Mỹ Barack Obama cũng đề cập đến việc này. Cuối cùng, liên quan đến các nước nghèo, G20 chỉ nhắc lại là cần tôn trọng những cam kết viện trợ cho phát triển. Ý tưởng thiết lập một loại thuế đánh vào các giao dịch tài chính quốc tế để hỗ trợ phát triển, đã bị gạt bỏ.
Như vậy, Hội nghị tại Canada kết thúc mà không đưa ra được một quyết định quan trọng nào cả, nhưng như tổng thống Pháp Sarkozy đã tuyên bố, « không phải mỗi hội nghị thượng đỉnh đều là một sự kiện lịch sử ». Lãnh đạo một số nước thì cho rằng đây là một Hội nghị « chuyển tiếp » hướng tới Hội nghị Thượng đỉnh G20 sẽ được tổ chức vào tháng chín tại Seoul, Hàn Quốc ».
Theo nhận định của AFP, « lợi thế » của G20 là ra một thông cáo có nội dung đa dạng, đáp ứng các ưu tiên của tất cả các thành viên. Như vậy, lãnh đạo mỗi quốc gia, khi về nước, đều có thể nói rằng G20 là rất quan trọng và họ đã giành được thắng lợi tại Hội nghị.
Tuy nhiên, chỉ còn năm tháng nữa thì lại có Hội nghị Thượng đỉnh G20 Seoul, Hàn Quốc, một khoảng thời gian quá ngắn để có được những đồng thuận trên các hồ sơ quan trọng vốn gây bất đồng tại Toronto.
Ông Alan Alexandroff, thuộc đại học Toronto, cảnh báo là một khi khủng hoảng qua đi thì G20 càng khó đạt được đồng thuận chung.
Đức Tâm (RFI)