Tướng David Petraeus trong cuộc họp báo tại Bruxelles ngày 01/07/2010. Reuters
Bài điều tra của nhật báo Le Monde hôm 2/7 mang tựa đề: « Chiến lược nào cho quân Mỹ ở Afghanistan? ». Bài báo đặt vấn đề, có những gì sẽ thay đổi dưới sự lãnh đạo của người mới là tướng David Petraeus hay không, và tình hình cuộc chiến đang đi đến đâu?
Le Monde nhận xét, tướng David Petraeus là một nhân vật chủ chốt của thời kỳ hậu 11/9. Thật hiếm thấy trong lịch sử chiến tranh, trường hợp một vị tướng cấp cao đến thế, được kính trọng như một người hùng, lại chịu « xuống cấp » để trở lại chỉ huy các cuộc chiến đấu trên mặt trận. Từng là Tư lệnh lực lượng Hoa Kỳ tại Irak vào năm 2007 – 2008, tướng David Petraeus sau đó trở thành Tổng tư lệnh phụ trách các hoạt động của quân đội Mỹ trên các chiến trường từ vùng Sừng Phi châu cho đến Pakistan, Trung Đông…
Theo tờ báo, việc đưa tướng Petraeus thay thế tướng Stanley McChrystal bị buộc phải từ chức mới đây là một lựa chọn hợp lý, và là một câu trả lời rõ ràng của ông Obama cho những ai còn thắc mắc: Sẽ không có thay đổi nào về chiến lược của Mỹ tại Afghanistan.
Tướng David Petraeus chắc chắn là người nắm vững nhất « chiến lược McChrystal », vì chính ông là người viết ra phần lớn chiến lược này. Vị tướng 57 tuổi vốn được xem là người nổi bật nhất trong thế hệ của ông, là người đánh dấu chấm hết cho các quan niệm quân sự cũ thời chiến tranh lạnh, ông đã biên soạn một bộ sách quân sự xuất bản vào năm 2006, được giới quân sự xem như là Kinh thánh. Được đặt tên là COIN tức Counter-Insurgency, tạm dịch « Chống nổi dậy », chiến lược này dựa trên cơ sở chấp nhận rằng, một quân đội quy ước của nước ngoài không thể nào thắng được quân du kích ngay trên lãnh địa của họ chỉ bằng các phương tiện quân sự đơn thuần ; mà cần phải có các nỗ lực về mặt chính trị, kinh tế, và biết bảo vệ người dân tại chỗ. Tướng McChrystal tại Afghanistan, cũng như tướng Petraeus tại Irak, đã tập trung vào các hoạt động tiến công kẻ thù, giảm tử vong thường dân, và chuẩn bị cho những cuộc đối thoại chính trị trong tương lai.
Mặt trái của chiến lược này là số quân nhân Mỹ bị tử thương tăng cao. Chỉ trong tháng sáu vừa qua đã có trên 100 binh lính NATO tử trận, và tính từ năm 2001 đến nay, thiệt hại nhân mạng của quân Mỹ tại Afghanistan đã lên đến trên một ngàn người, và cũng có gần một ngàn quân NATO tử vong. Tuy vậy, với chương trình ám sát các thủ lĩnh nổi dậy cực đoan nhất do lực lượng của tướng McChrystal và CIA thực hiện, chiến trường Afghanistan đã có vẻ sáng sủa hơn. Từ tháng tư đến nay, đã có trên 130 lãnh tụ và cán bộ dưới quyền của phe Taliban đã bị giết hay bị bắt. Các cuộc oanh kích bằng máy bay không người lái tại Pakistan đã giáng những đòn nặng nề vào Al Qaida và phe Taliban ở Pakistan.
Dù sao đi nữa, con số tử vong của quân Mỹ tăng cao đã gây ra những tranh cãi tại Washington và trong quân đội. Tướng David Petraeus đã hứa hẹn sẽ chú trọng hạn chế ở mức tối thiểu thiệt hại nhân mạng. Về phía chính quyền Kaboul thì tỏ ra hài lòng khi biết người thay thế vẫn có cùng chủ trương với vị tướng cũ. Tổng thống Mỹ Barack Obama đã lặp lại, đây chỉ là « một sự thay đổi về nhân sự, chứ không phải về chiến lược ». Nhà Trắng chờ đợi kết quả vào cuối năm, một kết quả mang tính quyết định cho tương lai của chiến lược Petraeus, và cho một vị tổng thống vốn đã hứa hẹn với dân Mỹ là sẽ bắt đầu rút quân khỏi Afghanistan từ tháng 7 năm 2011.
Thông tín viên của Le Monde tại New Delhi thì nhấn mạnh đến sự trở lại của Pakistan trên sân khấu Afghanistan, qua khả năng tác động đến các cuộc thương lượng tương lai với quân nổi dậy. Tổng thống Afghanistan, ông Hamid Karzai đã dọn đường cho việc này bằng cách trả tự do cho một số tù nhân Taliban, thậm chí thay thế người đứng đầu cơ quan tình báo vốn có quan điểm chống lại Pakistan. Còn Islamabad khi chuẩn bị đứng ra làm trung gian hòa giải, cũng nhằm mục đích hạ thấp vai trò của nước láng giềng Ấn Độ. Nhưng viễn tượng ông Karzai xích gần lại với Pakistan để thương thảo với các thủ lãnh nổi dậy đã làm cho Washington e ngại. Người Mỹ cho rằng hãy còn quá sớm, và trước hết cần làm cho Taliban yếu đi về mặt quân sự để giảm thiểu cái giá phải trả khi thương lượng.
Trung Quốc chú trọng thị trường nội địa, thắt chặt quan hệ thương mại với Nga
Còn tại Trung Quốc, phụ trang của Le Figaro trích dịch bài viết của tờ The New York Times cho biết, Trung Quốc đang chú trọng đến thị trường nội địa, nhằm đổi hướng mô hình tất cả cho xuất khẩu lâu nay, đặc biệt là trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Theo tác giả, Bắc Kinh có lẽ không có lựa chọn nào khác, khi mà số lượng lao động giá rẻ ngày càng giảm xuống, tiền lương tăng lên làm giảm tính cạnh tranh của hàng xuất khẩu. Hơn nữa, lượng người trong lứa tuổi thanh niên trong 10 năm tới sẽ còn giảm mạnh, và lớp công nhân trẻ không dễ chấp nhận các điều kiện làm việc khắc nghiệt như cha anh họ.
Về quan hệ Trung-Nga, tờ báo cho biết quặng sắt Kimkan ở Siberia có trữ lượng sắt có thể dùng sản xuất hàng trăm triệu ô tô. Vì thế, dù nằm sâu trong vùng rừng núi, nhưng nơi này vẫn thu hút các doanh nghiệp và chính phủ Trung Quốc bất chấp sự nghi kị lẫn nhau của hai phía trong vùng ranh giới Nga -Trung từ nhiều thập niên nay. Các doanh nghiệp Nga đổ xô nhau ký hợp đồng và bán tài nguyên cho Trung Quốc : sắt, than, gỗ , dầu hỏa…. Năm 2009, kim ngạch mua bán hai nước là 39.5 tỉ đô la. Với con số này, Trung Quốc đã vượt Đức để trở thành đối tác số một của Nga.
Ông Troika Dialog, Trưởng ban chiến lược của Ngân hàng Đầu tư Mátxcơva cho rằng Nga và Trung Quốc đang tạo thành một đôi hoàn hảo, Nga có tài nguyên trong khi Trung Quốc lại thiếu. Mátxcơva cần vốn trong khi Trung Quốc lại có nhiều tiền.
Đức chuẩn bị dự luật cho phép sinh con ẩn danh
Nhìn sang châu Âu, trên lãnh vực xã hội, nhật báo công giáo La Croix đề cập đến việc Hội đồng Đạo đức của Đức đang đề nghị nên có quy định cụ thể về các phụ nữ « sinh con trong bí mật », cho phép các trẻ em bị mẹ bỏ rơi biết được cội nguồn của mình vào năm 16 tuổi.
Tại Đức từ 10 năm qua, đã có hàng trăm các Babyklappe, tức các « hộp đựng em bé » đã được lắp đặt tại nhiều nơi để các bà mẹ mới sinh con muốn bỏ rơi con mình, có thể đặt bé sơ sinh vào. Đây là một chiếc giường nhỏ được sưởi ấm gắn vào tường một tổ chức xã hội nào đó, khi để em bé vào thì sẽ có chuông báo động cho nhân viên. Nhờ đó các trẻ sơ sinh vô thừa nhận sẽ không bị bỏ rơi ở những nơi không an toàn, hoặc thậm chí bị chính người mẹ giết chết. Nhưng nay một dự án luật đang đuợc chuẩn bị, dựa trên đề nghị của Hội đồng Đạo đức, về việc chấp nhận « sinh con trong bí mật », và chấm dứt sự hiện diện của các « hộp đựng em bé » này. Một cơ quan chuyên trách sẽ ghi nhận các thông tin cá nhân của bà mẹ và lưu giữ trong vòng một năm, sau đó nếu người mẹ vẫn không đổi ý thì đứa trẻ mới được cho làm con nuôi. Đến năm 16 tuổi, trẻ có thể tìm hiểu được nguồn cội mình nếu muốn. Như vậy sẽ bảo vệ được các quyền căn bản là quyền được sống và quyền được biết cha mẹ ruột của mình, trong khi người mẹ vẫn được ẩn danh.
Đa số người Pháp ủng hộ chính sách khắc khổ của chính phủ
Liên quan đến nước Pháp, nhật báo Le Figaro có bài phản ảnh về thái độ của người Pháp đối với chính sách khắc khổ của chính phủ.Theo kết quả thăm dò ý kiến của Opinion Way, thì 88% người Pháp kể cả phe tả và phe hữu ủng hộ việc chính phủ áp dụng biện pháp khắc khổ. Nhưng về biện pháp thực hiện, thì chỉ có 46% cử tri ủng hộ biện pháp của chính phủ, và sự phân chia tả hữu lại xuất hiên trong vấn đề này : 9% cánh tả ủng hộ trong khi cánh hữu là 42%.
Le Figaro cho rằng kết quả này không gây ngạc nhiên vì hiên tại người Pháp đã không còn chịu đựng được việc liên tục thâm lạm của các bộ trưởng trong chính phủ Francois Fillon. Opinion Way cho hay có 87% người được thăm dò cho rằng các bộ trưởng không biết tôn trọng công quỹ. Phủ Tổng thống đã thông báo nhiều biện pháp, trong đó được nhiều người dân ủng hộ nhất là việc kiểm soát chặt việc chi tiêu công của các bộ trưởng (tỉ lệ ủng hộ98%).
Cũng trong lĩnh vực kinh tế, tờ Les Echos cho hay, hôm qua Nghị sĩ Châu Âu bà Pervenche Berès đã đệ trình các đề xuất cải tổ hệ thống kinh tế và tài chính và sắp tới Nghị Viện Châu Âu sẽ cho ý kiến về vần đề này. Bà đã đưa ra 115 đề xuất liên quan đến việc điều tiết và giám sát, điều hành kinh tế và vấn đề hội nhập kinh tế chính trị Châu Âu. Bà cho rằng: « Cuộc cải cách này không chỉ nhằm đảm bảo ổn định tài chính, mà còn phải tính đến các mục tiêu tăng trưởng bền vững và công bằng. ».
Phát hiện các cơ thể sống cách đây trên 2 tỉ năm
Trên lãnh vực khoa học, một nhóm nghiên cứu quốc tế điều hành bởi Abderrazzak El Albani, nhà địa chất học thuộc Trung tâm nghiên cứu Hydrasa, trường đại học Poitiers, vừa phát hiện sự tồn tại những cơ thể sống có niên đại cách đây 2,1 tỉ năm.
Abderrazzak El Albani và một nam sinh viên đã phát hiện 250 mẫu hóa thạch nhỏ (từ 6 đến 10 cm), gồm 40 loài khác nhau. Những sinh vật này rất đa dạng về hình dáng, rất lớn và phức tạp, so với các sinh vật giản đơn nguyên thủy.Phát hiện này làm đảo lộn lý thuyết trước đây cho rằng cho rằng các cơ thể sống đầu tiên, tức những cơ thể đa bào xuất hiện cách đây 600 triệu năm và trước thời gian này thì trên địa cầu chỉ có các vi sinh vật.
Lê Phước - Thụy My (RFI)