Ngoại trưởng Tây Ban Nha M.A. Moratinos (trái) và đồng nhiệm Cuba Bruno Rodriguez (Reuters)
Tây Ban Nha là nước ủng hộ cải thiện quan hệ giữa Cuba và Liên Hiệp Châu Âu. Do vậy, ngoại trưởng Moratinos mong muốn là chuyến đi này sẽ góp phần thúc đẩy đối thoại giữa Giáo hội Công giáo Cuba và chính quyền La Habana trong hồ sơ tù chính trị.
Cuộc đối thoại giữa Giáo hội và chính quyền đã bắt đầu một cách không chính thức từ ngày mồng một tháng năm vừa qua, sau khi hồng y Cuba Ortega đã dàn xếp được với chính quyền chấm dứt những vụ trấn áp các cuộc tuần hành của những người phụ nữ Áo Trắng, người thân của các tù nhân chính trị.
Từ nhiều tháng qua, những phụ nữ này đã tuần hành vào chủ nhật sau các buổi thánh lễ, trong khu vực nhà thờ Santa Rita, ở Miramar, La Habana, để đòi trả tự do cho người thân và những người ốm yếu trong tù phải được chữa trị.
Sự kiện hiếm thấy tại Cuba là ngày 19/05, hồng y Ortega đã gặp chủ tịch Raul Castro. Sau các cuộc gặp, nhà ly khai Ariel Sigler đã được trả tự do vì lý do sức khỏe. Năm 2003, ông Sigler bị kết án 20 năm tù do các hoạt động chính trị và ông ra khỏi tù trong hoàn cảnh hai chân bị liệt. 12 tù nhân khác thì được chuyển đến một trại giam gần nhà của họ hơn. Còn nhà ly khai, bác sĩ Darsi Ferrer, bị tạm giam từ 11 tháng qua với lý do mua bán trái phép vật liệu xây dựng, thì được đưa ra xét xử. Mặc dù bị kết án 15 tháng tù nhưng ông được phép thụ án tại gia.
Ngoại trưởng Tây Ban Nha đến Cuba trong bối cảnh giới bảo vệ nhân quyền hy vọng là chính quyền La Habana có thể trả tự do cho khoảng 3 chục tù nhân chính trị và qua đó, nhà báo ly khai Guillermo Farinas, 48 tuổi, sẽ chấm dứt tuyệt thực bởi vì theo như tuyên bố của chính quyền Cuba, thì tình trạng sức khỏe của ông Farinas rất tồi tệ, có thể dẫn đến tử vong.
Xin nhắc lại là ngay sau cái chết do tuyệt thực của tù nhân chính trị Orlando Zapata Tamayo, từ ngày 24 tháng hai, ông Farinas, bắt đầu tuyệt thực để đòi chính quyền phải trả tự do cho 25 nhà đối lập hiện đang ốm đau, bệnh tật. Theo yêu cầu của Tây Ban Nha, tháng trước, Liên Hiệp Châu Âu đã chấp nhận đẩy lùi thời điểm, đến tháng 9 tới, mới xem xét lập trường chung của toàn khối về Cuba, qua đó, tạo cơ may, thúc đẩy đối thoại giữa Giáo hội Công giáo và chính quyền Cuba.
Bị Hoa Kỳ cấm vận, kinh tế Cuba kiệt quệ. Chính vì vậy, La Habana rất muốn là lập trường chung của châu Âu thay đổi, không gắn vấn đề cải thiện quan hệ với hồ sơ nhân quyền, mở đường cho những thỏa thuận song phương. Nhiều nước châu Âu cho biết sẵn sàng xem xét lại quan điểm của mình nếu Cuba có những tiến bộ về nhân quyền. Hôm qua, Pháp tuyên bố rất quan tâm theo dõi tình hình tại Cuba, còn Ý thì hy vọng Cuba sẽ có những hành động cụ thể, cải thiện hình ảnh của mình, củng cố đối thoại giữa La Habana và châu Âu. Báo chí Tây Ban Nha đưa tin là có thể Pháp và Ý sẽ đón các tù nhân chính trị Cuba, giống như Hoa Kỳ và Tây Ban Nha.
Theo Ủy ban nhân quyền Cuba, một tổ chức phi pháp theo luật Cuba nhưng được chính quyền La Habana làm ngơ thì tính đến 30/06 năm nay, tại Cuba có 167 tù chính trị, mức thấp nhất kể từ cuộc Cách mạng 1959. Tuy nhiên, theo đại diện Ủy ban này, thì con số nói trên không đồng nghĩa với việc tình trạng nhân quyền được cải thiện bởi vì số vụ bắt giữ độc đoán ngắn hạn, tạm giam vài ngày, vài giờ, lại tăng lên.
Đức Tâm (RFI)