Điểm báo Quốc tế

Bài báo dẫn ra hai trường hợp. Trước hết là tập đoàn Google, đã phải hồi hộp chờ đợi đến 9 ngày sau khi giấy phép hoạt động hết hạn mới được Bắc Kinh gia hạn thêm cho một năm. Rồi vụ tập đoàn khai thác mỏ Rio Tinto của Anh và Úc, xin nói rõ thêm, sau khi từ chối cho tập đoàn Chinalco của Trung Quốc tham gia góp vốn, đã bị nhiều rắc rối với ngành tư pháp mà người ta cho rằng đó là đòn trả đũa của Bắc Kinh. Đó là hai dấu hiệu kịch tính nhất cho thấy chính sách cứng rắn của Trung Quốc đối với các doanh nghiệp nước ngoài đang hoạt động trên thị trường này.

Trước sự can thiệp của chính quyền, việc áp dụng luật pháp một cách tùy tiện, nạn làm hàng giả…các tập đoàn phương tây ngày càng cảm thấy khó chấp nhận những luật chơi không bình đẳng. Như ông Jeffrey Immelt, Tổng giám đốc của tập đoàn General Electric, trong một buổi ăn tối với các doanh nghiệp Ý đã cay đắng cho biết, ông đang phải « làm việc trong những điều kiện tồi tệ nhất từ 25 năm qua ». Câu nói này được tờ Financial Times đưa lên trang nhất, khiến ông Immelt không lấy gì làm vui vẻ. Tuy các công ty muốn làm ăn tại Trung Quốc vẫn giữ mồm giữ miệng, nhưng sự bất mãn này được rất nhiều doanh nghiệp nước ngoài chia sẻ.

Kết quả một cuộc điều tra của Phòng Thương mại châu Âu tại Bắc Kinh công bố vào tháng 6 cho thấy, có đến 80% trên tổng số 500 công ty tham gia công trình nghiên cứu này cho biết họ tin rằng kinh tế Trung Quốc sẽ còn tăng trưởng. Tuy vậy, chỉ có 34% tỏ ra lạc quan về triển vọng thu được lợi nhuận trên thị trường khổng lồ này. Bên cạnh yếu tố tiền lương gia tăng, và sự cạnh tranh ngày càng quyết liệt của các công ty Trung Quốc, theo ông Jacques de Boisséson, chủ tịch Phòng Thương mại châu Âu, thì sự bi quan trên còn do « các quy định được áp dụng một cách tùy tiện, sự cạnh tranh bất bình đẳng ». Có đến 40% công ty nước ngoài cho rằng sẽ còn bị phân biệt đối xử nhiều hơn nữa, và chỉ 10% trong số họ tin là tình hình sẽ được cải thiện.

Sự lo lắng càng tăng thêm vào cuối năm qua, khi có một chỉ thị mới về việc ưu tiên cho các sáng kiến của người bản xứ - có nghĩa là người Trung Quốc – trong việc phân phối các hợp đồng dự thầu công. Chỉ thị này rốt cuộc đã bị rút lại, nhưng chính quyền đang định đưa ra dưới một dạng khác. Thêm vào đó là các thủ tục nặng nề và thiếu minh bạch dành cho một loạt các sản phẩm nếu muốn được đưa ra thị trường, rồi các thể thức dự thầu trong một số lãnh vực được kèm theo một số tiêu chuẩn, đã mặc nhiên loại các công ty nước ngoài ra bên lề.

Chủ tịch Viện HEC Eurasia nhận xét: « Suốt một thời gian dài, người Trung Quốc tìm cách thu hút vốn và công nghệ nước ngoài. Nhưng nay khi đã có một số tập đoàn đa quốc gia của chính họ, Bắc Kinh muốn bảo vệ các tập đoàn này dù có phải tránh né các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới một cách vụng về ».

Le Monde đưa ra ví dụ về năng lượng gió. Bắc Kinh có những dự án đầy tham vọng nhằm phát triển loại năng lượng này, và dành rất nhiều vốn đầu tư vào đây trong khuôn khổ kế hoạch tái kích thích nền kinh tế. Nhưng không có nhà sản xuất thiết bị năng lượng gió nào của ngoại quốc giành được một hợp đồng nào vào năm ngoái, trong khi năm 2005 các công ty Tây phương chiếm đến 75% thị trường này tại Trung Quốc. Một ví dụ khác nữa là trong ngành thép. Nhà sản xuất ống thép không hàn, đứng hàng đầu thế giới là Vallourec đã bị từ chối cho mở nhà máy thép riêng, vì ưu tiên được dành cho công nghiệp luyện kim địa phương.

Còn trong một số lãnh vực như xe hơi, các công ty ngoại quốc muốn hoạt động phải liên doanh với các doanh nghiệp địa phương. Họ đành phải chấp nhận mối đe dọa như tập đoàn Danone của Pháp đã gặp phải, đó là đối tác bị đối tác qua mặt, hay sau khi hợp đồng chấm dứt thì phân phối các sản phẩm đã được cùng hình thành. Tuy vậy không công ty nào dám ngoảnh mặt với thị trường 80 triệu người tiêu thụ này.

Ông Immelt cho biết, Trung Quốc vẫn quan trọng đối với General Electric, nhưng từ nay ông sẽ nghiên cứu việc phát triển ra các khu vực khác như châu Phi, Trung Đông hoặc châu Mỹ la tinh.

Trùng Khánh, thành phố Trung Quốc ngoại cỡ

Nhật báo cánh tả Libération cho biết, thành phố nằm ở miền trung tây này hiện có 32 triệu dân, trong đó có 20 triệu là dân thành thị. Cách đây vài hôm, thủ tướng Ôn Gia Bảo đã loan báo các biện pháp mới như giảm thuế lợi tức để khuyến khích đầu tư của tư nhân, tăng thuế đánh vào nguồn lợi thiên nhiên để giúp địa phương tăng ngân sách; nhằm thúc đẩy phát triển về hướng tây, « chia lửa » cho thị trường địa ốc Bắc Kinh và Thượng Hải vốn đang quá nóng.

Một chuyên gia phân tích, con số các triệu phú Trung Quốc năm qua đã tăng lên 31%, đang tập trung đầu cơ địa ốc vì những hướng đầu tư khác bị hạn chế, và không được chuyển tiền ra nước ngoài. Một mét vuông nhà ở tại Trùng Khánh hiện nay có giá từ 5 ngàn đến 25 ngàn nhân dân tệ, cao hơn cả Paris. Theo như Libération mô tả, thì ở Trùng Khánh, khắp nơi là những tòa nhà cao tầng xen kẽ với những hố móng của các công trình xây dựng trong tương lai. Còn ở trung tâm thành phố, dự kiến sẽ mọc lên một trung tâm tài chính với ba cao ốc chính trong đó có một tòa nhà chọc trời cao đến 468 mét, vây quanh là 12 cao ốc khác. Tờ báo nói thêm, tỉ lệ đô thị hóa của Trung Quốc hiện nay lên đến 45,7%. Trung Quốc đang tiêu thụ một nửa sản lượng xi măng của thế giới, nhưng tập đoàn vật liệu xây dựng của Pháp Lafarge vốn đứng đầu thế giới, nhưng sau 16 năm nỗ lực, cũng chỉ mới giành được có 2% thị phần Trung Quốc.

Nam Phi: Vui buồn sau Wold Cup

Hôm 12/7, thế giới hướng chú ý về việc Tây Ban Nha giành ngôi vô địch Wold Cup 2010. Nhật báo La Croix phản ánh sự kiện thể thao này qua bài viết: « Di sản kinh tế gây tranh cãi ».

Tờ báo cho hay, chính phủ Nam Phi đã chi 3.4 tỷ euro cho Cúp Bóng đá thế giới 2010, trong đó 1.4 tỷ euro dành cho giao thông: nâng cấp sân bay, xây dựng đường cao tốc, tăng cường phương tiện giao thông công cộng, xây dựng một tổ hợp 10 sân vận động hiện đại trị giá gần 1 tỷ euro….

Nhà tổ chức dự phóng có 450.000 người đến xem các trận đấu. Hiện tại, chưa có thống kê chính xác cho biết Nam Phi đã đạt được mục tiêu này chưa, bởi rất khó xác định một du khách đến để bóng đá hay vì việc khác. Chính quyền thì lạc quan cho biết lượng người nhập cảnh vào Nam Phi tăng 25%. Còn tập đoàn dịch vụ tài chính Visa của Hoa Kỳ cho biết từ ngày 1 đến ngày 20 tháng 6, chỉ số giao dịch ở Nam Phi của tập đoàn này tăng 35 triệu euro so với cùng kỳ năm ngoái. Chính phủ Nam Phi đánh giá Cúp Bóng đá thế giới 2010 đã mang đến cho kinh tế nước này 3.9 tỷ euro và tạo ra 130 000 việc làm. Lĩnh vực an ninh có nhiều tiến bộ, du lịch phát triển.

Nhưng một câu hỏi lớn được đặt ra: sau sự kiện thể thao thế giới này, các cơ sở đã xây dựng sẽ được dùng để làm gì ? Theo một số chuyên gia, việc tạo ra việc làm chỉ là tạm thời. Cơ sở hạ tầng giao thông mới chỉ có ích cho một bộ phận nhỏ dân chúng và thực tế thì nó không đáp ứng đúng nhu cầu thật sự của đất nước.

Những bài học từ Wold Cup

Theo nhật báo Les Echos, có ba bài học được rút ra từ Wold Cup lần này.

Bài học thứ nhất thuộc lĩnh vực an ninh: Trong thời gian diễn ra Wold Cup, đã không xảy ra rắc rối đáng kể nào, trong khi Nam Phi xưa nay nổi tiếng là một quốc gia mất an ninh. Nam Phi đã vượt được thử thách của lần tổ chức Wold Cup đầu tiên này với sự nhiệt tình, sự thân ái trong giao tiếp của dân Nam Phi. Tác giả cho rằng Phi Châu không còn là châu lục nằm bên lề lịch sử nữa, giai đoạn bị cộng đồng quốc tế xem thường đã kết thúc.

Bài học thứ hai: Thêm một quốc gia Châu Âu nữa bước vào nhóm các nhà vô địch thế giới cùng với : Brazil, Ý, Đức, Áchentina, Uruguay, Anh, Pháp.

Bài học cuối cùng mà tác giả cho là quan trọng nhất là bóng đá tiếp tục khẳng định giá trị toàn cầu của mình. Bóng đá không chỉ vượt qua ranh giới châu lục, văn hóa, thế hệ, mà còn vượt cả ranh giới giới tính. Bóng đá ngày càng thu hút giới nữ, từ ngôi làng nhỏ nhất ở Châu Phi đến thành phố lớn nhất ở Nhật Bản.

Trao đổi điệp viên Nga Mỹ: 10 « tên hề » đổi 4 điệp viên « thứ thiệt »

Liên quan đến vụ trao đổi điệp viên giữa Nga và Mỹ, nhật báo Le Figaro hôm nay có bài: « Nga công khai chỉ trích các điệp viên nghiệp dư của mình ».

10 « tên hề » đổi 4 điệp viên thứ thiệt, đó là những bình luận chính hôm qua về vụ trao đổi tình báo diễn ra hôm thứ sáu giữa Nga và Mỹ. 48 giờ sau vụ trao đổi, Mỹ đang mừng vui hả hê. Phó tổng thống Mỹ phấn khởi cho biết: «Chúng tôi đã cứu được 4 điệp viên Nga rất chuyên nghiệp». Còn Nga thì đang tự trách. Một thành viên Ủy ban An ninh Nga đã thừa nhận những sai lầm của các cơ quan tình báo nga. Một chuyên gia quân sự Nga thì chua xót : «Vụ tai tiếng này thật đáng xấu hổ, làm phương hại đến an ninh quốc gia».

Được biết 10 điệp viên Nga hoạt động ở Mỹ đã bị chính quyền Mỹ phát hiện từ lâu, và khi cần thiết chính quyền Mỹ đã bắt họ để phục vụ cho việc trao đổi với Nga. Cục tình báo nước ngoài Nga (SVR) chịu trách nhiệm tuyển dụng 10 gián điệp bị xem là nghiệp dư này. Hiện tại cơ quan này đang bị chỉ trích. Các chuyên gia Nga cho rằng do thiếu sự bảo vệ của chính quyền và nhất là trên phương diện ngoại giao, nên các điệp viên này đã nhanh chóng trở nên dể bị tấn công và dễ bị phát hiện bởi chính quyền Mỹ.

Tổng biên tập trang Web chuyên đề agentura.ru bình luận: « Cục tình báo nước ngoài Nga cứ mãi tự hào về truyền thống của mình mà không hề được được cải tiến. Để tiến hành cải tiến, nên lập một Ban điều tra, ban này có thể thuộc quyền Quốc hội. Thế nhưng, cách này không thông dụng ở Nga. Từ khi kết thúc Chiến tranh lạnh, tổ chức này không còn là một đơn vị được ưu ái về chính sách trong chính sách đối ngoại của Nga. »

Theo Le Figaro, hiện tại, Nga muốn cho câu chuyện sớm vào quên lãng. Truyền hình nhà nước, nguồn thông tin gần như duy nhất cho phần lớn người Nga, thì cố tránh chủ đề trao đổi gián điệp. Điều này vô tình giúp Washington giành chiến thắng trên mặt trận truyền thông.

Lê Phước - Thụy My (RFI)