Khu trung tâm thương mại Bắc Kinh. REUTERS/Bobby Yip
Trong chủ đề này, đáng chú ý là bài « Những phụ nữ trẻ không lập gia đình », được Courrier International trích lại từ một tờ báo của Quảng Châu. Bài báo nêu bật hiện tượng được người Trung Quốc gọi là « thặng nữ », có nghĩa là những phụ nữ dôi ra. Mặc dù, tại Trung Quốc, có rất nhiều nam giới phải xếp hàng để tìm vợ, nhưng dư luận xã hội đặc biệt quan tâm đến hiện tượng « phụ nữ dôi ra ». Tuy nhiên, ẩn đằng sau tên gọi có tính cách ít nhiều miệt thị này là một nhóm phụ nữ xuất sắc có khả năng tự định đoạt cuộc đời mình. Những người này có nghề nghiệp, khát vọng, các thú vui riêng và được bạn bè hỗ trợ. Họ chỉ thiếu duy nhất một thứ, đó là một gia đình nhỏ. Thật ra, những phụ nữ này không chống lại hôn nhân, nhưng họ không chấp nhận lựa chọn, vì họ không thỏa mãn với việc chung sống cùng những người đàn ông tầm thường.
Đây là một hiện tượng mà nhà xã hội học, bà Li Yinhe (Lý Ngân Hà), chuyên gia về các vấn đề giới, gọi là « các phụ nữ loại một, và những người đàn ông hạng bốn ». Hiện tượng này để chỉ một thực tế là, nhìn chung, phụ nữ thường có xu hướng tìm kiếm những người xuất sắc hơn họ, trong khi đàn ông thường làm ngược lại. Như vậy, về phương diện hôn nhân, hai loại người khó kiếm được người chung sống nhất là những người đàn ông « hạng bốn », tức là những người cư trú tại những nơi heo hút, và những người phụ nữ « loại một », là những người có bằng cấp và thu nhập cao. « Những người phụ nữ dôi ra » này lựa chọn một cuộc sống độc thân, vì ít nhất điều này có lợi là khiến cho họ không bị mất gì.
Tác giả bài báo nhắc lại « báo cáo Hite », là một nghiên cứu về đời sống tính dục của phụ nữ Mỹ trong năm 1970, có rất nhiều điểm giúp cho chúng ta hiểu được tại sao nhóm các phụ nữ xuất sắc tại Trung Quốc hiện nay lại lựa chọn đời sống độc thân. Lý tưởng hóa đời sống gia đình truyền thống, nhiều phụ nữ độc thân Mỹ đã tìm lại vai trò của người vợ cổ điển, trợ giúp chồng và nuôi dạy con. Tuy nhiên, báo cáo Hite cho thấy, hôn nhân truyền thống không phải là một bảo đảm cho sự ổn định của quan hệ đôi lứa. Bài báo đưa ra một ví dụ về hiện tượng những người chồng rất tử tế, đột ngột có bồ ở lứa tuổi 50, và phụ nữ cũng có thể như vậy, mặc dù tỷ lệ thấp hơn. Chung thủy trở nên một điều rất khó giữ được trong xã hội hiện nay.
Theo nhà xã hội học kể trên, tình trạng khổ sở của nhiều phụ nữ xuất sắc hiện nay xuất phát từ chỗ, mô hình truyền thống, coi hôn nhân là điểm kết thúc của tình yêu, đang mất hết giá trị trong con mắt họ, còn những chuẩn mực mới thì lại chưa định hình. Nhà xã hội học này cũng nêu ra thực tế, phụ nữ đã dùng hôn nhân như một phương tiện để có được thu nhập cao hơn, về mặt khách quan đây có khi là một cách san bớt khoảng cách của sự bất bình đẳng giới.
Một nghiên cứu khác do Petula Ho tiến hành cũng cho thấy, sự khác biệt rất lớn giữa các chuẩn mực mà các thiếu nữ Trung Hoa được học và thực tế xã hội, mà họ phải đối mặt. Trong khi trên ghế nhà trường, học sinh nữ được tiếp thu một nền giáo dục dựa trên nguyên tắc bình đẳng giới. Cha mẹ họ chăm sóc chu đáo và khuyến khích họ đầu tư vào học tập. Nhưng khi họ bắt đầu tìm việc và tìm bạn trai, họ sẽ vấp phải nhiều bó buộc, gắn liền với những bất bình đẳng giới.
Cam Bốt: Trinh tiết bằng mọi giá
Cũng trong chuyên mục tình yêu và hôn nhân, Courrier International lưu ý đến trường hợp Cam Bốt, với tựa đề « Trinh tiết bằng mọi giá ». Tại vương quốc này, việc phụ nữ không có quan hệ tình dục trước hôn nhân được coi là một nguyên tắc thiêng liêng. Do đó, đã phát triển các dịch vụ vá màng trinh cho những cô gái, đã « trót » có quan hệ, để bảo đảm một đám cưới theo đúng tiêu chuẩn của truyền thống. Bên cạnh đó, cũng phổ biến các dịch vụ bán trinh. Một phụ nữ công nhân « còn trinh », thông qua môi giới, đã chấp nhận chung sống với một người đàn ông giàu có, và sau đó, khi tâm sự, cô tỏ ra tiếc rẻ, vì đã không giữ được trinh với người chồng tương lai.
Tưởng tượng của đàn ông gán cho sự trinh tiết một tầm quan trọng đặc biệt, khiến nhiều người làm nghề bán thân tìm đến các dịch vụ phẫu thuật vá màng trinh. Một phụ nữ trẻ 22 tuổi, làm nghề mại dâm, nhận xét : đàn ông tìm trinh tiết, còn chúng tôi thì kiếm tiền. Quan hệ « sòng phẳng » này thường để lại vết thương trong tinh thần. Người phụ nữ trẻ này cho biết « một khi đàn ông đã xong việc, trong đầu óc họ, phụ nữ chỉ đáng vứt vào sọt rác ».
Trợ giúp trực tiếp cho người nghèo tốt hơn là trợ giúp phát triển
Về kinh tế, cũng trên Courrier International, có bài « Trợ giúp người nghèo tốt hơn là trợ giúp phát triển ». Bài viết từ Santa Barbara cho biết, giống như đối với các nước giàu, việc trợ giúp trực tiếp cho những người khó khăn nhất tại các nước nghèo, cũng rất có hiệu quả.
Tờ báo điểm lại trường hợp đầu tiên trong lịch sử trợ giúp xã hội, tại nước Anh, năm 1572 dưới thời nữ hoàng Elisabeth đệ nhất. Một khoản thuế đã được lập ra để trợ cấp những người khó khăn nhất, và điều này đã giúp cho việc tăng trưởng của nền kinh tế. Ngày nay, hệ thống trợ giúp xã hội đã trở nên rất phổ biến tại các nước công nghiệp hóa. Còn tại các nước đang phát triển, đây là một điều mới xảy ra cách đây không lâu.
Courrier International dẫn ra một ví dụ được nhật báo The Guardian đưa ra, theo đó, tổ chức phi chính phủ OXFAM đã có một kinh nghiệm trong chuyện này, với việc đầu tư cho 400 gia đình tại Việt Nam ngay trong một lần, khoản tiền tương đương với ba năm thu nhập của họ. Vài tháng sau, khi những người hoạt động nhân đạo trở lại khu vực, họ chứng kiến những thay đổi lớn. Tỷ lệ nghèo đói giảm bớt hẳn. Tiền chủ yếu được dùng để mua đồ ăn, giống cây, phân bón và bò. Những người già mua sẵn quan tài trước để tiết kiệm chi phí. Còn một nhóm dân cư đã xây dựng một nơi dành riêng cho việc tập yoga, để tăng cường sức khỏe.
Một nghiên cứu của Tổ chức Phát triển Liên Hiệp Quốc (PNUD) ghi nhận những tiến bộ lớn của Nam Mỹ trong lĩnh vực này. Tại khu vực này, bất bình đẳng lùi 1,1% hàng năm giữa 2000 và 2007. Tiến bộ này được ghi nhận tại 12 trên tổng số 17 nước được điều tra. Theo một chuyên gia tham gia vào cuộc điều tra này, bất bình đẳng giảm đi là một thực tế lần đầu tiên được quan sát thấy kể từ khi PNUD ra đời. Trong khi tại các nước mới nổi khác như Trung Quốc, Ấn Độ, Nam Phi, bất bình đẳng vẫn không ngừng tăng lên.
Tại sao tổng thống Pháp bị mất tín nhiệm?
Về thời sự nước Pháp, tuần báo Le Nouvel Observateur dành sự chú ý đặc biệt cho hiện tượng uy tín của tổng thống Nicolas Sarkozy bị sụt giảm mạnh. Trang nhất tờ báo đưa hình ông Sarkozy lộn ngược, với tựa đề: « 2 phần 3 người Pháp không tin vào ông ấy. Làm thế nào mà ông ấy lại bị như thế ». Le Nouvel Observateur nhận định, sau khi thắng cử, tổng thống Sarkozy đã có ý định thực hiện một bước nhảy phi thường đưa nước Pháp vào một kỷ nguyên mới. Còn ngày hôm nay, « siêu tổng thống » này dường như không kiểm soát được tình hình đến mức một số bạn hữu cũng phải lo ngại.
Tờ báo điểm lại « bảy tội chính » của tổng thống Pháp trong những năm đầu nắm quyền. Thứ nhất là ông Nicolas Sarkozy chưa bao giờ thực sự vào vai tổng thống. Thứ hai là ông đã làm lu mờ chính khái niệm của chính cuộc cải cách mà ông đã cổ vũ mãnh liệt. Thứ ba là ông bị rơi vào khủng hoảng. Thứ tư là ông cho rằng mình có thể làm mọi thứ một mình. Thứ năm là ông đã trở thành đàn em của những người giàu. Thứ sáu là đã đưa người thân vào các chức vụ quan trọng. Và thứ bảy là đã làm chính phủ yếu đi.
56 năm ngày ký kết hiệp định đình chiến tại Đông Dương
Trước khi kết thúc phần điểm báo chúng tôi xin giới thiệu với quý vị thính giả hồ sơ về quá trình phi thực dân hóa tại những nước thuộc Pháp những năm 1954-1962, với điểm nhấn là « Hòa bình lập lại tại Đông Dương » ngày 20 tháng 7 năm 1954, với việc điểm lại cuốn sách của Pierre Viansson-Ponté, được in ra ba năm sau khi hiệp định Genève được ký kết, nhân dịp 56 năm ngày chiến tranh kết thúc. Ngày 23 tháng 7, với 471 phiếu thuận và 14 phiếu chống, Quốc hội Pháp đã thông qua hiệp định Genève. Theo L’Express, hiệp định này đã cứu vãn hòa bình thế giới và trả lại cho nước Pháp cơ hội phục hưng.
Trọng Thành (RFI)