Một người Tây Tạng đốt cờ Trung Quốc trong một cuộc biểu tình đòi độc lập cho Tây Tạng tại Lhassa, ngày 14/3/ 2008. Reuters/Stringer
Báo cáo của Tổ chức Human Rights Watch dựa trên lời chứng của 200 người tị nạn Tây Tạng và nhiều nhân chứng khác. Human Rights Watch đã thực hiện cuộc điều tra từ tháng 3 năm 2008 đến tháng tư năm 2010, và đồng thời cũng dựa trên những thông tin chính thức.
Bà Sophie Richardson, giám đốc phụ trách Châu Á của tổ chức đánh giá là, hàng chục lời chứng trực tiếp và ngay cả những nguồn tin của chính quyền đã cho thấy là rõ ràng "chính quyền có ý muốn sử dụng vũ khí sát thương chống lại những người biểu tình tay không". Theo bà, báo cáo của Human Rights Watch phản bác lại lời lẽ của chính quyền Trung Quốc cho là đã xử lý sự vụ theo đúng với quy định quốc tế và luật pháp Trung Quốc. Bà Richardson kêu gọi Trung Quốc và quốc tế mở một cuộc điều tra.
Hãng thông tấn AFP cho biết là chính quyền Trung Quốc đã từ chối không bình luận ngay về những lời tố cáo này.
Xin nhắc lại, các cuộc biểu tình ở Tây Tạng diễn ra vào tháng 3 năm 2008. Bắc Kinh tố cáo Đức Đạt Lai Ma đã xúi giục, để phá hoại Thế Vận Hội Bắc Kinh. Theo nguồn tin chính thức, có 21 người biểu tình bị giết. Người Tây Tạng nêu con số 200 người, phần đông bị lính Trung Quốc giết chết.
Chính quyền địa phương luôn khẳng định là quân đội tại đây đã không sử dụng súng để giải tán biểu tình. Theo báo cáo của Human Rights Watch, thì không phải là như thế.
Quân đội đã nhiều lần sử dụng vũ khí sát thương để giải tán người xuống đường. Tân Hoa Xã công nhận cảnh sát đã hai lần sử dụng súng, nhưng cho là để tự vệ.
Hôm 22/7, tổ chức bảo vệ nhân quyền người Duy Ngô Nhĩ, UAA, có trụ sở tại Mỹ, cho biết một nhà báo Duy Ngô Nhĩ, Gheyret Niyaz, sắp bị đưa ra xét xử vào thứ năm tuần tới đây vì đã "làm phương hại an ninh quốc gia". Nhà báo này đã nói về các vụ đàn áp ở Tân Cương năm 2009 với các đồng nghiệp nước ngoài . Ông Nyaz đã bị bắt sau vụ bạo động tháng 7 năm ngoái ở Tân Cương.
Mai Vân (RFI)