Căng thẳng trong quan hệ quân sự giữa Mỹ và Trung Quốc đang đe dọa phủ bóng lên bàn hội nghị Diễn đàn an ninh khu vực (ARF).
Hội nghị ARF lần này còn phải đối diện với các vấn đề phức tạp liên quan bán đảo Triều Tiên, Đài Loan và Biển Đông.
Hôm 21/07, Tổng tham mưu trưởng liên quân Hoa Kỳ, Đô đốc Mike Mullen khi nói chuyện với các binh sỹ đã thổ lộ rằng ông chuyển từ "tò mò sang quan ngại" trước các hoạt động quân sự của Trung Quốc.
Trong khi đó, cuộc tập trận chung Hoa Kỳ - Nam Hàn quy mô lớn hiện đang diễn ra tại Hoàng Hải chắc chắn cũng không thể làm giới chức quốc phòng Trung Quốc yên lòng.
Tại ARF lần này ở Hà Nội, đại diện hai cường quốc Mỹ-Trung là bộ trưởng ngoại giao Hillary Clinton và Dương Khiết Trì sẽ có gặp gỡ tay đôi bên cạnh các hoạt động đa phương.
Tuy nhiên giới phân tích gia cho rằng sẽ không có đột phá trong quan hệ quân sự đôi bên vốn đang căng thẳng kể từ khi Mỹ quyết định bán vũ khí cho Đài Loan hồi tháng 1 làm Bắc Kinh tức giận.
Trung Quốc đã đình chỉ quan hệ quốc phòng với Mỹ và hoãn chuyến thăm định trước của Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Robert Gates.
Giọt nước tràn ly
Bắc Kinh cũng đã phản đối kế hoạch tập trận Mỹ-Hàn tại Hoàng Hải, nhưng cuộc tập trận này vẫn diễn ra "để dằn mặt Bắc Hàn".
Phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Trung Quốc Tần Cương trước đó nói: "Chúng tôi kiên quyết phản đối việc tàu chiến và chiến đấu cơ của nước ngoài vào Hoàng Hải cũng như các vùng biển gần Trung Quốc, thực hiện các hoạt động có thể ảnh hưởng lợi ích an ninh của Trung Quốc".
Trong chuyến thăm Hàn Quốc tuần này, Bộ trưởng Gates nói ông thất vọng vì Trung Quốc hoãn chuyến thăm của ông hồi tháng Sáu nhưng sẵn sàng hướng tới tương lai trong quan hệ hai bên.
Ông được hãng AFP trích lời nói: "Tôi vẫn sẵn sàng tái thiết và củng cố đối thoại giữa quân đội hai nước vì tôi cho rằng điều này có thể có vai trò tích cực trong việc ngăn ngừa hiểu lầm giữa hai bên."
Tuy nhiên gầy đây quan chức quốc phòng Mỹ tỏ ra quan tâm đặc biệt tới các động thái của quân đội Trung Quốc, nhất là tại vùng Biển Đông đang có tranh chấp.
Đô đốc Mike Mullen nói hôm thứ Tư rằng Trung Quốc đang "đầu tư khá lớn vào các trang thiết bị quốc phòng tối tân" như vệ tinh, máy bay, hỏa tiễn và phát triển tàu sân bay.
Theo ông, Trung Quốc hiện đang có bước dịch chuyển chiến lược từ bộ binh sang hải quân và không quân.
Hoa Kỳ lo ngại rằng với bước dịch chuyển này, Trung Quốc sẽ đủ năng lực để chiếm đoạt vị trí thống lĩnh của hải quân Hoa Kỳ tại khu vực Thái Bình Dương.
Giới quan sát cho rằng căng thẳng quân sự Mỹ-Trung có thể khiến cho các quan tâm khác của các nước Asean bị lu mờ tại hội nghị ARF.
Phân tích gia Ernie Bower từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, trụ sở chính tại Washington DC, nhận xét: "Sự lạnh nhạt trong quan hệ quốc phòng Hoa Kỳ-Trung Quốc chắc hẳn không được hoan nghênh tại Diễn đàn an ninh khu vực".
Theo BBC