Phóng sự gửi về từ Aceh đăng ảnh một phụ nữ mặc áo choàng màu trắng trùm kín thân và đầu, đang khom lưng trước một người thi hành án cầm roi, thân và đầu chùm kín trong sắc phục màu nâu, mặt bịt kín chỉ hở đôi mặt.
Aceh là nơi Hồi giáo du nhập từ thế kỷ XIII, và là nơi đầu tiên của Indonesia, và có thể là của cả vùng Đông Nam Á theo đạo Hồi. Sau một thời gian dài sống trong chế độ đa nguyên tôn giáo, những năm đầu của thế kỷ XXI chứng kiến sự thống trị trở lại của Hồi giáo tại đây trong lĩnh vực đạo đức, phong tục.
Aceh có khoảng 4 triệu dân. Các tòa án thực thi luật Charia Hồi giáo, mới được lập lại từ năm 2003, đã kết án 408 trường hợp. Các hành động bị kết án phạt roi là: uống các chất có độ cồn (40 roi), chơi cờ bạc (12 roi), nam nữ gần gũi (6 roi) và tái phạm tội mang quần áo dính sát người (từ 5 đến 6 roi). Khoảng 1000 « cảnh sát charia » làm nhiệm vụ thực thi các nguyên tắc được nêu trong kinh Coran.
Trả lời phỏng vấn Le Figaro, người đứng đầu toà án Hồi giáo Aceh Armia Ibrahim, cho biết, hình thức phạt roi được đưa ra nhằm để hạ nhục kẻ có tội về mặt tinh thần, chứ không làm họ phải chịu đau đớn nhiều. Ông cho rằng những phàn nàn của các tổ chức nhân quyền là khó hiểu, vì hình phạt roi này chỉ diễn ra trong có mươi phút. Người bị phạt không mất tự do. Theo người đứng đầu tòa án Hồi giáo Aceh, thực thi luật pháp như vậy là nhân đạo.
Một thiếu nữ Aceh đi xe máy bị « Wilayatul Hisbah » (tên gọi của cảnh sát thực thi Charia) bắt giữ vì không mang khăn chùm, bên trong mũ bảo hiểm. Cảnh sát giải thích cho cô rằng, nguyên nhân của thảm họa sóng thần năm 2004 khiến 190.000 người thiệt mạng là do những người con gái như cô không mang khăn để che đi phần cơ thể của mình. Cảnh sát Hồi giáo đã tiến hành những đợt trừng phát mang tính giáo dục bằng cách cắt gấu những chiếc quần bó sát người của các thanh niên ngay giữa đường phố.
Theo nhà xã hội học Ahmad Humam Ali, cảnh sát Charia là một điều ngớ ngẩn của Aceh. Những người này không hề có ý thức về những điều họ làm, mà vẫn cho rằng họ làm việc vì vinh quang của đạo Hồi. Còn theo phó thống đốc khu tự trị Aceh, Muhamad Nasar, việc áp dụng luật Hồi giáo Charia tại đây là một sự hiểu lầm. Những người Aceh chưa bao giờ đòi hỏi áp dụng luật này. Tuy nhiên, một khi luật được áp dụng rồi, thì không ai phản đối cả. Theo nhà nghiên cứu Sydney Jones, chính quyền trung ương hy vọng đánh đổi lại việc Aceh không đòi độc lập với việc áp dụng luật Hồi giáo. Đây là một cách để mua chuộc phe nổi dậy, chống lại quân đội Indonesia từ 25 năm qua.
Hiện nay, nhiều người thất vọng với luật Hồi giáo, ngay cả « cha đẻ của Charia tại Aceh », nhà luật học al-Yasa Abubakar. Trước hết ông giải thích, việc tỉnh Aceh theo luật này vì người ta hy vọng xây dựng được ở đây một trật tự đạo đức, gắn liền với niềm kiêu hãnh coi xã hội Aceh như là một nơi thể hiện sinh động những phẩm chất tuyệt vời của đạo Hồi. Ông tâm sự, đã từng có lúc tự hào vì Aceh là nền dân chủ đầu tiên đã áp dụng luật của đạo Hồi. Nhưng hiện nay, ông trở nên rất lo lắng, vì vẫn chưa thấy mô hình lý tưởng này được thực hiện ở đâu, mà thực tế chỉ thấy đạo Hồi bị lạm dụng. Đặc biệt là các hào trưởng địa phương đã sử dụng charia vì mục tiêu chính trị, với việc những người yêu nhau tự do, bị lột truồng lôi đi trên phố, buộc vào cọc và bị dân làng đấm đá.
Le Figaro mô tả luật Hồi giáo đã ăn sâu vào cuộc sống địa phương như thế nào, qua một huyện lỵ, với hàng trăm thánh đường trong thành phố, và charia được dán như quảng cáo ở khắp các góc phố. Một nữ trí thức cho biết, cảnh sát đã nhét được vào đầu người dân ý tưởng rằng những chiếc quần truyền thống là bản sắc của Aceh, với việc phân phát những chiếc quần dài đen xấu xí, buộc phụ nữ phải mặc vào ngay trên đường phố. Tuy nhiên, những người buôn quần áo Hồi giáo thì lại thích thú, vì số lượng khăn trùm bán được tăng lên rất nhiều.
Con đường khổ ải của các cha mẹ Trung Quốc có con bị bắt cóc
Nhật báo Libération nhìn về Trung Quốc, với tựa đề « Tại Trung Quốc, con đường thập giá của những cha bị có con bị bắt cóc ». Từ Thiểm Tây, đặc phái viên Libération gửi về phóng sự với nhận định, do chính sách kiểm soát sinh đẻ, việc bắt cóc và buôn bán trẻ em trở nên rất phổ biến. Cảnh sát bất lực trước thực trạng này. 60.000 trẻ em được tuyên bố mất tích hàng năm. Tuy nhiên, cảnh sát chỉ ghi nhận 4.700 trường hợp bị bắt cóc. Giám đốc cơ quan chống bắt cóc trẻ em và phụ nữ của Trung Quốc trên tạp chí luật pháp ngày thứ ba tuần này, đã tuyên bố khó mà trừ bỏ được loại hình tội phạm này.
Cheng Zhu, một người có con nhỏ bị bắt cóc khi bé mới năm tuổi, lúc vừa mới ra khỏi cổng trường. Kể từ đó, mỗi khi tiết kiệm được tiền ông lại lên đường trên một chiếc ôtô, với hình ảnh của cô con gái nhỏ và hàng chục trẻ em bị bắt cóc khác chăng lên xung quanh. Ông đã đi khắp Trung Quốc, với hy vọng rất mỏng manh tìm lại được con mình. Ông cho biết đã vượt 20.000 km trong vòng một tháng. Ông đã làm một chiếc băng vải dài 200 mét, trên đề tên 2.700 em bé mất tích để căng ra mỗi khi có dịp. Hành động này, theo ông, là để báo động với các cha mẹ về hiểm họa này.
Một luật sư, giải thích, việc buôn bán trẻ em đã có từ lâu đời tại Trung Quốc, chính sách một con càng khuyến khích việc này. Truyền thống nuôi trẻ em gái để lớn lên cưới con trai của mình vẫn còn rất mạnh tại ba tỉnh miền Đông Trung Quốc, Hồ Nam, Sơn Tây và Thiểm Tây. Sự chênh lệch giữa số trẻ nam và trẻ nữ do việc nạo thai, hoặc giết bé gái cũng là yếu tố làm gia tăng việc buôn bán trẻ em.
Đầu năm nay đã có một người bị kết án tử hình vì mua 49 em bé tại Vân Nam để bán tận Hồ Bắc. 47 trẻ trong số đó đã được tìm thấy, tuy nhiên, khi phiên tòa diễn ra, người ta đã cố tình không cho cha mẹ thật được tiếp xúc với con mình. Vụ án kết thúc, những em bé này lại được trao cho những người đã bỏ tiền ra mua chúng. Một thẩm phán, người đã đưa ra giải pháp này, giải thích rằng các điều kiện trong các nhà tế bần quá tồi tệ, tốt nhất là trả những đứa trẻ cho các gia đình mua chúng.
Khó khăn của việc tìm lại các trẻ bị mất tích, một phần nằm ở chỗ thiếu phương tiện xác định quan hệ máu mủ. Gần đây, một ngân hàng ADN đã được thành lập, để giúp các cha mẹ tìm lại con. Nhưng ông Cheng Zhu, người từng lái xe qua 20.000 km trong một tháng, cho biết, cảnh sát gây rất nhiều khó dễ trong việc này.
Châu Âu có tiềm năng vọt lên hay không?
Nhật báo Le Monde hôm 22/7 đặt châu Âu trong cái nhìn toàn cầu, bài phân tích mang tựa đề « Liệu châu Âu có thể vọt lên hay không? ». Theo tác giả, cuộc khủng hoảng của khu vực đồng euro trong hai năm vừa qua, những khó khăn trong quản trị của giới lãnh đạo châu Âu và những khiếm khuyết của Hiệp định Lisboa đã là bối cảnh khiến cho nở rộ quan điểm cho rằng « Cựu lục địa » đang bước vào giai đoạn suy tàn.
Hiện tại châu Âu không có một nền quốc phòng chung, một chính sách đối ngoại chung, Liên Hiệp châu Âu chỉ dựa vào sức mạnh của thị trường, nền kinh tế và đồng tiền chung. Tuy nhiên, trong cuộc khủng hoảng hiện nay, điểm mạnh đó đang mất dần. Câu hỏi châu Âu có thể vực dậy không, ám ảnh các nhà lãnh đạo của lục địa. Tuy nhiên, tác giả bài báo cho rằng chính ám ảnh này đã che lấp ba mặt mạnh không thể phủ nhận được của Liên hiệp.
Thứ nhất là, châu Âu không nợ nần nhiều bằng Hoa Kỳ và Nhật Bản. Quyết định giải cứu Hy Lạp vừa qua mặc dù rất vất vả, nhưng tương đối thành công. Điều này ngược lại với trường hợp Hoa Kỳ, với vụ sụp đổ của Lehman Brothers tháng 9 năm 2008, khiến phương Tây rơi vào suy thoái.
Thứ hai là, châu Âu có nhiều ngành mũi nhọn. Ví dụ như, hãng ôtô Volkswagen đặt mục tiêu chiếm vị trí hàng đầu của Toyota. Airbus thoát khỏi khủng hoảng không kém gì Boeing. Thị trường tài chính City của Luân Đôn vẫn là một trong các thị trường hàng đầu thế giới. Thêm vào đó, mô hình xã hội của châu Âu khiến đà suy thoái bị hãm lại.
Thứ ba là, châu Âu có các cơ sở hạ tầng tốt. Điều này cho phép Liên hiệp đứng đầu trong việc nhận được đầu tư trực tiếp từ bên ngoài.
Ecuador đánh đối việc không khai thác dầu mỏ để bảo vệ khu sinh thái Yasuni
Để kết thúc mục điểm báo, chúng tôi xin giới thiệu bài viết với tựa đề « Tại Ecuador, đa dạng sinh thái đánh đổi lấy vàng đen », nói về một dự án rất đặc biệt tại nước Cộng hòa Nam Mỹ này. Yasuni là một khu rừng nguyên thủy, nằm bên trên một mỏ dầu rất lớn. Việc không tiến hành khai thác dầu ở đây sẽ tránh cho trái đất một lượng khí CO2 là 410 triệu tấn, tức tương đương với lượng phát thải của nước Pháp trong vòng một năm.
Để bảo vệ khu rừng được UNESCO coi là quan trọng nhất hành tinh về phương diện dự trữ sinh thái, tổng thống nước này đã đưa ra một thách thức với cộng đồng quốc tế. Theo đó, nếu nhận được một khoản tài trợ là gần 300 triệu euro hàng năm trong vòng mười năm, Ecuador sẽ không khai thác dầu ở đây. Hiện tại, một thỏa thuận bước đầu đã được ký kết với Liên Hiệp Quốc. Sau một thời gian lưỡng lự, Pháp đã quyết định tham gia vào dự án này. Cách đây mười hôm, ông Brice Lalonde, đại sứ về các thương thuyết liên quan đến biến đổi khí hậu của Pháp, đã đến Ecuador để tham quan khu bảo tồn quốc gia Yasuni.
Trọng Thành (RFI)