Hôm 26 tháng 7 năm 2010, Tòa án đặc trách xử cựu lãnh đạo Khơ Me Đỏ đã chính thức tuyên án 35 năm tù giam cho bị cáo Douch về « tội ác chiến tranh » và « tội ác chống nhân loại ». Theo số liệu của L’Humanité, Douch đã chỉ huy tra tấn và giết hại gần 15 000 tù nhân trong thời gian cai quản nhà tù Toul Sleng, còn gọi là trại giam S21, dưới thời Pol Pot (1975-1979). Tòa cũng đã đã quyết định trừ 5 năm cho khoản thời gian ông ta bị chính phủ Cam Bốt giam cầm trái luật, và trừ 11 năm khoảng thời gian Douch bị bắt giam từ ngày 6 tháng 5 năm 1999. Như vậy, như vậy Douch chỉ còn phải ở tù 19 năm. Bản án này đã gây nhiều phản ứng khác nhau ở Cam Bốt.
Nhật báo Liberation có bài phân tích mang tên: « 35 năm tù giam dành cho tên đao phủ Khơ Me Đỏ ». Tờ báo cho biết tòa án cho rằng chưa đủ bằng chứng để kết luậ là Douch đã có thể tự chủ động trong việc tra tấn và giết tù nhân, bởi ông phải làm việc dưới chế độ khủng bố của Khơ Me Đỏ. Tòa án cũng xác nhận những tình tiết giảm nhẹ dành cho Douch: Douch đã có biểu hiện hối hận và đã có thái độ hợp tác với tòa án. Liberation dẫn lời của Savrith Ou, người có anh trai đã bị xác hại ở nhà tù Toul Sleng, cho rằng: « Tôi hơi thất vọng về mức án này. Thế nhưng, tôi cho rằng đó là một ngày trọng đại của người Cam Bốt vì cuối cùng họ cũng có thể xử được một tên Khơ Me Đỏ về tội ác chống nhân loại. » Còn bà Antonya Tioulong, người có chị và anh rể bị xử tử ở trại giam S21, thì bức xúc: « Tôi vô cùng thất vọng. Hình phạt tòa tuyên là không tương xứng với tội ác mà Douch đã gây ra. Đáng lẽ mức án phải là tù chung thân. »
Trên mục Vấn đề thường nhật của tờ La Croix cũng đặt câu hỏi: « Bản án 30 năm tù giam cho Douch có quá nhẹ chăng? ». Tác giả bài viết là ông Pierre-Olivier Sur, luật gia luật hình sự người Pháp, một trong những cố vấn của các nạn nhân của chế độ diệt chủng Pol Pot. Ông này cho biết bản án đã làm cho các nạn nhân và gia đình họ suy sụp. Thế nhưng theo ông : « Douch đã nhận tội, nếu tuyên án tù chung thân cho Douch, thì khi xử những nhân vật khác của Khơ Me Đỏ, nếu họ không nhận tội thì phải phạt họ ra sao ? Điều quan trọng là với bản án này, Douch không thể có cơ may sống đến ngày ra tù, vì hiện tại người Douch đã gần 70 tuổi. Tôi hy vọng rằng phiên tòa này sẽ góp phần đưa Cam Bốt qua trang sử mới.»
Nhật báo Le Monde thì đăng bài: « Douch, tên đao phủ thủ Khơ Me Đỏ đầu tiên bị kết án ». Tờ báo cho hay bản án đã không đáp ứng đuwocj sự mong chờ của các nạn nhân và gia đình họ, vì họ muốn mức án chung thân dành cho Douch. Theo Le Monde, trong phiên tòa mùa xuân 2009, Douch đã bày tỏ với các nạn nhân « sự hối tiếc » và « buồn bã» . Nhưng vào hôm cuối của phiên tòa, Douch đã đột ngột thay đổi khi lên tiếng xin được trắng án. Tờ báo tỏ ra nghi ngờ sự hối hận này và kết luận: « Tòa án đặc biệt này không thể trông cậy vào chính phủ Cam Bốt hiện tại đang điều hành bởi một tên cựu quân nhân Khơ Me Đỏ. Còn các bị cáo khác vẫn không chịu cung khai và hiện tại uổi cũng đã quá bát tuần. Trong tình cảnh ấy, người dân Cam Bốt lo lắng thời gian sẽ ngăn cản bước đường đi tìm công lý của họ. ».
Một sự kiện khác cũng thu hút dư luận thế giới hôm 27/7 là việc lộ 92 000 tài liệu quân sự mật của Hoa Kỳ trên Internet. Các tờ báo lớn của Pháp như L’Humanité, La Croix, Liberation và Le Monde điều quan tâm đến sự kiện này, nhưng đáng chú ý nhất là bài phân tích trên tờ Liberation với tựa đề: « Afghanistan: vụ thông tin mật khổng lồ »
Liberation cho hay, hôm chủ nhật trang web Wikileaks của Hoa Kỳ đã cho đăng 92 000 tài liệu quân sự mật của quân đội Hoa Kỳ ở Afghanistan. Theo các tài liệu này, Hoa Kỳ và đồng minh đang thua trong trận chiến ở Afghanistan. Ông Julian Assange, người sáng lập của Wikileaks, khẳng định việc công bố này có thể sẽ có tác dụng giống như vsự kiện năm 1971 tờ New York Times công bố tài liệu mật của chính phủ Hoa Kỳ về tội ác của Mỹ ở Việt Nam và đã góp phần làm thay đổi dư luận.
Để phòng ngừa rủi ro Wikileaks, đã cung cấp các tài liệu này cho các tờ Newyork Times, Guardian và Spiegel để cùng nhau công bố. Các tài liệu vừa nêu là những báo cáo trong 6 năm từ tháng 1 năm 2004 đến thán 12 năm 2009.với những tiết lộ quan trọng:
Thứ nhất, báo cáo tiết lộ những sai lầm nghiêm trọng của quân đội Mỹ và các nước đồng minh, nhất là việc bắn vào thường dân. Theo báo cáo, con số thường dân bị giết và bị thưưong được nêu ra trong thống kê chính thức (195 thường dân bị giết và 174 người bị thương) là không đáng tin cậy.
Thứ hai, tài liệu thông tin về một đồn lính Mỹ tên là Keating tọa lạc ở vùng núi Nourestan, gần ranh giới Pakistan. Năm 2006, khi đồn Keating này mới được thành lập, các báo cáo về tình hình của đồn này rất khả quan với việc binh lính Mỹ phát quà cho dân địa phương và tình cảm « hữu nghị » giữa dân địa phương và lính Mỹ đã phát triển nhanh chóng. Thế nhưng, đầu năm 2007, ba xe tải chở hàng tiếp tế cho đồn Keating đã bị quân nổi dậy địa phương tấn công và xẻo cả tai tài xế. Tháng 4 năm 2004 danh sách tên cúa tất cả những người Afghanistan bị xem là « làm việc cho kẻ dị giáo » đã bị niêm yết ở đền thờ Hồi Giáo của ngôi làng . Ông trưởng thôn cũng đã bị xử tử do hợp tác Mỹ. Tháng 10 năm 2009, đồn này bị quân nỗi dậy tấn công. Quân Mỹ sau đó phải bỏ lại đạn dược và rút khỏi đồn.
Tài liệu cũng làm sáng tỏ thêm việc Pakistan bắt cá hai tay: Mỗi năm các lực lượng tình báo Pakistan được Hoa Kỳ chi cho đến 770 triệu euro để chiến đấu chống khủng bố. Thế nhưng, Pakistan lại có nhiều mối liên hệ với lực lượng nỗi dậy của Afghanistan, thậm chí còn cùng với họ lên kế họach tấn công quân đội Mỹ.
Tài liệu cũng cung cấp một chi tiết quan trọng khác là việc hiện tại quân nỗi dậy vẫn còn sở hữu tên lửa Stinger. Và có thể năm 2007, tên lửa này đã được sử dụng để bắn hạ một trực thăng Hoa Kỳ làm chết 7 người Phương Tây của phi hành đoàn.
Chính phủ Hoa Kỳ hiện tại rất tức giận về vụ rò rỉ thông tin này. Liberation dẫn lời tướng James Jones, cố vấn an ninh quốc gia của tổng thống Obama, cho rằng: « Chúng tôi lên án gay gắt vụ tiết lộ thông tin này, nó có thể gây nguy hiểm cho người Mỹ và đồng minh, và có thể đe dọa an ninh của chúng ta ».
Liên quan đến Nhật Bản, nhật báo kinh tế Les Échos có bài đề tựa: « Tăng trưởng kinh tế Nhật Bản đã vượt mức mong đợi của các nhà phân tích kinh tế »
Tờ báo cho biết, vào tháng 6 xuất khẩu của Nhật Bản đã tăng 27.7% trên năm, vượt 5 866 tỷ yên (52 tỷ đô la) chỉ tiêu thương mại đề ra. Mức tăng trưởng này vượt mong đợi của các nhà phân tích kinh tế. Như vậy, nền kinh tế Nhật Bản đang rất khỏe mạnh. Trong quí một năm nay, số dư thưuơng mại của Nhật là 3 400 tỷ yên (6 tỷ euro), trong khi cùng kỳ năm ngoái Nhật Bản bị thâm hụt 85 tỷ yên. Ngoài hai thị trường xuất khẩu lớn là Trung Quốc và Mỹ, Nhật Bản đã tìm kiếm được nguồn lực mới ở các quốc gia Châu Á như Thái Lan, Inđônêxia và Malaisia.
Tuy vậy, các nhà phân tích cho rằng sự tăng trưởng này sẽ không bền vững. Trong quý 1 năm 2010, GDP của Nhật tăng 5%. Những trong quý 2 có thể sẽ xuống còn 1.7%. Dù số dư thương mại khá cao, nhưng đã bốn tháng rồi nó liên tục sụt giảm. Trong giai đoạn tháng 5 đến tháng 6, xuất khẩu của Nhật Bản đã giảm 1.8%. Tóm lại, kinh tế Nhật đang phải đối mặt với 2 mối đe dọa: hiện tượng đồng yên tăng giá quá mức và sự tăng trưởng của kinh tế thế giới. Tờ báo chỉ rõ từ vài tháng nay đồng yên không ngừng tăng giá. Sắp tới, đơn đặt hàng dành cho Nhật Bản có thể giảm do hiện tại hai thị trường xuất khẩu lớn nhất của Nhật là Trung Quốc và Hoa Kỳ đang có dấu hiệu tăng trưởng chậm.
Để kết luận, tờ báo dẫn lời của nhà kinh tế học Takeshi Minami thuộc Viện Kinh tế Norinchukin cho rằng : « Hiện tại, lối thoát chính của Nhật Bản là xuất khẩu sang các nước Châu Á, vì thương mại với Trung Quốc đã đạt đỉnh và vì rằng Mỹ và Châu Âu không còn là những thị trường chắc chắc nữa. »
Lê Phước (RFI)