Tướng Mohammad Zahir Azimi (trái), người phát ngôn của Bộ Quốc phòng tại Afghanistan và tướng Josef Blotz, người phát ngôn của Liên quân Nato, phát biểu trước báo giới về những tin tức do Wikileaks truyền bá (Kabul, 28/7/2010) REUTERS/Sayed Wali/Pool
Trang nhất hai tờ Le Figaro và Les Echos hôm 28/7 dành chú ý đặc biệt cho sự kiện Điện lực Pháp (EDF) được tổng thống Nicolas Sarkozy quyết định, sau cuộc họp của Hội đồng chính sách hạt nhân tối 27/7, là cơ quan chịu trách nhiệm chính trong việc phát triển hạt nhân dân sự ở nước ngoài. Kế hoạch này cho phép chấm dứt cuộc đối đầu giữa EDF và Avera. Công ty Avera sẽ hợp tác chặt chẽ, dưới sự điều hành của Điện lực Pháp. Tổng thống Sarkozy cũng khẳng định EDF sẽ tham gia vào vốn của Avera, từ đây đến cuối năm. Mục tiêu hướng đến của kế hoạch hạt nhân dân sự Pháp là xây dựng khoảng 250 nhà máy điện hạt nhân trên thế giới trong vòng 20 năm tới.
Còn hai nhật báo La Croix và L’Humanité chạy trên trang nhất « Là người Digan (người Rom) ở Pháp » và « Chiến lược tìm những người giơ đầu chịu báng », nói về vấn đề xoay xung quanh cộng đồng những người sống nay đây mai đó. Việc hội nhập 400 000 cư dân này vào xã hội là tâm điểm của hội nghị liên bộ hôm nay về những người Digan và những người sống nay đây mai đó, do tổng thống Pháp chủ trì.
Về chủ đề các tài liệu mật của quân đội Mỹ về cuộc chiến tranh tại Afghanistan được Wikileaks tung lên mạng, Libération nhận định việc công bố các tài liệu tuyệt mật kể lại tính vô nghĩa của các trận đánh và những vụ vi phạm trên chiến trường có thể buộc tổng thống Obama phải tăng nhanh tốc độ rút quân. Thông tín viên Libération từ Washington cho biết, việc xuất bản 92 000 tài liệu này gây ra một cảm giác trái ngược. Một mặt, đối với những ai đọc báo thường xuyên, những thông tin này không gây ngạc nhiên, nhưng mặt khác, những câu chuyện về cuộc chiến được tiết lộ lại có thể làm thay đổi dư luận Mỹ, vốn trước đó đã không còn tin rằng Mỹ có thể thắng trong cuộc chiến này, với 46% người cho rằng Mỹ đang thua, kết quả điều tra do Newsweek tiến hành trong tháng 7.
Đối với Richard Cohen, người viết xã luận của tờ Washington Post, các tiết lộ này lại giúp cho tổng thống Obama dễ dàng đưa ra quyết định hơn, bởi Wikileaks đã « thể hiện được điều bình thường khó mà thể hiện được, và với một giọng nói, không phải là giọng nói quỷ quái như của các phương tiện truyền thông lớn, mà là lời của binh sĩ trên chiến trường ». Theo Libération, hiệu quả của các tài liệu về cuộc chiến này có thể so sánh với « Pentagon papers », vụ công bố các tài liệu mật của Bộ quốc phòng Mỹ về chiến tranh Đông Dương năm 1971, làm thay đổi công luận Mỹ về cuộc chiến. Chỉ có điều khác là các tài liệu của Bộ quốc phòng Mỹ mang lại một phân tích đầy đủ và ở cấp cao về sự tham chiến của Mỹ tại Đông Dương, trong khi đó, các tài liệu do Wikileaks phổ biến bao gồm đủ các loại báo cáo quân sự tại chỗ.
Theo thông tín viên của Le Monde tại New Delhi, các thông tin rò ra ngoài cho thấy vai trò của Pakistan, như một đồng minh với lực lượng Taliban Afghanistan. Trên mức độ chi tiết, các tài liệu do Wikileaks tiết lộ có thể không thuyết phục, nhưng toàn bộ các tài liệu về quan hệ giữa tình báo Pakistan với Taliban Afghanistan cho thấy một thái độ mang tính chiến lược của Islamabad. Pakistan chỉ tiêu diệt Taliban tại Pakistan nhưng lại hỗ trợ Taliban tại Afghanistan. Lý do việc Islamabad ủng hộ Taliban Afghanistan, là muốn sử dụng lực lượng này để loại bỏ các mạng lưới Ấn Độ tại quốc gia láng giềng này. Chiến lược của Pakistan và mâu thuẫn giữa Ấn Độ và Pakistan, như vậy, hoàn toàn đi ngược lại các kế hoạch của Nato.
Wikileaks thay đổi cách truyền thông truyền thống, nhưng không thể bỏ qua phương pháp điều tra của báo chí
Wikileaks, hoạt động từ năm 2007, là một nhóm chuyên truyền lên mạng các tài liệu chưa từng được xuất bản. Bí mật về những người chuyển các tin tức tới địa chỉ này được bảo đảm. Tại trang mạng này, có những người làm việc miễn phí thẩm định lại tính xác thực của nguồn tin. Những tài liệu được Wikileaks làm lay chuyển uy quyền của các chính phủ, quân đội, thậm chí của các tổ chức tôn giáo.
Vụ công bố rộng rãi trên mạng các tài liệu quân sự mật do Wikileaks tiến hành làm thay đổi cách truyền thông truyền thống và có thể làm báo chí yếu đi. Tuy nhiên, Libération nhận định Wikileaks không thể bỏ qua báo chí truyền thống, với việc nhóm này đã thiết lập quan hệ chặt chẽ với ba tờ báo lớn, New York Times, Guardian và Spiegel. Như vậy Wikileaks có thể sử dụng được năng lực của ba tờ báo và sự bảo vệ về pháp lý của các tờ báo đã có uy tín này. Hoạt động của trang mạng Wikileaks cũng không đi ra ngoài những nghiệp vụ truyền thống của báo chí, như kiểm định, đối chiếu thông tin, tuân thủ luật báo chí. Các phương tiện truyền thông điện tử, theo Libération, không thể thay thế được phương pháp điều tra truyền thống.
Singapore lại mở cửa cho người nhập cư, còn Nhật Bản đang xem xét lại chính sách nhập cư
Nhật báo Le Monde hôm 28/7 chú ý đến chính sách nhập cư tại hai nước châu Á Singapore và Nhật Bản. Tăng trưởng thụt lùi trong năm 2009, kéo lượng nhập cư vào Singapore giảm mạnh, trong khi trong những năm trước, nhập cư tăng lên, 144 500 người năm 2007, và 157 000 người năm 2008. Phần lớn người nhập cư làm những công việc có tay nghề thấp, trong ngành xây dựng hay trong dịch vụ ăn uống. Tuyên bố với tờ Straits Times, Bộ trưởng phụ trách lao động cho biết 100 000 người nhập cư năm nay vào Singapore khác với những người nhập cư những năm trước, họ có tay nghề và năng suất lao động cao hơn.
Còn tại Nhật Bản, lượng người nhập cư trong vòng mười năm qua tăng 40,5%, tuy nhiên, tỷ lệ nhập cư trên toàn dân số lại giảm xuống, xuống còn 1,7%. Người Brazil, cộng đồng nhập cư thứ ba sau Trung Quốc và Hàn Quốc, chủ yếu làm việc trong các công xưởng, bị ảnh hưởng nặng nhất. Năm 2009, số lượng người Brazil giảm xuống gần 15%. Đây là lần đầu tiên, kể từ năm 1961, lượng người nhập cư giảm xuống. Chính sách của Nhật trong lĩnh vực này là thu hút những người có tay nghệ cao, hay sinh viên các nước châu Á để tạo điều kiện cho các trao đổi với khu vực. Để đối mặt với việc số lượng người trong độ tuổi lao động ngày càng giảm mạnh, Nhật có chính sách khuyến khích những người có khả năng chưa được khai thác tham gia vào thị trường lao động, như thanh niên, phụ nữ, người gia. Nhiều đầu tư của nhà nước vào nghiên cứu người máy cũng nhằm hạn chế nhu cầu sử dụng lao động từ nơi khác.
Bí mật thành công của năng lượng gió tại Đan Mạch
Nhật báo Le Monde hôm nay chú ý đến kinh nghiệm thành công của Đan Mạch trong năng lượng gió. Nước này hiện nay đang có một công viên năng lượng gió trên biển lớn nhất thế giới với tổng công suất gần 400 MW, bao phủ lên diện tích hàng chục km². Hơn 22% lượng điện của Đan Mạch đến từ gió, trên mặt đất và trên biển, so với 1,5% tại Pháp. Le Monde phân tích làm thế nào Đan Mạch lại đi đến thành công này.
Năng lượng gió tại Đan Mạch đã có 30 năm xây dựng. Điều được ghi nhận thứ nhất là, các tuabin gió đầu tiên được xây dựng tại các cộng đồng dân cư hay các chính quyền địa phương. Thỏa thuận của chính phủ và quốc hội Đan Mạch mới đây cho phép các công dân có thể tham gia dễ dàng vào các dự án công viên gió gần nhà, với các hỗ trợ tài chính cho những nghiên cứu khả thi trước khi tiến hành dự án. Hiện nay có tới 90% người Đan Mạch coi năng lượng gió là ưu tiên số một trong các nguồn năng lượng tái tạo. Các thương thuyết với những người đánh cá cũng được tiến hành một cách cởi mở, để đôi bên cùng có lợi. Việc đơn giản hóa tối đa quá trình cấp giấy phép cho các dự án cũng là một chìa khóa của thành công.
Việc chuyển giao công nghệ trong năng lượng gió mang lại cho Đan Mạch đến 10% tổng lượng xuất khẩu.
Festival Avignon: những thành công thật sự, một vài thất vọng và sự tán thưởng của công chúng
Để kết thúc mục điểm báo, chúng tôi giới thiệu bình luận của nhật báo Le Monde về festival Avignon lần thứ 64, với tựa đề « Festival Avignon: những thành công thật sự, một vài thất vọng và sự hưởng ứng của công chúng ». Festival Avignon kết thúc ngày hôm qua với việc trình diễn các vở kịch Richard II, của Sechxpia, Thầy pháp mùa hè của Oliver Cadiot và Điên loạn cả hai của Eugène Ionesco, gây ra nhiều phản ứng trái ngược. Thực ra, phản ứng trái ngược vốn là đặc điểm của Festival Avignon, năm nay, có mạnh hơn thường lệ, tuy chưa đạt đến mức năm 2005. Vở diễn « El Ano de Ricardo » (Năm của Ricardo) là một trong những tiết mục sốc của Festival năm nay. Thành công về mặt tiếp nhận của công chúng là chưa từng thấy trong lịch sử Festival, phần lớn 122 000 chỗ đã được đặt mua hết trước ngày khai mạc.
Trọng Thành (RFI)