Làng Villers-au-Tertre, nơi xảy ra các sát hại trẻ sơ sinh ghê gớm. DR
Hầu hết các báo Pháp ra ngày 30/7 đều đưa tin và cố tìm một lời giải đáp về hiện tượng này. Riêng trường hợp mới nhất trên đây có lẽ là nghiêm trọng nhất tại Pháp trong vòng ba mươi năm qua.
Thứ bảy tuần rồi, một cặp vợ chồng là chủ nhân mới của một căn nhà tại ngôi làng trên khi cuốc đất để trồng cây trong vườn, đã phát hiện ra một túi nhựa đựng xương chôn dưới đất. Họ đã báo ngay cho hiến binh, và bác sĩ pháp y xác nhận ngay đây là hai bộ xương trẻ sơ sinh. Cuộc điều tra nhắm vào chủ cũ của ngôi nhà.
Bà Dominique Cottrez, hộ lý, 45 tuổi, nhanh chóng thú nhận đã giết hai đứa con mình khi chúng vừa mới chào đời, và khai thêm đã giết sáu bé sơ sinh khác cũng là con ruột của bà. Các điều tra viên đã tìm ra được bốn chiếc túi đựng sáu bộ xương trẻ sơ sinh nữa ở ga-ra xe hơi tại địa chỉ mới của bà ta, được giấu dưới nhiều đồ vật như chậu hoa, dụng cụ làm vườn.
Theo lời khai của bà Dominique Cottrez, thì bà ta hoàn toàn có ý thức, chứ không phải trường hợp bệnh lý, thai phụ không muốn có con nên trong tâm thức đã chối bỏ đứa con, không ý thức được là đang mang thai. Bà giải thích lý do là vì không muốn sử dụng các biện pháp ngừa thai, trong khi bà không muốn có con nữa vì đứa con đầu lòng sinh khó.
Hai vợ chồng bà có hai con gái lớn và đã có cháu ngoại, được láng giềng mô tả là những con người bình thường, đặc biệt là ông Pierre-Marie Cottrez chồng bà vốn rất sốt sắng giúp đỡ người khác, làm việc đã ba nhiệm kỳ trong hội đồng nhân dân địa phương. Do vóc người to béo, ít tiếp xúc, bà dễ dàng che giấu tình trạng mang thai, và theo công tố viên thì người chồng hoàn toàn không hay biết, ông khi nghe tin đã như « từ trên trời rớt xuống ». Trong gần hai mươi năm qua từ năm 1989 đến 2007, bà Cottrez đã lần lượt giết chết tám đứa con vừa mới sinh bằng cách làm cho chúng bị nghẹt thở. Bà bị truy tố vì tội « cố sát trẻ em dưới 15 tuổi ».
Theo các báo, trước đây đã từng có bảy trường hợp mẹ giết con sơ sinh tại Pháp, vụ đầu tiên xảy ra vào năm 1984 và mới đây nhất vào năm ngoái với vụ án « các em bé đông lạnh ». Các bà mẹ sát nhân đều bị lãnh án tối thiểu 8 năm tù. Libération cho biết, trong bộ luật hình sự mới của Pháp, tội « giết bé sơ sinh dưới 3 ngày tuổi » có khung hình phạt từ 10 đến 20 năm tù, nay đã được thay thế bằng tội trạng như trên đã nêu, và có thể lãnh án tù chung thân.
Trả lời nhật báo Le Figaro, một nhà tâm lý học nhận xét, việc bà Dominique Cottrez thú tội như thế là quá nhanh chóng, và đây là lần đầu tiên kể từ 20 năm qua. Hầu hết các trường hợp tương tự là những bà mẹ tính tình nhút nhát, sống khép kín, và khó thể nào xâm nhập được thế giới thầm kín của họ nhanh đến như vậy, những lời khai ban đầu trước cảnh sát rất khó tin cậy. Một nhà phân tích tâm lý ghi nhận trong bài báo trên Libération, các bà mẹ này luôn giữ xác các bé ở gần nơi họ cư ngụ; và khi các xác trẻ sơ sinh được tìm thấy, họ gần như là được giải thoát dù biết sẽ bị luật pháp trừng trị.
Làm thế nào có thể lặp lại tội ác giết con đến tám lần? Nhà tâm lý được Le Figaro phỏng vấn cho biết, các bà mẹ sát nhân lúc sinh nở chỉ có một ý định duy nhất là tống khứ đứa trẻ vô tội để trở lại cuộc sống bình thường, họ giết con một cách máy móc, vô cảm, và cơ chế này có thể lặp lại. Một nhà phân tích tâm lý nhận định trên nhật báo công giáo La Croix, đối với các bà mẹ này thì đứa bé chỉ là một khối thịt, không phải là một con người. Với họ « Đây không phải là việc tái phạm, mà là một tiến trình được lặp lại bởi vì vẫn chưa tìm ra lời giải đáp ». Cũng theo các báo, thì cần phải có sự trợ giúp về mặt tâm thần cho các bà mẹ mang thai, theo dõi chặt chẽ để tránh các trường hợp không khai báo thai sản.
Trung Quốc và môi trường
Liên quan đến châu Á, Le Monde trích dịch bài phân tích của hãng thông tấn Reuters báo động về « Sự nguy hiểm vô hình về môi trường ở Trung Quốc ».
Bài báo so sánh hai tai nạn tràn dầu ở Mỹ và Trung Quốc mới đây. Nếu tổng giám đốc tập đoàn BP của Anh phải ra đi sau thảm họa này, thì Bắc Kinh không hề cách chức một cán bộ nào . Theo tác giả, sở dĩ Trung Quốc còn xem nhẹ các thảm họa sinh thái, thì đó là vì nước này chưa nếm mùi thảm kịch Minamata như Nhật Bản. Vào đầu thập niên 70, thủy ngân thải ra biển đã làm cho ba ngàn người Nhật chết.
Thế nhưng với tốc độ phát triển hiện nay, Trung Quốc có nguy cơ gặp phải các thảm họa môi trường còn trầm trọng hơn Minamata. Ngân hàng Thế giới năm 2007 đã ước tính, ô nhiễm đã làm cho 460.000 người Trung Quốc chết mỗi năm, và báo chí vẫn nói về các « làng ung thư ». Cơ quan Môi trường Trung Quốc cho biết gần một phần tư lượng nước bề mặt bẩn cho đến nỗi không thể sử dụng cả trong công nghiệp.
Cho đến nay, chính quyền vẫn ít quan tâm đến vấn đề môi trường. Theo bài báo, có lẽ người ta còn đợi đến khi giàu hơn chút nữa; nhưng khi ấy không chừng đã muộn.
Cuba lún sâu vào khủng hoảng kinh tế
Nhìn sang Cuba, nhật báo Le Monde có bài viết mang tựa đề: « Cuba lún sâu vào một cuộc khủng hoảng kinh tế trầm trọng ».
Tác giả bài báo cho biết, tuy lâu nay vẫn giữ ngôi vị nước sản xuất đường đứng hàng đầu thế giới, nhưng nay thì Cuba bắt đầu phải nhập khẩu đường. Mùa vụ mía đường năm nay chỉ đạt có gần một triệu tấn, không đủ cho tiêu chuẩn hai ký đường trên đầu người theo chế độ tem phiếu hiện nay, cũng như nhu cầu phục vụ khách du lịch.
Mặt hàng đường là biểu tượng cho sự suy sụp của nền kinh tế Cuba, vốn đang lệ thuộc vào việc xuất khẩu dịch vụ y tế sang Venezuela để đổi lấy dầu hỏa giá hữu nghị. Phương thức này hiện đang tỏ ra kém hiệu quả, hơn nữa kinh tế Venezuela cũng đang xuống dốc.
Tại La Habana, nạn thiếu tiền mặt khiến ngân hàng trung ương đã phải cho đóng băng các tài khoản tiền mặt của các công ty ngoại quốc và liên doanh. Cho dù cách tính toán tổng sản phẩm nội địa vẫn chưa hợp lý, nhưng tỉ lệ tăng trưởng của Cuba đang ở mức gần như bằng 0.
Ngay cả những người ủng hộ chế độ cũng đang đòi hỏi phải đổi mới tận gốc. Một giáo sư đại học cho rằng cần « cải cách về cơ cấu, phân cấp quản lý và chấp nhận các dạng kinh tế ngoài quốc doanh không chỉ trong nông nghiệp mà cả trong sản xuất và dịch vụ ». Tuy chủ tịch Raul Castro vào giữa năm 2007 đã chấp nhận sự cần thiết của công cuộc cải cách, nhưng tốc độ hãy còn rất chậm chạp. Đất đai bỏ hoang đã được cho nông dân thuê canh tác, nhưng hiện Cuba vẫn phải nhập khẩu 80% lương thực thực phẩm.
Theo chính quyền Cuba, nước này đang thừa 1,3 triệu lao động, tức 1/5 tổng số người lao động. Nhưng làm thế nào hướng họ sang lãnh vực nông nghiệp hoặc xây dựng với mức lương chỉ có 427 peso tương đương 16 euro ? Làm thế nào đối phó với tình trạng dân số bị lão hóa? Hiện nay 17% dân số Cuba trên 60 tuổi, đang sống với món trợ cấp 235 peso.
Giải pháp trước mắt, theo tác giả bài báo, chỉ có thể là du lịch. Năm ngoái 2,4 triệu du khách đã đến đảo quốc này, tiêu xài 2 tỉ đô la. Nếu khách Mỹ được phép đến Cuba, thì nhờ sự tò mò và giá cả phải chăng, Cuba có thể thu hút được thêm một triệu khách du lịch nữa. Được biết cho đến nay chỉ có công dân Mỹ gốc Cuba mới được phép đến đây du lịch.
Le Monde cho biết thêm, một dự án luật nhằm nới rộng quy định này đã được Quốc hội Hoa Kỳ thông qua ở cấp ủy ban; cả hai phe chống cấm vận và chống chế độ Castro vẫn đang ráo riết vận động hậu trường. Bài báo kết luận, như vậy việc Cuba trả tự do cho các tù chính trị là một cử chỉ không chỉ hướng về châu Âu mà còn đặc biệt muốn tỏ thiện chí với phía Mỹ.
Thụy My (RFI)