Điểm báo Quốc tế

Lụt lội nghiêm trọng nhất có lẽ xẩy ra ở tỉnh Hồ Bắc. Thông tín viên Le Monde nhìn thấy thủ phủ Vũ Hán, thành phố 9 triệu dân, đang nín thở lo sợ. Thành phố này nằm nơi hợp lưu của hai con sông Trường Giang/Dương Tử và sông Hán, thành phố đứng trước nguy cơ bị nạn lụt nghiêm trọng nhất từ một chục năm qua, vì mực nước của cả 2 con sông cùng lên cao chưa từng thấy và cũng rất hiếm khi dâng lên trong cùng một thời điểm như hiện nay.

30 ngàn người từ quân đội đến dân chúng được huy động dọc bờ đê, theo dõi mực nước, trong khi hàng chục ngàn dân cư ở khu phiá Nam Vũ Hán đã phải tản cư đi nơi khác. Ngoài thiệt hại nhân mạng, mà theo số liệu chính quyền tính từ đầu năm đến giờ lên đến 1000 người và 500 người mất tích, theo le Monde, thiệt hại vật chất được ước tính là hơn 52 tỷ yuan (5 tỷ euro).

Nhưng không chỉ có thiên tai là nguyên nhân gây chết người. Bài báo còn nêu bật vấn đề chuẩn mực an toàn không được bảo đảm và sự bất cẩn của con người, làm tình nghiêm trọng thêm.

Trước hết, bài báo quan sát một cách lo ngại Đập Tam Hiệp, nằm giữa Trùng Khánh và Vũ Hán, công trình trước đây từng được chính quyền Bắc Kinh ca ngợi như là công cụ cần thiết để chống nạn lụt. Thế nhưng hiện nay thì con đập không hữu hiệu như người ta đã quảng cáo: việc cho nước vào hồ đã hai lần vượt quá mức tối đa quy định vào mùa mưa. Tuần qua nước sông Dương Tử lên cao đến mức mà đập phải xả nước. Giới chức  đã phải công nhận là khả năng chống lụt của đập cũng có giới hạn. 

Còn nhìn sang Hà Nam, Le Monde ghi nhận một chiếc cầu dài 200 mét bị sập làm khoảng 50 người thiệt mạng. Một cái chết phi lý mà chinh quyền điạ phương thông báo là họ sẽ đứng ra gánh lấy trách nhiệm. Theo lời một nhân chứng, cả trăm người, trong đó có du khách, đã ra đứng trên cầu để xem cảnh nước sông dâng cao chẩy cuồn cuộn, tai nạn xẩy đến khi các thân cây bị nước cuốn trôi trên sông chặn dòng nước lại làm sụp cầu.

Tại Cát Lâm tình hình còn đáng ngại nữa. Lũ lụt đã làm sập gần 22 000 ngôi nhà, nhưng dân chúng tại đây lại phải chịu thêm cảnh hoá chất đầu độc nguồn nước: 7000 thùng hoá chất một nhà máy đã bị cuốn trôi, và chỉ mới có 1500 thùng độc chất được vớt lên.

Vừa thiên tai, vừa nhân họa

Nhưng Trung Quốc không chỉ phải đối phó duy nhất với thiên tai lũ lụt và hậu quả của nó, mà còn phải đối phó với những hệ quả do con người gây ra. Le Monde nhắc lại là trong thời gian gần đây hàng loạt tai nạn công nghiệp xẩy ra với những hậu quả nghiêm trọng: chỉ trong tháng này thôi, vào đầu tháng 7 là vụ hoá chất đổ ra sông ở Phúc Kiến, kế đến là vụ nổ ống dẫn dầu gây nạn thủy triều đen ở cảng Đại Liên,và gần đây, vào thứ 4 vừa qua vụ nổ ở một nhà máy ở Nam Kinh, khiến 13 người thiệt mạng, nhà cửa cả một khu phố bị hư hại, hơn 300 người bị thương.

Theo Le Monde, tai nạn công nghiệp dẫn đến thảm họa sinh thái, tác hại đến sức khoẻ con người, càng ngày càng gia tăng ở Trung Quốc. Chính bộ Môi trường cũng nêu bật hiện tượng này khi công bố thống kê là trong 6 tháng đầu năm nay, tính ra có đến 102 sự cố, trong lúc toàn năm 2009 chỉ có khoảng 171 vụ được ghi nhận.

Nguyên nhân chủ yếu là là hành động bất cẩn: từ việc thiết lập những khu vực công nghiệp, khu vực phát triển, bất kể đến sự an toàn của cư dân, cho đến việc thiếu kiểm tra, giám sát rủi ro công nghiệp. Nhưng nghiêm trọng hơn cả là thái độ dung túng của chính quyền. Những tập đoàn nhà nước hầu như đứng trên pháp luật.

Trích dẫn một nhà bảo vệ môi sinh, chủ tịch một hiệp hội giám sát vấn đề ô nhiễm nước, Le Monde nêu bật thái độ che giấu sự thật của chính quyền điạ phương: như trong vụ các thùng hoá chất ở Cát Lâm, chính quyền cho cúp nước sử dụng, nhưng lại giải thich với dân ở đấy là do sự cố về điện. Còn trong trường hợp nguồn nước bị nhiễm độc ở Phúc Kiến, thì mãi đến 9 ngày sau vụ việc mới được thông báo.

Biện pháp trừng phạt đối với những người gây ô nhiễm quá nhẹ cũng là một yếu tố khuyến khích những kẻ gây ô nhiễm, các xí nghiệp lại đươc chính quyền địa phương bao che. Giới bảo vệ môi sinh, báo chí thì bị 'khoá miệng'.

Vấn đề đã được tờ báo nêu bật trong hàng tiểu tựa: những tai nạn xí nghiệp ngày càng tăng là điều bất lợi, làm suy yếu ‘'xưởng sản xuất của thế giới’'.

Nước Nga chịu cơn nóng bức chưa từng thấy từ hơn một thế kỷ

Liberation hôm 31/7, ngược lại không chú ý đến nạn lụt mà chú ý đến cảnh nóng bức và đưa độc giả đến Nga, đang phải chịu đựng một đợt nóng bức chưa từng thấy từ 130 năm qua. Một cơn nóng bức chết người: khí nóng đã gây ra cảnh hoả hoạn: 29 người đã thiệt mạng, và 900 ngôi nhà bị phá hủy theo con số chính thức. Theo bài báo thiệt hại trong thực tế có lẽ cao hơn nhiều.

Thông tín viên của Liberation mô tả cảnh đường nhựa ở Maxcơva đã chảy dưới ánh nắng gay gắt, trong lúc mà các mỏ than bùn chung quanh bốc cháy, khói và mùi khét nồng nặc không khí. Tổng thống Medvedev, trong tình hình nguy ngập hiện nay, đã phải huy động đến quân đội.

Tuy nhiên theo nhận xét của giới chuyên gia môi trường, đối phó với tình hình này không dễ dàng chút nào. Libération trích dẫn ông Alexei Yarochenko, giám đốc phòng chuyên trách về rừng của tổ chức Greenpeace Nga, cảnh báo là có đến 1 triệu ha rừng Nga đang bốc cháy. Vấn đề theo ông là từ nhiều năm qua, Nga đã dẹp bỏ cơ quan kiểm lâm, cho nên không ai bảo vệ rừng, không đưa ra được những biện pháp ngăn ngừa hoả hoạn ở những khu rừng cây khô cằn, dễ bốc cháy như một bó rơm.

Ngoài ra Nga còn thiếu chuyên gia để chỉ huy việc chữa cháy. Theo nhân vật này thì '’chính quyền đã tỏ ra rất lúng túng không còn biết phải làm gì. Tổng thống Nga kêu gọi đến quân đội và lực lượng đặc biệt nhưng chưa chắc họ đã hữu hiệu trong tình hình này’'.

Chết vì hoả hoạn, nhưng đợt nóng cũng khiến nhiều người chết đuối. Để thoát khí nóng bức, người dân Nga lao mình vào mọi dòng nước, từ sông cho đến những ao tù bị ô nhiễm, bất chấp những biển cấm, những lời cảnh báo, nhất là đối với những người uống rượu. Theo bài báo đã có 2500 người chết đuối từ đầu hè đến nay. Riêng tại Maxcơva kể từ đầu tháng 6, số người chết đuối lên tới 171 người.

Tác giả kết thúc bài viết với một chi tiết cho thấy sự luống cuống của chính quyền: quả là quen với thời tiết giá lạnh, Nga đã không biết ứng xử ra sao với khí hậu nhiệt đới đang đổ ập xuống, gây ra nào là hoả hoạn, mất mùa, nào là người chết đuối. Không tìm được giải pháp hữu hiệu, Quốc hội Nga đã không biết gì hơn là đề nghị đưa ra quy định ngủ trưa sau bữa ăn!

Pháp: thế hệ các nhà vô địch điền kinh mới

Về tình hình Pháp, dĩ nhiên các báo trở lại phát biểu của tổng thống Sarkozy muốn tước bỏ quốc tịch Pháp, đối với những người gốc nước ngoài phạm một số tội như chống cự, bắn vào nhân viên công lực. Các báo có những nhận định khá khác nhau: Le Monde và Le Figaro đưa một tựa khách quan: « Sarkozy muốn trừng trị nghiêm ngặt hơn những kẻ tội phạm gốc nước ngoài », hay « Sarkozy tuyên chiến với những kẻ phạm pháp ». Libération trái lại thì cho là Tổng Thống Pháp đi quá trớn vì việc tước bỏ quốc tịch không có cơ sở pháp lý.

Le Figaro dành cho nhiều hình ảnh cho những vận động viên trẻ đoạt huy chương vàng ở giải Vô địch Điền kinh Châu Âu ở Barcelona: Diniz, Lemaitre, Barras. Tờ báo hoan nghênh thế hệ vô địch mới. Le Figaro nhắc lại ở Thế Vận Hội Bắc Kinh, quả là Pháp đã gây thất vọng, chỉ đoạt được một huy chương bạc ở môn điền kinh. Hai năm sau với những tài năng mới, không chút mặc cảm, quả là ngành điền kinh Pháp đã khởi sắc.

Thanh Thủy (RFI)