Từ lâu nay, Pháp, vốn nổi tiếng vì tình cảm mạnh mẽ chống lại chủ nghĩa toàn cầu và những cuộc biểu tình chống lại việc di chuyển các doanh nghiệp ra nước ngoài, hiện nay đang chấp nhận những thay đổi triệt để. Trung Quốc, xưởng sản xuất của nền kinh tế thế giới, vốn hay bị lên án là vì việc việc của Pháp, thì nay lại đang di chuyển các doanh nghiệp của mình sang Pháp.
Tại Châteauroux, thuộc tỉnh Indre, thành phố nhỏ nằm cách Paris 230 km về phía nam, các công nhân Trung Quốc đang chuẩn bị đến ở tại những ngôi nhà và trại lính do Mỹ xây dựng cách đây hơn 40 năm. Dự án xây dựng khu kinh tế Châteauroux Business District vừa được Pháp và Trung Quốc nhất trí, theo đó, từ 30 đến 50 xí nghiệp điện tử và công nghiệp nhẹ sẽ xây dựng các nhà máy, và tạo ra 4 000 chỗ làm, trong đó 80% dành cho người Pháp.
Dự án xây dựng các dây chuyền để lắp ráp các thành phẩm, khâu cuối của quá trình xuất khẩu sang Pháp theo một truyền thống được các doanh nghiệp Nhật mở đầu trong những năm 1970-1980. Trong thời kỳ này, để đối phó với chủ nghĩa bảo hộ dâng cao tại châu Âu và Bắc Mỹ, các doanh nghiệp xe hơi Nhật đã đưa một phần lớn các hoạt động ra nước ngoài. Các chỉ trích dần dần tan biến, vì đầu tư Nhật đã đóng góp nhiều để tạo ra việc làm tại các nước sở tại.
Ngược với Nhật, Trung Quốc không có ý định đưa chuyển toàn bộ các doanh nghiệp sang Pháp, mà chỉ dành cho người Pháp công đoạn lắp ráp cuối cùng, để cho phép các thành phẩm được mang nhãn hiệu « sản xuất tại Pháp » hay « sản xuất tại châu Ấu ». Các mặt hàng này sau đó có thể được bán tự do tại châu Âu hay xuất khẩu như một sản phẩm châu Âu.
Hiện giờ người Pháp phản ứng một cách thận trọng. Chỉ có một số ít ngờ vực chất lượng của các sản phẩm Trung Quốc, vốn đã từng bị thu hồi để sửa chữa trong thời gian gần đây, có thể làm hỏng uy tín của nhãn hiệu « sản xuất tại châu Âu ». Tuy nhiên, tuần báo Businesseworld nhận xét, những người lao động Pháp vốn thường nhìn vào mặt trái của quá trình toàn cầu hóa, thì nay sắp sửa phát hiện ra những mặt tốt của nó.
Trung Quốc: Trường học cho con cái của những người sống bên lề xã hội
Vẫn về Trung Quốc, Courrier International quan tâm đến trường hợp con cái những người mới nhập cư bị phân biệt đối xử, qua bài « Những vườn trẻ cho con cái của những người bên lề xã hội », trên tờ Guoji Xianqu Daoba. Việc phân biệt đối xử đối với những người lao động nhập cư đưa đến chỗ con cái họ bị loại ra khỏi các trường mẫu giáo, bên cạnh đó một hệ thống các cơ sở mẫu giáo nằm ngoài vòng pháp luật được dựng lên. Số lượng các trường mẫu giáo « hoang dã » này tại Bắc Kinh là 1289, nhiều tương đương với số lượng trường được công nhận.
Các trường mẫu giáo được nhà nước công nhận chỉ dành rất ít chỗ cho con cái của những người lao động nhập cư. Để lọt vào được các vị trí ít ỏi còn lại trong các trường này, các em bé phải vượt qua một kỳ thi trắc nghiệm, bao gồm các bài tập như làm một bài thơ, hay trả lời các câu hỏi toán học, như « Đâu là điểm chung giữa hai tập hợp số ; 1, 3, 7, 8 với 2 và 4 ». Để tăng khả năng được vào học, các em bé cũng phải luyện thi. Bên cạnh đó, phải trả « tiền đỡ đầu », hay có người quen giúp. Còn để vào học các trường mẫu giáo hoang dã, ngoài hệ thống, cha mẹ các em thường phải trả giá cao hơn khoảng 2 lần so với các cơ sở được công nhận. Bên cạnh đó, người ta còn đòi hỏi họ phải nộp thêm nhiều khoản lệ phí.
Các tác giả bài báo đã đến chứng kiến tận mắt hai trường mẫu giáo ngoài hệ thống. Điều kiện chăm sóc, vệ sinh ở đây rất kém. Trường học chật chội, và cũng là nơi ở của người phụ trách và gia đình. Tuy nhiên, một bà mẹ có con học tại một trường mẫu giáo kiểu này cho biết, bà không có lựa chọn nào khác, bởi được có nơi trông con mình đã là may mắn rồi.
Theo Nhật báo Công dân của Trung Quốc, việc thiếu trường mẫu giáo cho học sinh trước tuổi đi học có nguồn gốc từ việc đầu tư vô cùng thấp, chỉ vào khoảng 0,6% tổng sản phẩm quốc dân, thấp hơn các nước như Brazil, Mêhicô hay Ấn Độ. Thêm vào đó, giáo viên các trường ngoài hệ thống được trả lương thấp gấp đến 3 lần so với trường chính thức. Tại Quảng Đông, giáo viên chỉ nhận được từ 1 000 đến 2 000 yuan, tương đương 115 đến 230 euro. Tạp chí của nhà nước Liaowang cho biết chính phủ Trung Quốc có kế hoạch phổ biến giáo dục mầm non, một năm trước tuổi vào học phổ thông, từ nay cho đến năm 2020.
Những bí mật khiến các đôi lứa chung sống dài lâu
Để kết thúc mục điểm tuần báo, chúng tôi xin giới thiệu các nguyên tắc khiến các đôi lứa chung sống được lâu dài, theo những nhận định của tuần báo le Nouvel Observateur. Dưới nhan đề « Bí mật của những cặp sống chung được lâu », le Nouvel Observateur đưa ra bảy bí quyết.
Thứ nhất, đừng tin vào truyện cổ tích. Đời sống lứa đôi bắt đầu với một « cú sốc yêu », được nhà xã hội học Ý Alberoni mô tả như là « trạng thái làm nên một tập thể hai người ». Trong thời gian của tình yêu ngây ngất, không có gì quan trọng hơn người được yêu, mỗi cử chỉ của người ấy đều làm ta ngạc nhiên, mỗi lời nói của người ấy làm ta xúc động, mỗi vuốt ve khiến ta tràn ngập cảm xúc. Tuy nhiên, thời gian này kéo dài không lâu. Câu chuyện cổ tích kết thúc. Nhiều nghiên cứu cho rằng thời gian này kéo dài tối đa là hơn ba năm. Sau đó, cuộc sống đôi lứa có xu hướng chuyển sang sứ mạng duy trì nòi giống, nuôi dạy con. Lúc đó một tình yêu khác, tình yêu dài hạn bắt đầu, cả đối với những cặp có con hay không con, cuộc sống chung đòi hỏi một sự đóng góp của cả hai người.
Thứ hai, để kéo dài, cuộc sống đôi lứa đòi hỏi hai người phải tách ra khỏi nhau, có nghĩa là học cách tôn trọng những cái riêng ở người khác, tình bạn, đời sống nghề nghiệp, giải trí của người kia. Nếu mỗi người thực sự là mình, thì mới có thể trở thành đối tượng của tình yêu được.
Thứ ba, cần phải xây dựng một quan hệ. Tất cả các nhà tâm lý trị liệu đều đưa ra một nhận xét, một cặp tồn tại được lâu dài là nhờ giao tiếp tốt. Cần phải hiểu được những động cơ dẫn người kia đến chung sống với mình. Cần tránh những hiểu lầm và tạo ra các cơ sở cho một cuộc đối thoại bền vững. Những câu hỏi như, người kia suy nghĩ như thế nào về tương lai, về con cái, cách tổ chức cuộc sống trong gia đình, cho phép tạo ra được một hợp đồng và một dự án khiến hai người có thể vui sống cùng nhau. Tuy nhiên, có những điều vượt ra khỏi hợp đồng được hai phía cùng hiểu rõ này. Đó là phần quan hệ chìm trong vô thức. Xuất phát từ đó mà có những hiểu lầm, khó lòng được nhận biết ra. Ví dụ, trường hợp một người tìm thấy ở đối tác một nơi che chở, đối với người kia, chung sống là điều kiện để điều chỉnh các phức cảm đối với người cha mẹ khác giới trong quá khứ. Tránh được cái bẫy của hôn nhân ở đây, có nghĩa là không để bị trói chặt trong lô gíc sau đây. Mong muốn vô thức không được hiểu rõ dẫn đến các hiểu lầm, để tiếp tục từ đó, sinh ra những hiểu lầm khác.
Bí quyết thứ tư là vấn đề tính không chung thủy trong cuộc sống đôi lứa. Theo điều tra dư luận của Sofres và « le Nouvel Observateur », 77% người Pháp cho rằng chung thủy là điều kiện của cuộc chung sống lâu dài. Nhưng 11% đàn ông và 6% phụ nữ lại chấp nhận không chung thủy. Hiện nay có phong trào yêu nhiều người cùng một lúc, hay đối với những người đồng tính, tự do tình dục là một điều nhìn chung được chấp nhận. Như vậy, phải chăng cần phải có một đạo đức tình dục mới cho thế hệ trẻ ? Chưa chắc đã cần như vậy. Cùng thời với chúng ta, hai nhà văn Jean-Paul Sartre và Simone de Beauvoir đã từng xây dựng một hiệp ước tình yêu, với việc phân biệt giữa « tình yêu thiết yếu » và « tình yêu thoáng qua ». Để có thể chung sống, cần chấp nhận tự do tình yêu và tình dục, nhưng vấn đề là không được che dấu và không được làm hỏng tình yêu thiết yếu.
Bí quyết thứ năm là cần phải liên tục nhóm lửa. Sau nhiều năm chung sống, những sáng kiến để sưởi ấm quan hệ, một bữa ăn tối, một buổi đi chơi, một hoạt động chung là rất hữu ích để cho ngọn lửa được lâu bền.
Bí quyết thứ sáu là dự báo trước các khủng hoảng. Chung sống lâu dài có thể so sánh với việc chơi một môn thể thao đối kháng. Một cuộc trao đổi thẳng thắn hay một tranh luận, là có ích hơn những lời trách móc, nhục mạ hay khiêu khích.
Và bí quyết cuối cùng là qua cuộc sống lứa đôi, mà người ta tham gia vào các hoạt động xã hội. Trong sâu thẳm của những cặp sống chung lâu dài là một đạo đức chung, một lý tưởng xa xăm được chia sẻ. Cuộc sống đôi lứa nhiều khi là sự thể hiện của tình đoàn kết, và tình anh em mang tính nhân loại. Có thể nghĩ đến những cặp anh hùng, nhưng không phải tất cả đều như vậy. Chúng ta biết, có những cặp không bao giờ có thể chia tay nhau được, chính vì họ cố gắng làm những điều tốt lành xung quanh mình.
Trọng Thành (RFI)