Biểu tình của nhóm Greenpeace tại Mexico City chống nạn phá rừng (8/7/2010) REUTERS/Daniel Aguilar
Còn Les Echos dành trang nhất cho chủ đề sức khỏe tốt của các ngân hàng ngày 2/8 khiến cho các thị trường đồng loạt khởi sắc trở lại, cụ thể là hai ngân hàng lớn, BNP Paribas của Pháp và ngân hàng HSBC, của Anh với vốn đầu tư Trung Quốc.
Về thời sự nước Pháp, trang nhất Le Monde, chú ý đến « Vấn đề an ninh: cánh tả lưỡng lự trong việc tranh luận với tổng thống Sarkozy ». Trang nhất của Libération đưa độc giả trở lại chủ đề thủy triều đen tại vùng vịnh Mêhicô. Sau ba tháng bao phủ lên mặt biển vùng vịnh, thảm dầu đã biến mất, câu hỏi là, thảm dầu đi đâu và về lâu về dài dầu tràn sẽ để lại những hệ quả gì.
Dưới tựa đề « Các tổng đài điện thoại: một cuộc mặc cả về việc làm không thể chấp nhận được », l’Humanité chú ý đặc biệt đến vấn đề các doanh nghiệp điện thoại dời cơ sở ra nước ngoài khiến hàng loạt người tại Pháp bị thất nghiệp. Xu thế này đặc biệt trở nên căng thẳng, với sự kiện mới đây chủ tịch công ty Teleformance đề ra cho Quốc vụ khanh phụ trách việc làm lựa chọn giữa hai khả năng, chấp nhận xóa đi 837 việc làm, hoặc chấm dứt hoàn toàn hoạt động của công ty này tại Pháp. Trong khi đó, nhật báo La Croix đưa độc giả đến với cuộc đấu tranh của nhiều thị trấn nhỏ tại Pháp quyết không chấp nhận số phận bị gạt ra bên lề, với việc các dịch vụ công bị đóng cửa và các xí nghiệp bị dời đi nơi khác. Một ví dụ được đưa ra là các đại biểu dân cử của thị trấn Lannemezan, thuộc vùng Thượng Pyrénées, với 6000 cư dân, đã thành công trong việc thu hút những đầu tư mới.
17 triệu hécta rừng đã được cứu thoát trong 10 năm vừa qua
Nhật báo Le Figaro ghi nhận trong mười năm qua, theo báo cáo của nhóm nghiên cứu Anh Chatham House, tốc độ khai thác trái phép, đã giảm đi 50% tại Cameroun, từ 50% đến 75% tại Indonesia và Brazil. Như vậy, hơn 17 triệu hécta rừng đã được bảo vệ trước nạn khai thác lậu, tương đương với diện tích nước Anh.
Quốc hội châu Âu, giữa tháng 7 vừa qua, cũng vừa đưa ra một dự thảo luật cấm đưa vào thị trường châu Âu gỗ được khai thác bất hợp pháp. Nếu được các bộ trưởng Nông nghiệp 27 nước châu Âu thông qua, luật sẽ có hiệu lực từ năm 2012.
Hai điều kể trên cho thấy, rừng có một vai trò quan trọng trong đời sống nhân loại. Hơn một tỷ người thuộc loại nghèo nhất thế giới hiện nay sống phụ thuộc vào rừng, một trong các tác giả thuộc nhóm Chatham House cho biết. Bên cạnh đó, rừng còn có ý nghĩa vô cùng lớn lao trong việc chống khí hậu nóng lên. Việc phá rừng chịu trách nhiệm 20% lượng khí phát thải gây hiệu ứng nhà kính. Ngược lại, nếu như việc chống phá rừng tại ba nước nói trên thành công thì sẽ có thể giúp vào việc xóa đi gần 14,6 tỷ tấn CO2, tương đương một nửa lượng khí phát thải từ các hoạt động của con người trong vòng một năm. Mà điều này được thực hiện với cái giá không cao.
Việc khai thác gỗ lậu ngày càng trở nên tinh vi hơn
Tuy nhiên, để thực hiện được mục tiêu này, cần phải hết sức cảnh giác, vì bên cạnh 17 triệu hécta được cứu thoát trong 10 năm qua, mỗi năm lại có 13 triệu hécta bị phá hủy. Báo cáo của Chatham House cho biết các trường hợp phá rừng một cách lộ liệu được chấm dứt hẳn, tuy nhiên, có nhiều hoạt động tinh vi, khó phát hiện hơn nhiều. Đây là trường hợp các xí nghiệp khai thác gỗ có giấy phép, sử dụng giấy để khai thác lậu, và việc phá rừng để trồng trọt ít nhiều bất hợp pháp.
Năm 2008, các xí nghiệp tại Mỹ, Pháp, Nhật, Hà Lan hay Anh đã mua đến 17 triệu mét khối gỗ và các sản phẩm gỗ bất hợp pháp. Hoa Kỳ là nước đầu tiên đã đưa ra các tiêu chuẩn để kiểm soát việc nhập khẩu gỗ năm 2008, và châu Âu đã tiếp tục đi theo hướng này. Tuy nhiên, theo Le Figaro, các hình thức trừng phạt vẫn còn chưa đủ mạnh để cản trở nạn buôn bán gỗ bất hợp pháp.
Thủy triều đen tại vịnh Mêhicô đi đâu?
Nhật báo Libération trên trang nhất đặt câu hỏi: « Thủy triều đen biến đi đâu? ». Vụ rò giếng dầu cuối cùng gần như đã được khắc phục. Các thảm dầu trên mặt vịnh Mêhicô đã biến mất. Tuy nhiên, không nên vội mừng chiến thắng. Libération so sánh thái độ không minh bạch của BP trong ba tháng vừa qua với sắc mầu của dầu mazút. Công ty này liên tục đưa ra những lời cam kết gây tin tưởng, nhưng lại sai lầm. Ảnh hưởng của thảm họa dầu tràn về lâu dài đối với hệ sinh thái trong vùng vịnh vẫn còn chưa thể dự đoán được. Libération đưa ra hai ý kiến trái ngược nhau.
Nhà hải dương học, James Cowan, làm việc tại đại học Lousiana State University, chuyên gia về các loài cá sống dưới đáy đại dương, cho biết dầu tràn sẽ tác động đến vùng nước sâu. Lý do của việc thảm dầu biến mất là vì, với các thuốc gây tan, chỉ có 25% nổi lên được mặt nước, và những phần nhẹ trong số đó bốc hơi dưới ánh nắng mặt trời. Còn lại những hạt vô cùng nhỏ, cỡ bằng hạt cát chìm sâu xuống những vùng trũng, và có thể hàng chục năm sau nổi lên nếu như có bão tố. Các hạt nhỏ này không chỉ độc mà còn ráp, chúng có thể dính vào các đá ngầm và cản trở san hô sống ở đó phát triển. Theo nhà hải dương học, điều đáng lo ngại không phải là những thiệt hại trước mắt, vì hệ sinh thái có khả năng chống chọi tốt với các thảm hỏa nhất thời. Điều nguy hiểm là tác động thường xuyên của các yếu tố độc hại. Ví dụ như hai mươi năm sau thảm họa tràn dầu từ tàu Exxon Valdez, năm 1989 trên vùng bờ biển Alaska, khiến cho việc sinh sản của cá trích chưa trở lại bình thường. Chính vì vậy, nhà khoa học này không đồng ý với việc giải quyết nạn dầu tràn bằng cách đẩy dầu ra khỏi bờ để tránh khỏi những phẫn nộ của công chúng trước những gì trông thấy ngay trước mắt, như các động vật chết trên mặt nước. Bởi vì không thể dự đoán được những hậu quả của dầu và thuốc gây tan dưới vùng nước sâu.
Tuy nhiên, ông Ed Overton, chuyên gia về thủy triều đen, cùng làm việc tại Lousiana State University, thì lạc quan hơn. Ông dự đoán, thảm dầu sẽ biến mất hoàn toàn vào tháng 9. Theo ông, ngay sau tuần đầu tiên tràn ra ngoài, dầu sẽ phân hủy. Khoảng một nửa bốc hơi, phần còn lại là các kim loại nặng như nickel và vanadium, có kích thước rất nhỏ và không nguy hiểm. Chuyên gia thủy triều đen này tin rằng đại dương có khả năng tự hồi phục. Các sinh vật sống trong nước, cũng như con người, có khả năng kháng cự lại các chất độc hại. Dầu sẽ được phân hủy hoàn toàn và không ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống động thực vật.
Ấn Độ: hàng năm hơn 1 000 người bị giết hại, vì yêu người không cùng đẳng cấp
« Romeo và Juliette tại New Delhi. Hơn một ngàn người Ấn Độ có quan hệ với người khác đẳng cấp bị giết hại hàng năm. Đây là những nạn nhân của « tội chạm vào danh dự ». Đó là tựa đề của nhật báo Le Monde để nói về số phận bi thảm của những người dám đi ngược lại các quy tắc ngàn đời vẫn còn đang rất thịnh hành trong xã hội Ấn Độ. Một cuộc chiến khốc liệt đã và đang diễn ra giữa xu thế hiện đại hóa và các lực lượng muốn bảo tồn các truyền thống lâu đời.
Từ lâu, im lặng trước tục lệ dã man này, báo chí Ấn Độ giờ đây bắt đầu quan tâm đặc biệt và gây sức ép buộc chính phủ phải tuyên chiến. Theo một nghiên cứu của hiệp hội Shakti Vahini, 72 % các « tội chạm vào danh dự » nhằm vào các cặp vợ chồng trẻ thuộc hai đẳng cấp khác nhau, đa số nạn nhân là các thiếu nữ. Tại Bolywood hay trong các nhóm trung lưu, việc yêu người khác đẳng cấp là chuyện bình thường, nhưng tại nhiều vùng nông thôn, việc tự do lựa chọn người yêu bị cản trở một cách quyết liệt.
Những người bảo vệ truyền thống càng chống lại quyết liệt hơn, khi phụ nữ Ấn Độ được hưởng quyền thừa kế, kể từ năm 1956, và như vậy, việc kết hôn liên đẳng cấp đi ngược lại với điều họ mong muốn là củng cố đẳng cấp của mình.
Hòn đảo Reunion (Pháp) được Unesco công nhận là di sản nhân loại
Để kết thúc mục điểm báo, chúng tôi xin giới thiệu việc đảo Reunion (Pháp) được Unesco chính thức công nhận là di sản thế giới. Le Figaro chạy tựa « Réunion, hòn ngọc của nhân loại ». Các khu vực được công nhận là di sản thế giới trên đảo Reunion bao phủ 40% diện tích hòn đảo, bao gồm đường lên đỉnh núi Tuyết (3.070 mét) và gần như tương ứng với khu công viên quốc gia, gồm những vùng không bị tác động bởi con người.
Tiêu chuẩn khiến đảo Reunion được xếp loại là cảnh sắc diễm lệ và tính đa dạng sinh học của khu bảo tồn trên đảo. Trên đảo, có 230 loài thực vật không thể tìm thấy ở nơi khác. Đặc biệt đây là một phòng thí nghiệm tự nhiên, các nhà nghiên cứu có thể quan sát được hoạt động của núi lửa Fournaise có tuổi đời rất trẻ, mới chỉ 500 đến 600 nghìn năm, trên nền đảo mới trồi lên từ đại dương cách đây 3 triệu năm, và quá trình xói mòn tự nhiên của sườn núi.
Le Figaro ghi nhận, việc địa điểm này được xếp hạng di sản nhân loại có thể thu hút thêm 15% khách du lịch trong năm đầu tiên, và từ 20 đến 40% năm thứ hai.
Trọng Thành (RFI)