Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary và phái đoàn Mỹ tại Hà Nội hôm 22/07/2010. State.gov/AP
Nhật báo China Daily trích lời tuyên bố của một chuyên gia Trung Quốc cho rằng việc Washington và Hà Nội chia sẻ nhiên liệu và công nghệ hạt nhân có thể làm tan vỡ ổn định thế giới.
Ông Đằng Kiến Quần, phó chủ tịch Hiệp Hội Trung Quôc Kiểm Soát và Giải Trừ Vũ Khí tuyên bố tại Bắc Kinh như sau: "Hoa Kỳ sử dụng đường lối bên trọng bên khinh khi đối xử với các quốc gia khác nhau… như là một cường quốc toàn cầu chủ trương phi hạt nhân hóa. Hoa Kỳ thách đố uy tín của chính mình và gây xáo trộn trật tự thế giới hiện tại".
Hãng tin trên mạng Sify của Ấn Độ trong bài « Hợp tác Mỹ Việt về hạt nhân có thể gây bất ổn định cho Trung Quốc » nhắc lại: đây không phải là lần đầu tiên Washington không quan tâm đến quy định quốc tế về kiểm soát hạt nhân. Năm 2008, Hoa Kỳ đã ký thỏa thuận hợp tác công nghệ hạt nhân với Ấn Độ mặc dù New Delhi không ký kết vào Hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân, một điều kiện cần thiết để được chuyển giao công nghệ. Tương tợ như vậy, được trợ giúp của Mỹ, Việt Nam sẽ được phép tinh lọc uranium trên lãnh thổ của mình. Sự kiện này sẽ gây khó khăn cho nỗ lực chung phi hạt nhân hóa trên toàn cầu.
Bộ ngoại giao Trung Quốc cũng đã nhanh chóng phản ứng về thông tin này. Theo tường thuật của báo Wall Street Journal thì các viên chức ngoại giao của Bắc Kinh bình luận là chuyện hợp tác Mỹ-Việt là một « bước lùi » cho nỗ lực giải trừ hạt nhân trên thế giới.
Từ thời Tổng thống George Bush, Washington yêu cầu các nước muốn hợp tác hạt nhân với Mỹ phải từ bỏ quyền làm giàu uranium phục vụ hạt nhân dân sự vì công nghệ tinh lọc uranium có thể dùng cho mục tiêu làm bom.
Đám phán hạt nhân Mỹ Việt đã được khởi động từ năm 2001 và được chính quyền Obama thúc đẩy mạnh trong những tháng gần đây. Được báo Wall Street Journal yêu cầu giải thích về động thái của chính phủ , một viên chức Mỹ nói rằng: "Nếu các công ty và công nghệ hạt nhân của Mỹ hoạt động tại Việt Nam thì điều này sẽ cho Hoa Kỳ có thêm phương tiện gây ảnh hưởng".
Tú Anh (RFI)