Ngoại trưởng Anh Henry Bellingham (trái) phát biểu, trước mặt ông là bản đồ tương tác của Google Earth, cho thấy tác động của biến đổi khí hậu đến Trái đất (Luân Đôn 14/07/2010). Các nhà khoa học và chính trị cần phải hành động hơn là chỉ đưa ra tuyên bố. REUTERS/Paul Hackett
Tác giả nhắc lại cách đây một năm, các nhà lãnh đạo của cộng đồng quốc tế đều lo lắng cho tương lai của Trái Đất trước hiện tượng khí hậu nóng lên. Vì thế, họ đã tất tả lao vào chuẩn bị cho Hội nghị thượng đỉnh do Liên Hiệp Quốc tổ chức ở Copenhagen vào tháng 9 năm 2009. Thế nhưng, sau thất bại của hội nghị thượng đỉnh này, hiện tại vấn đề khí hậu dường như đã biến mất khỏi lịch trình làm việc của giới chính trị thế giới.
Vài tuần nay, thiên tai liên tiếp xảy ra: cháy rừng ở Nga, lũ lụt kinh hoàng ở Pakistan, Ấn Độ và Trung Quốc, hạn hán và khủng hoảng lương thực ở Niger. Tất cả cho thấy những diễn biến bất thường của khí hậu. Trong khi đó, từ ngày 2 đến ngày 6 tháng 8, đã diễn ra phiên họp quốc tế về khí hậu ở Bonn, nhằm chuẩn bị cho Hội nghị Cancun được tổ chức vào tháng 12 ở Mêhicô. Tuy nhiên, kết quả của phiên họp trù bị này lại không mấy sáng sủa. Tờ báo dẫn lời tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, ông Ban Ki Moon cho rằng: « Có thể là chúng tôi sẽ không đạt được một thỏa thuận toàn diện cho hội nghị ở Cancun ». Vì quyền lợi quốc gia, các nhà thương thuyết các nước phương Bắc, cũng như phương Nam vẫn luôn bất đồng ý kiến.
Mục tiêu cơ bản đặt ra là: hạn chế sự nóng lên của khí hậu ở mức 2°C. Để đạt mục tiêu này, vào năm 2020 các nước công nghiệp phát triển phải giảm 40% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Thế nhưng, thời hạn chỉ còn có 10 năm.
Các cam kết mà các nước công nghiệp phát triển đặt lên bàn thương thảo là giảm lượng khí thải ở mức tối đa chỉ từ 14 đến 18%. Dù đã quá khiêm tốn như vậy, nhưng hiện tại mục tiêu này vẫn chỉ nằm trên giấy tờ, không được sự ủng hộ đủ mạnh từ phía giới chức chính trị. Chẳng hạn như từ năm 1990, nước Pháp cũng chỉ có thể ổn định lượng khí thải chứ chưa thể giảm được. Còn các nước mới nổi và các nước đang phát triển thì đặt điều kiện tiên quyết để đi đến thỏa thuận là các nước công nghiệp phát triển phải có một cam kết lớn hơn nữa.
Tác giả cho hay tài chính cũng là một yếu tố làm cho tình hình bế tắc. Ở hội nghị Copenhagen năm rồi, các nước công nghiệp phát triển đã cam kết từ đây đến năm 2012 sẽ chi 30 tỷ đô la để giúp các nước nghèo thích ứng với hiện tượng biến đối khí hậu. Thế nhưng, hiện tại các cam kết này dường như bị lãng quên bởi các nước giàu đang trễ tràng trong việc chi tiền.
Tác giả kết luận: Từ đây đến Hội nghị Cancun chỉ còn có 3 tháng nữa, 3 tháng để đặt lại vấn đề khí hậu thành ưu tiên hàng đầu và để tránh tái diễn kịch bản Copenhagen.
Aixlen muốn trở thành thiên đường của tự do báo chí
Nhật báo Le Figaro, với tựa đề « Aixlen muốn trở thành thiên đường của sự minh bạch », chú ý đến những nỗ lực của đảo quốc Aixlen mới đây trong việc khuyến khích các trang mạng, đặt trụ sở tại quốc gia này, trong các điều tra và cung cấp thông tin về những lĩnh vực gai góc. Aixlen đã thông qua một bộ luật mới, có tên gọi Icelandic Modern Media Initiative (Immi) để bảo vệ các hoạt động báo chí mạo hiểm này. Tháng sáu vừa qua, Quốc hội Aixlen đã bỏ phiếu thông qua dự luật tự do báo chí mới. Dự luật này không chỉ liên quan đến các phóng viên nước này, mà tất cả các nhà báo trên toàn thế giới, nhằm chống lại tất cả mọi truy tố ngăn cản họ thực thi quyền tự do ngôn luận.
Dự luật tự do báo chí đặc biệt này đã được chuẩn bị với sự tham gia của Julian Assange, người phụ trách trang mạng Wikileaks, là nơi đã công bố hàng nghìn trang tài liệu về chiến tranh Afghanistan, vạch ra những vấn đề nghiêm trọng của cuộc chiến, hiện đang gây khó khăn cho chính quyền Mỹ. Còn theo nữ nghị sĩ, Birgitt Jondsdottir, một trong những người chủ trương luật này, bộ luật bao gồm tất cả những gì tốt nhất trong luật pháp về báo chí trên thế giới, nhằm tạo ra tại Aixlen một « thiên đường minh bạch », để chống lại các thiên đường tài chính và tính chất mờ ám của chúng.
Theo luật này, các nhà báo muốn xuất bản các điều tra, có thể gửi bài lên các địa chỉ không thể nào bị xóa bỏ tại Aixlen. Các nhà báo tại Aixlen cũng có khả năng kiện ngược lại các tấn công nhằm vào họ trên phương diện pháp lý. Ông Julian Assange hy vọng rằng, luật tự do báo chí mới của Aixlen sẽ khuyến khích nhiều nhóm báo chí quyết định đặt cơ sở của họ tại đảo quốc. Ông Gilles Lordet, chủ tịch Tổ chức Phóng viên Không biên giới Pháp, cho biết ông hoàn toàn ủng hộ luật này, và rất tò mò theo dõi « phòng thí nghiệm tự do báo chí » này sẽ hoạt động ra sao. Theo ông, dù Aixlen không thể giúp gì được các phóng viên đang bị các chế độ độc tài cầm tù, nhưng ít nhất cũng bảo vệ được những sản phẩm của họ.
Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên trên thế giới đang ở đỉnh điểm
Báo La Croix hôm nay phản ánh kinh tế thế giới với thông tin: « Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên trên thế giới đang ở đỉnh điểm ». Theo báo cáo của Tổ chức Việc làm Quốc tế thuộc Liên Hiệp Quốc, tỷ lệ thanh niên thất nghiệp trên thế giới đã đạt đỉnh. Độ tuổi chính bị ảnh hưởng là từ 15 đến 24 tuổi. Năm rồi, tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi này trên thế giới là 13%, tức có 81 triệu thanh niên không việc làm trên tổng số 620 triệu thanh niên. Tờ báo cho hay, tình trạng thanh niên thất nghiệp hiện diện ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Ở các quốc gia phát triển, tỷ lệ thanh niên thất nghiệp là 17.7%. Tình trạng này cũng đang có xu hướng tăng ở các nước Đông Nam Á, nhưng hiện tại tỷ lệ thất nghiệp ở các nước này chỉ ở mức 10%. Các nước bị ảnh hưởng chủ yếu là các quốc gia đang phát triển bởi ở đó có đến 90% thanh niên trong độ tuổi từ 15 đến 24 tuổi sinh sống.
Để giải quyết vấn đề này, người điều hành Tổ chức Việc làm Quốc tế ông Juan Somavia có lời khuyên cho các nước rằng: « Những người làm chiến lược phải kết hợp giữa chính sách giáo dục đào tạo với chính sách tạo công ăn việc làm, nhất là phải nhắm vào giới trẻ. »
Chính sách "chọn lọc" của chính quyền Obama đối với dân nhập cư trái phép
Le Figaro hôm 13/8 quan tâm đến chính trị Hoa Kỳ với thông tin: « Nhập cư trái phép: chính sách chọn lọc của Obama ». Tờ báo cho biết vào tháng 11 tới sẽ diễn ra cuộc bầu cử lưỡng viện quốc hội Mỹ với mục tiêu bầu lại toàn bộ Hạ Viện và 1/3 Thượng viện. Trong viễn cảnh đó, Đảng Cộng Hòa quyết định tấn công chính phủ của tổng thống Obama về vấn đề nhập cư khi cho rằng tổng thổng Obama quá khoan hòa với dân nhập cư trái phép.
Thế nhưng, Le Figaro cho rằng cáo buộc trên dành cho ông Obama là không đúng. Le Figaro dẫn chứng số liệu sau. Thứ nhất, năm 2009, chính quyền Obama đã tiến hành trục xuất khỏi Hoa Kỳ khoảng 390 000 người nhập cư trái phép, tức nhiều hơn 20 000 so với con số mà chính quyền Bush thực hiện năm 2008. Từ khi Obama lên làm tổng thống, Cơ quan đặc trách về thực thi luật nhập cư liên bang ICE đã thông qua một chiến lược ưu tiên tấn công tội phạm trọng cộng đồng người nhập cư trái phép. Chỉ trong mười tháng qua, ICE đã bắt và trục xuất 143 000 người nhập cư trái phép phạm tội trên đất Mỹ. Đây là một con số kỷ lục trong lịch sử Hoa Kỳ. Thứ hai, chiến lược trục xuất của tổng thống Obama là có tính "chọn lọc", bằng chứng là số lượng trục xuất người nhập cư trái phép chỉ phạm các sai phạm dân sự đã giảm đi 24%.
Để phản ứng lại cáo buộc của Đảng Cộng Hòa, chính phủ Obama sẽ không chỉ dựa vào số liệu truy quét tội phạm kỷ lục vừa nêu. Hiện tại, Obama hy vọng sớm giải quyết vấn đề liên quan đến 720 000 thanh niên nhập cư trái phép. Những thanh niên này có thể được hưởng lợi từ một dự luật mang tên Dream Act của chính phủ. Dự luật này do Đảng Dân Chủ khởi xướng và được nhiều nghị sỹ Cộng Hòa ủng hộ. Nếu được thông qua, luật Dream Act sẽ hợp pháp hóa tất cả thanh niên nhập cư trái phép hội đủ các điều kiện sau đây: ít nhất sống 5 năm trên đất Mỹ, không có tiền án tiền sự, có bằng trung học phổ thông, có chứng nhận học 2 năm đại học hoặc đã phục vụ trong quân đội Mỹ.
Ngày càng có nhiều sinh viên nhập cư trái phép tập hợp đấu tranh ủng hộ thông qua dự luật Dream Act. Dự luật này sẽ mở ra cho họ con đường được hợp pháp hóa, giai đoạn đầu để đi đến giai đoạn thứ hai là được cấp quốc tịch Mỹ.
Tờ báo kết luận: Chính phủ Obama có thành công cho việc thông qua dự luật này trước tháng 11 hay không? Câu trả lời là: Chưa có gì là chắc chắn, bởi phần đông Đảng Cộng Hòa kiên quyết chống lại dự luật này.
Truyền thống tôn trọng người già ở Nhật Bản đang bị xâm hại
Cuối cùng chúng ta đến với nước Nhật. Nhật báo La Croix hôm 13/8 phản ánh hiện tượng người già ở Nhật chết không được khai báo với bài: « Nhiều cụ già thọ trăm tuổi ở Nhật vắng mặt khi kiểm tra ».
Ngày 29 tháng 7 ở Tokyo, đại diện chính quyền địa phương đến mừng sinh nhật lần thứ 111 của cụ ông Sogen Kato. Cụ Sogen Kato được xem là người đàn ông lớn tuổi nhất ở Tokyo. Thế nhưng, khi đến nơi, chính quyền phát hiện cụ đã chết từ lâu, xác cụ được ướp, bên cạnh là một chồng báo mà tờ đề ngày gần nhất cũng là năm 1978. Các chuyên gia cho rằng cụ đã chết ít nhất 30 năm. Bốn ngày sau, cảnh sát đến nhà cụ bà lớn tuổi nhất thủ đô Nhật. Cảnh sát phát hiện cụ bà đã mất tích, con gái cụ cho biết đã không gặp cụ từ 50 năm nay. Sau đó, hai gia đình này bị buộc tội không khai tử cho hai cụ để tiếp tục nhận tiền trợ cấp của chính phủ.
Báo chí sao đó phát hiện nhiều trường hợp tương tự. Chính quyền đã tiến hành cho thống kê toàn quốc bằng cách tổ chức đi thăm trực tiếp các cụ già. Kết quả là có 200 cụ vắng mặt. Một vài trường hợp trong số đó có dấu hiệu lừa đảo. Một vài vụ khác thì là: mất tích mà gia đình và hàng xóm không hề hay biết.
Dư luận Nhật đang bị sốc nặng. Tờ báo nhận xét hiện tượng này đã từng xảy ra ở các nước khác trên thế giới. Thế nhưng, nó lại gây ngạc nhiên khi xảy ra ở Nhật, một đất nước có truyền thống đoàn kết và kính trọng và thờ cúng người chết. Thế nhưng những giá trị truyền thống này đã thay đổi trong các gia đình Nhật Bản.
Giáo sư xã hội học Francois de Singly thuộc Đại học Paris-Descartes của Pháp nhận định: « Đối với giới trẻ Nhật hiện tại, gia đình không còn là yếu tố có ý nghĩa nhất cho cuộc đời họ ». Còn ông Yasuhiro Yuuki, chuyên gia an sinh xã hội thuộc đại học Shukutoku thì phân tích: « Hiện tại ở Nhật, ngày càng có nhiều gia đình có con cái sống bám vào cha mẹ, và tất nhiên nhờ vào trợ cấp của họ. Con cái nói rằng chúng ở đấy để săn sóc bố mẹ ông bà chúng, nhưng thực chất thì chỉ để xài tiền trợ cấp về hưu của họ mà thôi ».
Lê Phước - Trọng Thành (RFI)