Theo Libération, sau khi đã dẹp xong các vụ biểu tình của phe áo đỏ, hiện tại chính phủ Thái Lan đang tiến hành bịt miệng báo chí. Bộ Công nghệ Thông tin và Truyền Thông Thái Lan đã cho đóng 210 000 trang web với lý do là những trang này có nội dung khiêu dâm đồi trụy. Các trang web thân với phe đối lập, thậm chí các trang báo mạng tự do cũng bị kiểm duyệt gắt gao. Chính phủ Thái Lan còn tấn công vào hệ thống thông tin đại chúng truyền thống. Hàng chục đài phát thanh đã phải ngừng hoạt động sau khi thông tin về các đợt tấn công đầy bạo lực của cảnh sát Thái Lan. Ngay cả như kênh truyền hình People’s TV và tuần san Thai Red News cũng bị phạt.
Giải thích cho sự việc này, người phát ngôn chính phủ Thái Lan nói: “Các kênh thông tin này bị đóng cửa do phạm tội kích động bạo lực”. Trong khi đó, nhiều nhà quan sát cho rằng hiện tại bầu không khí sợ hãi đang bao trùm giới truyền thông Thái Lan. Nhiều nhà báo Thái và thông tín viên nước ngoài bị buộc tội kích động chia rẽ dân tộc. Trong bối cảnh đó, các cơ quan truyền thông ở Thái muốn tồn tại phải tiến hành tự kiểm duyệt. Một nữ phóng viên của kênh truyền hình Chanel 3 cho biết: “ Đã được “động viên một cách mạnh mẽ” về việc hợp tác với chính chính phủ.
Một phát thanh viên của một đài truyền thanh thuộc miền Bắc Thái Lan cho biết: “Chúng tôi đã trở thành những công cụ tuyên truyền. Nhưng để tồn tại, chúng tôi không còn cách nào khác, bởi chính phủ đã ban bố tình tạng khẩn cấp.” Tình trạng khẩn cấp đã được chính phủ Thái Lan ban hành vào ngày 7 tháng 4 rồi, lúc cao trào của các cuộc biểu tình chống chính phủ. Tình trạng này lại vừa được chính phủ tái lập với lý do để bảo vệ “an ninh quốc gia”. Theo luật pháp Thái Lan, lệnh về trạng khẩn cấp cho phép đóng cửa bất cứ cơ quan truyền thông mà không cần xét xử. Theo một giảng viên đại học Thái Lan thì điều đó vi phạm quyền tự do ngôn luận, một quyền được ghi nhận trong hiến pháp Thái Lan.
Bộ luật thông qua năm 2007 về tội phạm truyền thông và tội khi quân cũng đã hạn chế quyền tự do ngôn luận. Theo luật hình sự, tội chỉ trích hoàng gia có thể bị phạt đến 15 năm tù giam. Trong thực tế, đã có nhiều trường hợp vi phạm bị xử tù.
Tờ báo cho bíết, dưới thời thủ tướng Thaksin Shinawatra (2001-2006) giới truyền thông đã phải chịu nhiều áp lực. Nhưng sau cuộc đảo chính năm 2996, tình hình càng trở nên tồi tệ hơn. Theo bảng xếp hạng về tự do báo chí của Tổ chức Phóng viên không biên giới, năm 2004 Thái Lan xếp hạng 59, nhưng hiện tại đã tụt xuống thứ 130. Libération cho rằng: nhiều người lo ngại từ đây đến cuối năm, tình hình sẽ còn tồi tệ hơn nữa, bởi chính phủ đang dự định tiến hành cải cách hệ thống truyền thông.
Tranh cải về bản xếp hạng Thượng Hải năm 2010
Đến với lĩnh vực giáo dục đại học, nhật báo Le Monde hôm 14/8 bình luận về bảng xếp hạng Thượng Hải năm 2010 với bài “Ba trường đại học pháp có mặt trong tốp 100 của bảng xếp hạng Thượng Hải”
Hôm thứ sáu, ngày 13 tháng 8, bảng xếp hạng thượng hải về 500 trường đại học tốt nhất thế giới năm 2010 đã đuợc công bố. Theo bảng xếp hạng này, có 3 trường đại học của Pháp lọt vào tốp 100: Đại học Pierre et Marie Curie (Paris 6) xếp thứ 39, Đại học Paris-Sud (Paris 11) xếp thứ 45 và Đại học Sư Phạm xếp thứ 71. Trong khi các trường đại học danh tiếng của Pháp như Đại học Paris-Diderot (Paris 7) hay đại học Paris-Descartes (Paris 5) lại nằm trong khoảng từ vị trí 100 đến 200. Tổng cộng có 22 trường đại học của Pháp lọt vào bảng xếp hạng. Như vậy, trên tổng thể, Pháp xếp thứ 6 trong bảng xếp hạng, giảm một hạng so với năm 2009.
Hiện tại các trường đại học Mỹ vẫn tiếp tục dẫn đầu bảng xếp hạng. Đã tám năm liên tiếp, Đại học Havard giữ vị trí quán quân, thứ hai là Đại học Berkeley và thứ ba là Đại học Stanford. Mỹ có 54 trường lọt vào tốp 100 và 17 trường nằm trong số 20 trường dẫn đầu bảng xếp hạng. Về chuyên ngành, các trường đại học Pháp mạnh về toán học và vật lý, nhưng lại vắng mặt trong top 100 về hóa học, kinh tế và truyền thông.
Những người phản đối bảng xếp hạng Thượng Hải cho rằng thứ bậc các trường đại học trên bảng xếp hạng lâu nay vẫn gần như không thay đổi. Việc đó được cho là do phương pháp đánh giá các trường đại học của bảng xếp hạng không hợp lý. 30% tiêu chí xếp hạng dựa vào số lượng nhà nghiên cứu và cựu học viên được giải Nobel hay Fields. Tuy nhiên, số lượng giải trao mỗi năm là rất hạn chế, do đó các trường đại học đã được chiếm hạng cao nhờ váo tiêu chí này sẽ có nhiều cơ hội giữ được lâu dài vị trí trong bảng xếp hạng. Một tiêu chí gây tranh cải khác là bảng xếp hạng chủ yếu dựa trên các bài báo khoa học được công bố, tỷ lệ bài viết được trích dẫn, các công trình được xuất bản. Tiêu chí này gây bất lợi cho các trường đại học Pháp bởi phần lớn các nhà khoa học Pháp làm việc trong các viện nghiên cưu hỗn hợp có liên kết với các tổ chức khoa học như CNRS hay Inserm.
Phản ứng gay gắt nhất dối với bảng xếp hạng Thượng Hải nhắm vào việc bảng xếp hạng này chỉ đánh giá về các hoạt động nghiên cứu và tập trung trong ngành toán học, trong khi lại bỏ qua tiêu chí đào tạo vốn là nhiệm vụ số một của các trường đại học.
Kinh tế Châu Âu tăng trưởng bất ngờ
Liên quan đến kinh tế Châu Âu, nhật báo Le Figaro dành trang nhất thông tin về “Kinh tế Châu Âu Tăng trưởng một cách bất ngờ”. Trong quý 2, GDP của 16 quốc gia thuộc khu vực đồng tiền chung Châu Âu đã tăng 1%. GDP của Pháp tăng 0.6% vào quý 2, tức gấp 3 lần so với quý 1. Nước Pháp cũng đã tạo ra được gần 60 000 việc làm trong vòng 6 tháng.
Theo bà Christine Lagarde, bộ trưởng Kinh Tế Pháp, sự tăng trưởng này một phần là nhờ vào việc các doanh nghiệp đã tái đầu tư kinh doanh. Bà cho rằng đầu tư tăng lên cho thấy các doanh nghiệp bắt đầu có lòng tin vào tương lai. Về phần mình, GDP của Đức tăng 2.2% trong quý 2. Mức tăng GDP cho cả năm 2010 của Đức dự tính là 2.8%. Trong vòng 12 tháng, Đức cũng đã tạo thêm được 72 000 việc làm.
Tuy nhiên tờ báo cho biết tỷ lệ tăng trưởng là không đồng đều ở các nước Châu Âu. Trong khi GDP của Đức tăng thì GDP của Hi Lạp, Tây Ban Nha và Ý lại giảm. Một nhà kinh tế học cho rằng dường như những lo lắng liên quan đến các nước lâm vào suy thoái như Hi Lạp và Bồ Đào Nha đã góp phần làm cho tỷ giá đồng euro xuống thấp, nhờ đó mà Đức kiếm được lợi nhờ vào việc xuất khẩu đến các quốc gia nằm ngoài khu vực sử dụng đồng euro. Như vậy, sự dị biệt trong phát triển giữa các quốc gia Bắc và Nam Âu đã được lộ rõ trong thời kinh tế suy thoái, rồi đến thời khủng hoảng nợ, và hiện tại lại được biểu lộ trong thời kỳ phục hồi kinh tế.
Tuy vậy, bất chấp các chỉ số tăng trưởng này, thị trường thế giới vẫn còn lo ngại. Các nhà đầu tư lo rằng mức tăng trưởng cửa Đức sẽ không lâu dài trong bối cảnh kinh tế Mỹ đang có dấu hiệu chựng lại, Châu Âu đang đang theo đuổi chính sách thắt lưng buộc bụng. Hiện tại, các cặp mắt đều đổ dồn về viễn cảnh u ám của nền kinh tế Hoa Kỳ đang có dấu hiệu uể oải theo số liệu công bố của Cục Dự Trữ Liên Bang Mỹ.
Cuba mở cửa cho lĩnh vực tư nhân
Liên quan đến Cuba, Liberation hôm 14/8 có bài phản ánh về: “Ngành tiểu thương ở thủ đô La Havane”. Tờ báo cho biết trong khi Fidel Castro ăn mừng sinh nhật lần thứ 84, thì nhà nước Cuba cũng đang mở cửa cho ngành tiểu thương trong lĩnh vực tư nhân. Ở thủ đô La Havane, các tiệm cắt tóc thường phần lớn là hoạt động lén lút. Hiện tại các cửa hiệu tư nhân này có xu hướng phát triển.
Một cô gái 30 tuổi tên là Maria cũng có một tiệm cắt tóc bất hợp pháp. Căn tiệm nằm trong căn hộ nghèo nàn trong một chung cư củ kỉ. Cô không đăng ký kinh doanh mà chấp nhận hoạt động lén lút là có nguyên nhân. Cô cho biết: Nếu đăng ký thì mỗi tháng phải trả thuế môn bài là 400 pêso và 15% thuế thu nhập. Mỗi tháng Maria có thể kiếm được khoảng 2000 pêso, mức thu nhật này cao hơn nhiều so với mức lương trung bình ở Cuba là 400 pêso mỗi tháng. Giá cả ở tiệm của Maria thì cao hơn nhiều so với các tiệm cắt tóc quốc doanh.
Chính quyền Cuba luôn tỏ ra e dè với lĩnh vực kinh doanh tư nhân. Ngày 1 tháng 8 vừa qua, chủ tịch Raul Castro đã quyết định tái khởi động và mở rộng lĩnh vực tư nhân.
Lê Phước - Trọng Thành (RFI)