Biểu tình tại Luân Đôn trước đại sứ quán Iran để phản đối việc kết án tử hình bà Sakineh bằng cách ném đá (DR)
Tác giả nhắc lại, vào thứ tư tuần trước (11/08/2010), một phụ nữ Iran 43 tuổi tên là Sakineh Mohammdi-Ashtiani đã thú nhận « tội giết chồng » và « ngoại tình » trên đài truyền hình quốc gia. Bà ta đã bị kết án tử hình bằng hình thức ném đá theo luật của quốc gia Hồi giáo này. Tuy nhiên, luật sư bào chữa cho Sakineh cho biết người đàn bà này đã bị tra tấn và ép cung một cách dã man.
Liên quan đến sự kiện Sakineh của Iran, nhật báo La Croix đăng bài xã luận trên trang nhất với tựa đề: « Tập hợp ủng hộ Sakineh ». Theo Tổ chức Ân xá Quốc tế, hiện tại trong các nhà tù ở Iran, còn có thể còn nhiều tù nhân bị kết án tử hình do phạm tội ngoại tình. Thế giới đang ra sức cứu Sakineh. Các nước cũng đang gây áp lực ngoại giao lên chính phủ Iran. Kết quả là giữa tháng 7 rồi, chính quyền Teheran đã quyết định hoãn thi hành bản án dành cho Sekineh « vì lý do nhân đạo ». Từ năm 2003, các hiệp hội nhân quyền và Tổ chức Luật sư không biên giới đã tăng cường đấu tranh cho việc xóa bỏ án tử hình và các hình phạt phi nhân đạo khác. Tác giả cho rằng, ai mà không phạm lỗi. Vì vậy, sự tha thứ và công lý có giá trị hơn là sử dụng các hình phạt dã man.
Trả lời phỏng vấn L’Humanité, nhà xã hội học Chahla Chafiq cho biết : theo quy định của luật Hồi giáo hiện hành ở Iran, phụ nữ luôn bị xem nhẹ. Ở Iran, nhà nước và tôn giáo là một. Cơ thể phụ nữ bị xem là nơi chứa đựng tội lỗi. Phụ nữ bị buộc phải sống với người đàn ông mà mình không yêu. Phụ nữ rất khó khăn khi muốn li hôn, trong khi nam giới thì có quyền bỏ vợ. Bà cho rằng, ở Iran hiện tại, phụ nữ đã trở thành vấn đề quan trọng của chính phủ Iran. Chính quyền Teheran đang phải chịu sức ép của chính các đồng minh của mình.
L’Humanité cho biết chính quyền Teheran đang tăng cường đàn áp các lực lượng đối lập. Ba nhân vật chủ chốt của phe đối lập đã bị bắt giam. Một nhà hoạt động công đoàn, nguyên là chủ tịch Nghiệp đoàn Tài xế xe buýt ở Teheran cũng vừa bị kết án một năm tù giam. Từ năm 2005, ông này đã nhiều lần phải vào tù ra khám. Lần gần đây nhất là vào năm 2007, ông cùng với nhiều nhà hoạt động công đoàn khác đã bị tống giam chỉ vì tội đòi tăng lương công nhân. Trong các nhà tù ở Iran hiện nay, có nhiều tù nhân nguyên là bộ trưởng, hoặc cán bộ của các chính phủ tiền nhiệm. Họ bị giam giữ do đã tìm cách cải cách chế độ. Cũng có các tù nhân là các nhà đấu tranh dân chủ, các đảng viên cộng sản và những người có xu hướng cấp tiến.
Kinh tế Trung Quốc vươn lên hàng thứ hai thế giới qua mặt Nhật Bản
Trong lĩnh vực kinh tế, hầu hết các báo Pháp hôm 17/8 đều quan tâm đến sự phát triển vượt bật của kinh tế Trung Quốc. Nhưng đáng chú ý nhất là bài viết đăng trên nhật báo Le Monde với chủ đề: « Trong quý 2, GDP Trung Quốc đã vượt Nhật Bản ». Le Monde dự báo, theo nhip độ tăng trưởng hiện tại, năm 2010 Trung Quốc sẽ qua mặt Nhật Bản. Từ tháng 4 đến tháng 6, GDP của Trung Quốc đã vượt GDP Nhật Bản gần 50 tỷ đô la. Kinh tế Nhật đã liên tục tăng trưởng trong 3 quý liền, nhưng nhịp độ tăng trưởng đang ngày càng yếu đi . Hiện tại, ở Nhật, lĩnh vực tiêu dùng đang bị đình trệ, sức ép giảm lạm phát luôn dai dẳng, các hoạt động xuất khẩu đang chậm lại. Các nhà phân tích cho rằng, trong tương lai, kinh tế Nhật sẽ vẫn tăng trưởng chậm, thậm chí còn có nguy cơ lâm vào suy thoái.
Trong khi đó, kinh tế Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng mạnh, dù có thể sẽ chậm lại, nhưng vẫn nhanh hơn Nhật Bản. Tờ báo nhận định, sự thay đổi thứ hạng trong nền kinh tế thế giới là tất yếu. Theo thăm dò của nhật báo Asahi của Nhật, gần 50% số người Nhật được hỏi cho rằng họ không xem trọng việc bị nước láng giềng Trung Quốc giành vị trí nền kinh tế thứ hai thế giới. Chính phủ Nhật còn muốn tranh thủ kiếm lợi từ sự giàu lên của Trung Quốc. Đầu tháng 7 vừa rồi, Nhật đã giảm bớt các điều kiện cấp visa cho khách du lich Trung Quốc. Đã có 611 doanh nghiệp Trung Quốc tham gia đầu tư vào các tập đoàn của Nhật. Le Monde cho rằng Trung Quốc muốn tiếp cận công nghệ mũi nhọn và muốn tận dụng danh tiếng của các tập đoàn của Nhật Bản. Một chuyên gia kinh tế Mỹ cho rằng với tốc độ tăng GDP như hiện nay thì vào năm 2027, Trung Quốc sẽ vượt Mỹ để trở thành nền kinh tế số một thế giới.
Chính giới Pakistan cố gắng vượt qua chia rẽ và tham nhũng để giải quyết hậu quả của trận lũ lịch sử
Báo chí Pháp hôm 17/8 đồng loạt đưa tin về quá trình khắc phục thảm họa của đợt lũ vừa qua tại Pakistan. Nhật báo La Croix dành trang nhất cho bức ảnh một người đàn ông già ngồi ủ rũ trước chiếc lều vải, tại một nơi tỵ nạn, cách thủ đô Islamabad 150 cây số về phía bắc. Tại khu vực này, 80% nhà cửa bị phá hủy hoàn toàn. La Croix nhận định: Cộng đồng quốc tế chưa kịp thời hành động để hỗ trợ 20 triệu người lâm nạn vì lũ lụt.
Tại Pakistan, 722 000 ngôi nhà đã bị phá hủy, 6 triệu người cần được trợ giúp khẩn cấp. Liên Hiệp Quốc lên tiếng cảnh báo về nguy cơ bệnh tật lây lan, có khả năng ảnh hưởng trước hết đến 3,5 triệu trẻ em. Tổ chức này đã đưa ra lời kêu gọi quyên góp 361 triệu euro, nhưng hiện tại mới chỉ nhận được có 20% số tiền này. Một người phụ trách thuộc tổ chức Hành động chống nạn đói (ACF) của Pháp cho rằng, so với trận động đất tại Haiti đầu năm nay, mức độ tham gia của cộng đồng quốc tế để hỗ trợ Pakistan là quá ít ỏi.
Giải thích về tình trạng này, la Croix nêu ra năm lý do. Một là trận lũ rơi đúng vào mùa nghỉ hè. Hai là do cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay. Ba là, khác với trận động đất Haiti, trận lũ này kéo dài, nên mức độ thiệt hại thoạt nhìn có vẻ ít nghiêm trọng hơn. Thứ tư là các phương tiên truyền thông phương Tây ít truyền đi các hình ảnh về thiên tai tại Pakistan, trong khi đó hễ nói đến Pakistan, người ta hay nghĩ đến khủng bố và taliban, điều này khiến cho ít có sự cảm thông với những người Pakistan bị nạn. Và cuối cùng là có nhiều nghi ngờ về năng lực chính quyền Pakistan quản lý các tài trợ quốc tế một cách minh bạch.
Về năng lực của chính quyền Pakistan đối phó với thảm họa này, trang nhất nhật báo Le Monde chạy tựa « Đoàn kết dân tộc tại đất nước Pakistan tan hoang ». Tờ báo nhận định, quân đội nước này đang tăng cường các hoạt động trợ giúp tại các khu vực bị nạn và đánh bóng hình ảnh của họ, khi tự khẳng định như là lực lượng duy nhất có khả năng hành động một cách có hiệu quả, bên cạnh hệ thống chính quyền yếu kém.
Trước một thiên tai khủng khiếp ảnh hưởng đến ¾ lãnh thổ và hàng chục triệu dân cư, chính giới Pakistan đã quyết định gác sang một bên những bất đồng, để thể hiện một sự thống nhất chưa từng có. Thủ tướng Pakistan, theo đề nghị của ông Gilani, lãnh đạo đảng đối lập Nhân dân Pakistan, quyết định thành lập một ủy ban độc lập để huy động và quản lý thống nhất các nguồn đóng góp.
Việc thành lập ủy ban độc lập, thể hiện cho sự thống nhất quốc này, được chính giới Pakistan cố gắng thể hiện, theo Le Monde, rõ ràng là nhằm khắc phục tình trạng hỗn loạn trong việc phân phối các khoản trợ giúp hiện nay, khi cùng một lúc tồn tại nhiều hệ thống phân phối do các trung tâm quyền lực khác nhau quản lý. Tên của tổng thống Pakistan Zardari cũng được nhiều lần nhắc đến như một người chịu trách nhiệm về nạn tham nhũng. Chủ nhật vừa qua (15/08/2010), một báo cáo của Anh cho biết khoảng 460 triệu đô la trợ giúp cho các nạn nhân động đất tại Cachemire năm 2005, đã được dùng vào các dự án khác của chính phủ.
Libération hôm 17/8 có bài phản ánh sự kiện chính khách cực hữu Pháp Jean-Marie Le Pen đến thăm đền Yasukuni của Nhật Bản với thông tin: « Le Pen bị báo chí Trung Quốc cho là rác rưởi ». Chủ tịch Đảng cực hữu Mặt Trận Quốc Gia Pháp Jean-Marie Le Pen đã dẫn đầu một phái đoàn các nhà lãnh đạo cực hữu Châu Âu đến thăm đền Yasukuni, nơi thờ cúng các anh hùng chết trong chiến tranh của Nhật Bản. Tuy nhiên, trong số những người được thờ phượng ở đó, có 4 người bị kết án là tội phạm chiến tranh.
Trung Quốc đã nổi giận về hành động này của ông Le Pen. Hãng Tân Hoa Xã phê phán: « Một con người mù quáng trước nỗi đau của chính dân tộc mình như ông Le Pen tất nhiên sẽ vô cảm trước nỗi thống khổ của những dân tộc khác ». Lời nói này ám chỉ hành động của ông Le Pen trong thời kỳ Pháp bị Đức quốc xã chiếm đóng. Thậm chí tờ Hoàn Cầu Thời Báo của Trung Quốc còn chạy trên trang nhất hình của ông Le Pen và nghị sỹ Châu Âu Bruno Gollisch với bài đề tựa « Một nhóm rác rưởi hẹn nhau ở bãi đổ rác ». Tờ báo này còn cho công bố kết quả thăm dò trên mạng của mình. Câu hỏi thăm dò là Trung Quốc có nên trừng phạt kẻ gây đã gây ra « sự sỉ nhục này hay không? ». Kết quả: 95% câu trả lời là đồng ý.
Châu Á, quán quân sản xuất bia qua mặt châu Âu
Cuối cùng, chúng ta đến với một thông tin thú vị được phản ánh trên báo Les Echos: « Châu Á đã vượt Châu Âu để trở thành vùng sản xuất bia số một thế giới ». Tờ báo cho rằng đã có một cuộc « tiểu cách mạng » trong ngành sản xuất bia, đó là việc Châu Á vừa chính thức trở thành vùng sản xuất nhiều bia nhất thế giới. Năm ngoái, Châu Á đã sản xuất được 58.5 tỷ lít trên tổng lượng bia toàn cầu là 180 tỷ lít.
Trong khi đó, ở Châu Âu, sản lượng bia sản xuất ra liên tục giảm. Từ năm 2002, Trung Quốc bắt đầu trở thành nước sản xuất nhiều bia nhất thế giới. Kế đến là Mỹ, Nga, Brazil và Đức. Tuy vậy, nếu xét về lượng tiêu thụ bia trên đầu người, thì Châu Á phải xếp sau Châu Âu. Dẫn đầu là người Séc với mức trung bình là mỗi người uống 150 lít bia một năm. Trong khi đó, ở Trung Quốc, lượng bia tiêu thụ theo đầu người chỉ có 29 lít/năm.
Lê Phước / Trọng Thành (RFI)