Điểm báo Quốc tế

Đảng Lao Động Bắc Triều Tiên sắp tiến hành hội nghị quan trọng trong tháng 9 này để bầu lại « các lãnh đạo tối cao » của Đảng. Kim Jong-il cũng đã chỉ định cậu con trai thứ ba Kim Jong-un là người kế thừa chức vị. Vừa rồi, ông này cũng đã có chuyến thăm bí mật tới Trung Quốc, mà theo các nhà bình luận là để giới thiệu người kế vị và nhằm tìm sự hỗ trợ chính trị của nhà cầm quyền Bắc Kinh.

Trong bối cảnh đó, « thái tử » Kim Jong-un vẫn luôn là một nhân vật « đầy bí ẩn ». Với bài viết: « Kim Jong-il đang chuẩn bị cho sự lên ngôi của hoàng tử nhỏ », nhật báo Le Figaro hôm 6/9 bàn thêm về mục đích thực sự của hội nghị sắp tới và góp phần giải mã về quá trình đào tạo của Kim Jong-un và sự ưu ái của gia đình họ Kim với đất nước Thụy Sỹ. 

Tờ báo cho biết mấy ngày qua, các phương tiện truyền thông nhà nước tập trung tuyên truyền ca ngợi chế độ. Trước kia, Kim Jong-il cũng đã bí mật chuẩn bị kế thừa cha mình là Kim Nhật Thành. Sau nhiều năm chuẩn bị ở hậu trường, mãi đến năm 1980, Kim Jong-il mới chính thức « lên ngôi » trong một cuộc họp đặc biệt của Đảng Lao Động Triều Tiên.

Ba mươi năm sau, lịch sử lập lại: Đảng Lao Động Triều Tiên đang chuẩn bị tổ chức một hội nghị đặc biệt trong tháng 9 này. Năm 2008, Kim Jong-il bị tai biến. Ngay năm 2009, Kim Jong-il đã chỉ định người kế thừa ông trong tương lai là Kim Jong-un. Từ đó, Kim Jong-un bắt đầu được đào tạo « cấp tốc ».

Liên quan đến hội nghị Đảng Lao Động sắp tới, nhiều nhà phân tích cho rằng có thể đó là cơ hội « bước ra ánh sáng » của Kim Jong-un để chính thức hóa sự kế thừa của mình. Có thể Kim Jong-un sẽ được được phân công một vị trí nào đó trong Bộ Chính Trị, hoặc là có thể nhận một chức vụ không quan trọng nào đó, hay là có thể tiếp tục « ẩn mình ».

Còn một nhà ngoại giao phương Tây thì đưa ra giả thuyết là có thể hội nghị sắp tới nằm trong « trận chiến » do phe đối lập phát động với mục đích kiểm soát người kế thừa của Kim Jong-il. Như vậy, Kim Jong-un có nguy cơ trở thành « nhà độc tài bị kiểm soát ».

Tìm hiểu về chân dung Kim Jong-un, Le Figaro cho hay có thể Kim Jong-un đã bắt đầu đi học ở Thụy Sỹ từ những năm 90. Đầu tiên, cậu "hoàng tử nhỏ" học ở Trường Quốc Tế Gumlingen, tọa lạc gần tòa Đại sứ Bắc Triều Tiên ở Thụy Sỹ. Trong trường này, Kim dùng tên giả là « Pak Chol », và tự giới thiệu là « con nhà tài xế ». Từ năm 1998, Kim đi học Trường Liebefeld. Lần này Kim lấy tên là « Pak Un ». Tuy nhiên, ở đây, Kim đã tiết lộ cho một người bạn biết « nhân thân thật » của mình.

Ba người con trai và một con gái của Kim Jong-il đều học ở Thụy Sỹ.

Giáo sư Pauline Plagnat thuộc Đại học Genève kể: « Đứa con trai trưởng bị truất quyền thừa kế sau khi bị bắt ở Nhật Bản, đứa thứ hai thì tham dự thường xuyên các buổi hòa nhạc ở Mỹ mà không hề quan tâm đến chính trị. Chỉ còn cậu con út là có vẻ « nghiêm túc » hơn cả ». Sau khi về nước Kim Jong-un đã vào ngay Trường Đại học Bình Nhưỡng để được đào tạo về chính trị nhằm chuẩn bị cho công việc thừa kế.

Cựu Đại sứ Bắc Triều Tiên tại Thụy sỹ ông Ri Tcheul là người có vai trò quan trọng trong việc giáo dục Kim Jong-un. Ông này đã giữ chức Đại sứ ở Thụy Sỹ suốt 30 năm và vừa được trở về nước hồi tháng 4/2010 ở tuổi 75. Vai trò của Ri Tcheul đối với sự giáo dục của anh em nhà họ Kim quan trọng đến mức mà Le Figaro gọi ông là « quân sư » và « Baby-sitter » của gia đình nhà họ Kim.

Giải thích về « sự ưu ái » của Kim Jong-il dành cho đất nước Thụy Sỹ trong việc đào tạo các con của mình, Le Figaro cho rằng do Thụy Sỵ là đất nước trung lập và có quan hệ hữu hảo với Bắc Triều Tiên từ năm 1974. Tờ báo cũng dẫn lại báo cáo của CIA cho hay: « Ngân hàng Thụy Sỹ đang giữ hơn 2 tỷ đô la của người lãnh đạo Bắc Triều Tiên. Gia đình Kim Jong-il cũng thường xuyên tổ chức họp mặt đất nước này ».

Kinh tế Trung Quốc « tỉnh dậy » sau hai thế kỷ ngủ vùi 

Trong khi cả thể giới đang khổ sở đối phó với cơn suy thoái tài chính toàn cầu, thì các quốc gia Châu Á, dẫn đầu là Trung Quốc, vẫn tăng trưởng nhanh chóng. Nhiều nhà phân tích cho rằng Trung Quốc sẽ thống trị kinh tế thế giới ở thế kỷ 21. Nhật báo Le Monde hôm 6/9 có bài phân tích sự phát triển của Trung Quốc với nhận định: Không phải Trung Quốc « trỗi dậy » mà là Trung Quốc « tình dậy » sau nhiều thế kỷ ngũ vùi. 

Tác giả cho rằng Trung Quốc gây lo lắng cho các quốc gia phương Tây bởi sự lớn mạnh không ngừng của mình : nước xuất khẩu số một thế giới, cường quốc công nghiệp thứ hai địa cầu, thị trường số một về ô tô, nước tích trữ ngoại tệ nhiều nhất, nước sản xuất nhiều nhất than, thép, aluminum, xi măng ….

Cách đây 12 năm, kinh tế gia người Anh là Angus Maddison đã cảnh báo về sự chuyển dịch trung tâm kinh tế thế giới từ Âu sang Á. Ông khẳng định khuynh hướng này không có gì là mới mẻ, mà là « một sự trở về trạng thái cũ » của sự việc. Trước kia, Châu Á đã từng là khu vực kinh tế phát triển nhất thế giới và Trung Quốc là nền kinh tế số một hành tinh.

Chuyên gia này thống kê được rằng: trên tổng GDP thế giới, Châu Á chiếm 70% vào năm 1000, 65% năm 1500 và 59% năm 1820. Kể từ năm 1820, Châu Á bắt đầu tuột dốc do « lỡ hẹn » với cuộc cách mạng công nghiệp và do chính sách « bế quan tỏa cảng ».

Trung Quốc chiếm 29% trên tổng GDP thế giới vào năm 1820, 14% năm 1880 và chỉ còn dưới 5% năm 1950. Kể từ sau thế chiến thứ hai, Châu Á bắt đầu vùng dậy, đầu tiên là với sự dẫn đầu của Nhật Bản, sau đó là của Trung Quốc. Như vậy, Trung Quốc không phải « trỗi dậy » mà là đang « tỉnh dậy» sau giắc ngủ hai trăm năm dài. 

Các nhà kinh doanh tiếp tục đầu tư vào đồng yên 

Tờ báo nhắc lại, cách đây 10 năm, Kinh tế Nhật mạnh gấp hai lần Trung Quốc. Khi đó, các chuyên gia dự đoán « năm 2015 hoặc 2020, Trung Quốc sẽ đuổi kịp Nhật Bản ». Thế rồi, cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 2008/2009 đã nhấn chìm nền kinh tế Nhật trong suy thoái, và Trung Quốc nhân đó vượt lên.

Hiện tại, mức nợ công của Nhật đã lên đến 10 000 tỷ đô la, chiếm 200 GDP cả nước. Thủ tướng Naoto Kan lại vừa đề xuất một kế hoạch phục hồi kinh tế kết hợp giữa một chính sách « giảm nhiệt » đồng yên một cách e dè và một vài khoản chi hỗ trợ kinh tế rất hạn chế. Thêm vào đó là việc dân số Nhật Bản đang bị lão hóa. Tất cả đã làm cho chính phủ đương nhiệm mất phương hướng, không biết phải phát triển xã hộ theo kiểu Châu Âu là có một hệ thống an sinh xã hội hoàn chỉnh với một bộ máy công chức nặng nề và tốn kém, hay là theo kiểu Mỹ, một mô hình tiết kiệm hơn.

Trong khi kinh tế đất nước tiêu điều, thị trường chứng khoán sụt giảm, thì đồng yên vẫn có giá cao và gây khó khăn cho lĩnh vực xuất khẩu vốn là động cơ phát triển chính của nền kinh tế Nhật Bản.

Tuy nhiên, do lo ngại trước tình hình ngày càng u ám của nền kinh tế Hoa Kỳ và Châu Âu, các nhà đầu tư vẫn đang tiếp tục đầu tư vào đồng yên, bởi đối với họ hiện tại đồng yên có giá trị dự trữ an toàn. Khuynh hướng này gây lo lắng cho các nhà công nghiệp địa phương. Hãng Toyota ước tính: mỗi lần đồng tiền Nhật tăng thêm 1 yên so với đồng đô la, thì hãng này bị thiệt hại 350 triệu đô la. 

Cảnh báo về việc lạm dụng điện thoại di động

Cuối cùng, trong lĩnh vực công nghệ truyền thông, với bài viết: « Cô nàng điện thoại di động đang chiếm lĩnh người trưởng thành », Le Monde bàn về tác hại của việc lạm dụng điện thoại di động. 

Tác giả nhắc lại hiện tượng điện thoại di động, nhất là điện thoại thông minh như Iphone, đang khuynh đảo thị trường tiêu thụ. Mọi người ai cũng muốn tậu cho mình một chiếc Iphone bởi nó có nhiều tính năng sử dụng rất tiện lợi. Thế nhưng, người sử dụng rất dễ bị nghiện nếu không biết kiểm soát bản thân.

Chuyên gia phân tâm học Micheal Stora cho rằng: « Điện thoại thông minh có khả năng thỏa mãn nhanh chóng nhu cầu người sử dụng chỉ bằng một cú chạm thần kỳ trên màn hình".

Còn nhà tâm lý học Justine Desbouvrie thì nhận định: Thật nguy hiểm khi mà điện thoại di động lấn át các mối quan hệ trong xã hội. Người ta ngày càng thích tiếp xúc với một cộng đồng ảo trên màn hình hơn là một cuộc gặp gỡ thật sự ngoài đời. Nó cũng khiến cho con người ngày càng không có trách nhiệm với lời hứa của mình, chẳng hạn như việc khi đến trễ hay không muốn đến nơi hẹn, người ta chỉ cần « gọi một cú » điện thoại là xong.

Một vài nhà nghiên cứu còn cảnh báo: « công nghệ tuyệt vời » này đe dọa trí tưởng tượng, làm người sử dụng mất đi những giây phút mơ mộng và sáng tạo mà không hề hay biết.

Lê Phước (RFI)