Trung - Nhật căng thẳng ngoài biển

Quan hệ ngoại giao Trung - Nhật tăng độ nóng ngày 8/9 sau khi Trung Quốc đòi Nhật thả tàu cá bị giữ vì đâm vào tàu tuần tra biển của Nhật gần đảo Điếu Ngư hôm thứ Ba.

Thuyền trưởng chiếc tàu đánh cá Trung Quốc đụng 2 tàu tuần tra Nhật Bản bị đưa đến đảo Ishigaki hôm 8-9. Ảnh: AP

Hôm 8/9, Đại sứ Nhật Bản ở Bắc Kinh, ông Uichiro Niwa bị triệu đến Bộ Ngoại giao Trung Quốc để nhận lời phản đối chính thức.

Ông Uichiro Niwa đã được mời đến Bộ Ngoại giao Trung Quốc tối hôm qua để nghe một thứ trưởng của Trung Quốc cho biết quan điểm của họ về vụ việc.

Phía Trung Quốc cũng đòi Nhật thả chiếc tàu và thuyền trưởng bị giữ trong vụ va chạm tại vùng biển và đảo mà cả Nhật Bản, Trung Hoa lục địa và Đài Loan đều nói là của mình.

Trong một động thái mạnh mẽ và có phối hợp tốt, cơ quan lãnh sự Trung Quốc tại Nhật đã ngay lập tức cử cán bộ đến thăm những ngư phủ của họ bị giữ trên đảo Ishigaki thuộc Okinawa, Nhật Bản.

Cùng thời gian, không khí bài Nhật cũng nổi lên ở Trung Quốc với người biểu tình tụ tập trước Đại sứ quán Nhật ở Bắc Kinh để phản đối.

Truyền thông quốc tế ghi nhận những lời lẽ mạnh mẽ từ một số người biểu tình.

Họ nói "Người Nhật đang muốn chết nên tìm cách gây rối với Trung Quốc theo kiểu này".

Có tiếng nói kêu gọi "không nói chuyện với bọn súc vật" từ đám đông phẫn nộ, theo bản dịch tiếng Anh mà hãng Reuters ghi được từ Bắc Kinh.

Tinh thần dân tộc Trung Hoa cũng được thể hiện trong sự kiện có cả một số người Hong Kong và Đài Loan cùng phản đối ủng hộ chiếc tàu cá Trung Quốc bị Nhật giữ.

Cùng thời gian, hãng tin Nhật Kyodo cho hay thuyền trưởng tàu cá 41 tuổi của Trung Quốc sẽ bị đem ra trước Công tố viện để thẩm vấn theo đúng thủ tục của Nhật.

Theo AFP, phía Nhật ghi rằng chiếc thuyền Trung Quốc cố ý đâm vào tuần tuần tra của họ và xem xét việc buộc tội người thuyền trưởng ngăn cản nhà chức trách thi hành công vụ, tội có thể bị phạt tới ba năm tù giam nếu bị kết án.

Hiện các nhà phân tích vẫn chưa rõ vụ việc sẽ tác động thế nào đến quan hệ Nhật - Trung.

Hai lần đâm

Vụ việc xảy ra ở vùng lãnh hải mà hãng thông tấn AFP nói là "của Nhật Bản", ở phía Tây Bắc đảo Kuba, mạn Bắc dãy đảo theo tiếng Nhật là Senkaku.

Vùng này có tên là Điếu Ngư đảo theo theo cách gọi của Trung Quốc hoặc Điếu Ngư đài trong tiếng Hoa ở Đài Loan và Hong Kong.

Cách Đài Loan về phía Đông chừng 190 km, các đảo này, có hòn không có dân cư sinh sống đều do Nhật quản lý nhưng cả Đài Loan và Trung Hoa lục địa coi là của họ.

Vụ đâm tàu xảy ra sau khi phía Nhật yêu cầu chiếc tàu cá Trung Quốc dừng lại để kiểm tra vì "vi phạm luật ngư nghiệp quốc tế".

Chiếc tàu cá TQ ban đầu đâm vào tàu Yonakuni của Nhật lúc 10 giờ 15 sáng (0115 GMT), làm hư hại nhẹ bánh lái.

Quan chức Nhật hôm qua cho hay chừng 40 phút sau, tàu TQ bất ngờ quay lại và đâm vào tàu Mizuki của Nhật, gây ra làm hư hại nhẹ ở thành tàu.

Sau đó, chiếc tàu Trung Quốc bỏ chạy nhưng bị bốn tàu tuần tra biển của Nhật đuổi theo và bắt giữ.

Bà Khương Du, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã lên tiếng nhắc rằng "Điếu Ngư đài và các đảo nhỏ là của Trung Quốc", và yêu cầu phía Nhật ngưng "các hành động phương hại đến hoạt động tàu cá TQ và người dân TQ".

Trước đây, Nhật từng phản đối những lần tàu TQ vào vùng biển gần các đảo thuộc Senkaku.

Theo BBC