Những năm gần đây, phong trào du học ngày càng lớn mạnh. Nhất là ở những quốc gia đang phát triển, các gia đình luôn muốn cho con em mình đi du học ở các nước tiên tiến, trước là để có tấm bằng "danh giá", sau là để tiếp cận được kiến thực hiện đại phục vụ cho chuyên môn. Trong bối cảnh đó, những nước trước kia được đa số du học sinh ưa chuộng đang mất dần vị thế.
Nhật báo kinh tế Les Echos hôm 8/9 phản ánh thực trạng này qua bài viết: "Các nước giàu đang bị cạnh tranh bởi những quốc gia mới trỗi dậy trong lĩnh vực giáo dục đại học". Tờ báo cho hay, thị trường giáo dục quốc tế đang hết sức sôi động. Cũng giống như việc chuyển đổi vị trí từ Âu sang Á của nền kinh tế, thị trường giáo dục đang chuyển hướng về những quốc gia mà trước đây vắng mặt hay chiếm thứ hạng thấp trên danh sách các quốc gia thu hút học sinh ngoại quốc.
Theo thống kê thường niên của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OCDE), trong giai đoạn 2000-2008, thị phần của Nga trong lĩnh vực thu hút du học sinh bậc đại học tăng từ 2 đến 4.3%, trong khi đó Nhật Bản tăng 3.8%. Sự tăng trưởng này được cho là do trình độ chuyên môn hóa ở bậc đại học của Nga cao, và do chi phí đào tạo ở Nga cũng không đắt bằng các quốc gia phát triển. Úc, Hàn Quốc, New Zealand cũng tăng 1%. Theo các chuyên gia của OCDE, các quốc gia như Úc, Canada và New Zealand đã có chính sách khuyến khích du học sinh rất hiệu quả, như tạo điều kiện thuận lợi cho việc nhập cảnh và cư trú của du học sinh.
Ngược lại, hầu hết các quốc gia xếp hàng đầu thế giới trong thu hút du học sinh đều có thị phần giảm sút. Thị phần Hoa Kỳ từ 26% đã tụt xuống còn 19%. OCDE nhận xét: « Số lượng du học sinh đến Mỹ và Anh giảm sút bởi chi phí đào tạo ở đó tương đối cao ». Theo thống kê, giai đoạn 2000-2008, trên phạm vi thế giới, số lượng du học sinh bậc đại học tăng từ 1.8 lến 3.3 triệu người, tức tăng 83%. Do vậy, cạnh tranh giữa các quốc gia trong việc thu hút du học sinh ngày càng trở nên gay gắt. Sự cạnh tranh càng khốc liệt hơn ở các nước sử dụng tiếng Anh: mỗi nước đều tìm cách đưa ra giá cả cạnh tranh cho cùng một chuyên ngành đào tạo.
Quyển hồi ký của Cựu thủ tướng Anh
Le Monde hôm nay phân tích sự việc này qua bài viết: "Sự phẫn nộ về quyển hồi ký của Tony Blair". Quyển hồi ký "Một chặng đường" dày 700 trang, kể lại diễn biến 10 năm điều hành chính phủ của ông Tony Blair, đã không thể hàn gắn được quan hệ giữa ông và người dân Anh. Ông Tony Blair hiểu rõ rằng người dân không ủng hộ ông trong việc tham chiến ở Irak và họ cũng không đánh giá cao chính sách phát triển kinh tế của ông. Hôm 4.9 rồi, trong buổi ký tặng ra mắt hồi ký ở Dublin thành phố Luân Đôn, đã có hơn 300 người biểu tình phản đối, ném trứng và giày vào ông Tony Blair. Cảnh sát phải can thiệp mạnh tay và có 4 người đã bị bắt.
Như bị « dội gáo nước lạnh », ông Blair quyết định hủy bỏ buổi ký tặng giới thiệu quyển hồi ký, mà theo dự kiến sẽ được tổ chức vào ngày 8/9. Ông Blair quyết định như vậy là « theo yêu cầu cảnh sát » và « để tránh cho mọi người những rắc rối mà người biểu tình có thể gây ra ».
Dù vậy, tối 8/9, ông vẫn tổ chức buổi giới thiệu sách ở bảo tàng Tate Modern, thuộc trung tâm thành phố Luân Đôn. Hiện tại, Tổ chức Stop The War Coalition đang phản đối buổi lễ này. Một thành viên của tổ chức này cho biết: “Chúng tôi dự định sẽ làm một điều gì đó đáng kể để đánh thức lương tâm của ông ấy. Hơn nữa, chúng tôi phản đối vì không thể chấp nhận được việc dùng “một bảo tàng quốc gia” để quảng bá cho một quyển sách như vậy”.
Le Monde cho biết thêm rằng có hai dân biểu thuộc Đảng Lao Động đã đệ đơn kiến nghị quốc hội Anh xem xét ra quy định “buộc các cựu thủ tướng phải tự bỏ tiền túi cho các hoạt động bảo vệ an ninh cho họ”, nhất là trong những hoạt động có tính thương mại. Mỗi năm chính phủ Anh phải chi đến 7 triệu euro cho công tác bảo vệ an ninh cho vị cựu thủ tướng này.
Trung Quốc: tình trạng kẹt xe do quá trình đô thị hóa ào ạt
Nhật báo La Croix phản ánh sự việc này với nhận định: “Tắc nghẻn giao thông, một hệ lụy của sự tăng trưởng ồ ạt ở Trung Quốc”. Tờ báo cho hay, vài tuần nay, các vụ kẹt xe khổng lồ đã làm tê liệt giao thông trên nhiều các tuyến đường, có khi kéo dài mấy ngày liền. Một phóng viên của kênh truyền hình quốc gia Trung Quốc CCTV cho biết: Cuối tuần rồi, tuyến xa lộ G110 nối vùng Nội Mông và Bắc Kinh đã bị ùng tắc nghiêm trọng, với hơn 10 000 xe tải nối đuôi nhau. Sau đó, cũng trên tuyến đường này, lại xãy ra một một trận ùng tắc khác, kéo dài đến 100 km, được xem là “lớn nhất thế giới” tính đến thời điểm hiện tại. Hiện tai, một số tuyến đường huyết mạch của Trung Quốc có số lượng xe tải tập trung rất cao và thường xuyên bị tắc nghẻn, nhất là xa lộ G110 nối liến Bắc Kinh, Hồ Bắc và khu tự trị Nội Mông.
Một tài xế có thâm niên đi lại trên tuyến đường này từ ba năm nay khẳng định: Các công trình sữa chửa trên đường là nguồn gốc gây kẹt xe. Giải thích cho hiện tượng này, chuyên gia nghiên cứu Trung Quốc thuộc Viện Phát triển đô thị Paris, ông Francois Boulet cho rằng: “Nạn kẹt xe ở Trung Quốc đang ngày càng nghiêm trọng, bởi quá trình đô thị hóa diễn ra quá nhanh, với quá nhiều sự lưu thông như người, xe ô tô, xe buýt, và việc tăng không ngừng các phương tiện vận tải hàng hóa . Hơn nữa, lại sắp đến mùa đông, nên nhu cầu về than là rất lớn”. Theo chuyên gia người Pháp này, với đà tăng trưởng kinh tế “bùng nỗr”, Trung Quốc ngày càng cần nhiều năng lượng phục vụ cho công nghiệp và cho các thành phố.
Tính từ năm 2000 trở lại đây, mức tiêu thụ điện ở quốc gia này đã tăng gấp đôi. Tỉnh Sơn Tây đã từng là một trong những tỉnh có nhiều quặng mỏ lớn nhất Trung Quốc. Nhưng do tai nạn hầm mõ xãy ra liên tục ở khu vực này, nên chính quyền Bắc Kinh đã quyết định chuyển hướng khai thác đến khu tự trị Nội Mông. Vì thế, ngành khai thác than vùng Nội Mông đã phát triển nhanh chóng. Năm rồi sản lượng khai thác than ở đây tăng 37%, dự kiến năm nay con số này là 15%. Ông Francois Boulet cho biết: “Nếu tính luôn ngành kim loại nặng, xi măng, thép, thì chúng ta sẽ thấy được nhu cầu về cơ sở hạ tầng ở Trung Quốc lớn đến mức độ nào”. Như vậy, sự bùng nổ nạn kẹt xe diễn ra cùng nhịp độ với sự trỗi dậy “bất thường” của nền kinh tế Trung Quốc.
Nạn tự tử tại xứ hoa anh đào
Liên quan đến Nhật Bản, báo Le Monde hôm 8/9 quan tâm đến mọt hiện tượng xã hội đang gia tăng ở đât nước này qua thông tin: “Trầm cảm và tự tử gây tổn thất to lớn cho Nhật Bản”. Theo một nghiên cứu của chính phủ Nhật Bản công bố hôm 7 tháng 9 vừa qua, năm rồi, nước này bị tổn thất đến 25 tỷ euro do tình trạng nghỉ việc của người mắc bệnh trầm cảm và do có nhiều người lao động tự tử. Trong đó, 17.7 tỷ euro vốn là tiền lương và thu nhập của những người tự tử.
Tỷ lệ tự tử ở Nhật đã vượt con số 25 /1000 người, tức là gấp hai lần tỷ lệ trung bình trên thế giới. Le Monde cho biết, kể từ giữa thập niên 90, số người tự tử ở nước này đã bắt đầu tăng nhanh chóng. Thủ tướng Kaoto Kan thừa nhận: Tỷ lệ tự tử cao như vậy cho thấy xã hội đang bất ổn. Theo ông, “Giải quyết tình trạng này là góp phần xây dựng một xã hội “ít đau khổ hơn”.
Trong số vô vàng các nguyên nhân tự tử, các chuyên gia đặt biệt nhấn mạnh đến những nguyên nhân sau đây: khó khăn kinh tế , hiện tượng gia đình mất dần “vai trò điểm tựa” cho các thành viên, hiện tượng các mối quan hệ gia đình bị “lạt phai”. Tất cả những điều đó diễn tiến trong một nền văn hóa đậm màu Phật giáo, mà ở đó, xã hội không lên án hành vi tự tử.
Lê Phước (RFI)