Hội nghị thượng đỉnh Cancun khó đạt được thỏa thuận

Từ ngày 29/11 đến 10/12 năm nay, Liên Hiệp Quốc sẽ tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh về biến đổi khí hậu tại Cancun, Mêhico. Sau thất bại của Hội nghị Thượng đỉnh Copenhague, hồi tháng 12 năm ngoái, Liên Hiệp Quốc đề ra mục tiêu ban đầu cho Hội nghị Cancun là đạt được một thỏa thuận chung với những cam kết giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính, thay thế cho Nghị định thư Kyoto, sẽ hết hiệu lực vào năm 2012. Thế nhưng, đây là điều bất khả vì chỉ còn hai tháng nữa thì đến Hội nghị Cancun mà những kết quả thu được sau nhiều vòng đàm phán trong năm qua thì lại quá khiêm tốn.

Từ ngày 20 đến 22/09, đại diện của 17 nền kinh tế lớn, thải ra đến 80% tổng khối lượng khí CO2 trên thế giới, đã tham gia « Diễn đàn về Năng lượng và Khí hậu » tại New York. Sau ba ngày thảo luận, những nước tham gia Diễn đàn đều thừa nhận là Hội nghị Cancun vào tháng 12 chỉ có thể đưa ra một số biện pháp, chứ không thể có được một thỏa thuận chung mang tính ràng buộc.

Ông Todd Stern, đặc phái viên Mỹ, phụ trách hồ sơ Khí hậu, được AFP trích dẫn, nói, « Trong đàm phán, đã có được đồng thuận về sự cần thiết đạt được một sự cân bằng về các quyết định đưa ra ». Đại diện Hoa Kỳ nhấn mạnh, « không một ai tính tới việc thông qua được một thỏa thuận mang tính ràng buộc về mặt pháp lý tại Cancun », bởi vì, « nói thì dễ hơn làm, rất khó đạt được đồng thuận trong một hội nghị có tới hơn 190 nước tham gia ».

Hiện còn một loạt vấn đề vẫn chưa ngã ngũ, đặc biệt là làm thế nào để giảm tác động của việc phát thải khí gây hiệu nhà kính, minh bạch hóa, tài chính, công nghệ.

Vào cuối tháng 12 năm ngoái, trước nguy cơ Hội nghị Copenhaguen bị thất bại thảm hại, một nhóm quốc gia, trong đó có Mỹ và Trung Quốc, đã vội vã thương lượng với nhau một thỏa thuận và đề ra mục tiêu là khống chế không để cho nhiệt độ trên trái đất tăng thêm quá 2°C, nhưng không nói rõ các biện pháp và lịch trình thực hiện. Thỏa thuận Copenhaguen dự tính huy động, từ 2010 đến 2012, 30 tỷ đô la để giúp đỡ các nước dễ bị tổn thương nhất đối phó với hiện tượng biến đổi khí hậu. Trong trung hạn, đến năm 2020, khoản tài trợ này sẽ tăng lên thành 100 tỷ đô la.

Đầu tháng chín, 46 nước đã họp tại Genève, Thụy Sĩ, và quyết định thành lập một Quỹ để thực hiện việc cam kết tài chính nói trên. Đây là điểm tích cực duy nhất sau nhiều lần thương lượng. Còn các hồ sơ khác thì không hề tiến triển.

Theo bà Connie Hedegaard, Ủy viên châu Âu phụ trách hồ sơ Khí hậu thì có một ý tưởng chung tại Diễn đàn về Năng lượng và Khí hậu liên quan đến nội dung các quyết định sẽ được thông qua tại Hội nghị Thượng đỉnh Cancun. Điều quan trọng là các nhà đàm phán phải có được tinh thần xây dựng này, bởi vì trong hai tuần tới, giới chuyên gia sẽ gặp lại nhau tại Trung Quốc để tiếp tục thảo luận các nội dung, chuẩn bị cho Hội nghị Thượng đỉnh vào cuối năm nay.

Trong bài phát biểu tại trường đại học Havard, Mỹ, hôm thứ hai vừa qua, bà Hedegaard đã lấy làm tiếc về sự trì trệ của Hoa Kỳ, bởi vì Washington không thông qua được một đạo luật về Khí hậu và các nước khác sẽ viện cớ này để không chịu đưa ra những cam kết rõ ràng.

Về phần mình, đặc phái viên Pháp, Brice Lalonde, cũng gạt bỏ khả năng Hội nghị Cancun ra được một thỏa thuận chung. Theo chuyên gia này, cho đến nay, tất cả các nước đều nhận định là tại Cancun, mọi người có thể đạt được đồng thuận trên một số quyết định liên quan đến rừng, đấu tranh chống nạn phá rừng, hợp tác kỹ thuật, cơ cấu tài chính và sự cần thiết phải tài trợ từ trước để đầu tư vào công nghệ giảm phát thải khí.

Thế nhưng, vấn đề khó nhất hiện nay là làm thế nào để những ý tưởng, quyết tâm chính trị được bày tỏ tại Diễn đàn về Năng lượng và Khí hậu New York sẽ được truyền đạt tới Hội nghị Cancun, nơi sẽ có tới hơn 190 nước tham dự và thương lượng với nhau.

Đức Tâm (RFI)