Không tin dị đoan hay sợ đảo chính như tập đoàn quân sự Miến Điện, nhưng Tổng thống Yudhoyono tính đến giải pháp dời thủ đô. Cuộc tranh luận đã bắt đầu với lời tuyên bố của ông “Jakarta đã quá đông dân, phải tính đến giải pháp dời trung tâm hành chính đi nơi khác”.
Jakarta
Đây không phải là lần đầu tiến có ý kiến phải thành lập một thủ đô mới thay thế Jakarta. Từ năm 1950, tổng thống đầu tiên của Indonesia là ông Sukarno đã đề cập đến vấn đề này. Nhưng 60 năm sau, mọi người đều thấy đây là một vấn đề cấp bách.
Vào lúc Indonesia không che giấu tham vọng trở thành một con rồng kinh tế cùng sánh vai với Trung Quốc và Ấn Độ, thì thủ đô Jakarta đã phát triển hết mức. Nhiều người trong giới doanh nhân than phiền là không thể lấy hẹn quá một lần trong ngày vì nạn kẹt xe đã lên đến mức khủng khiếp.
Không có hệ thống chuyên chở công cộng bằng xe điện ngầm và xe buýt, 30 triệu dân thủ đô phải dùng phương tiện riêng. Hệ thống đường giao thông gần như dậm chân tại chỗ trong khi mỗi ngày có thêm 1500 xe môtô, 550 chiếc xe hơi mới được đăng ký. Nạn kẹt xe gây tê liệt thủ đô từ sáng đến chiều và gia tăng nạn ô nhiễm khí thải.
Thủ đô Jakarta vào khởi điểm chỉ là một trung tâm điểm buôn bán gia vị, nhất là đinh hương, do người Hà Lan lập ra. Nằm cạnh bờ biển thuận lợi cho xuất khẩu, Jakarta là một vùng đất sình lầy , cửa khẩu của 13 con sông đổ ra biển. 40% diện tích của Jakarta nằm dưới mặt nước biển. Theo Ngân hàng Phát triển châu Á , do hiện tượng khí hậu bị hâm nóng, một phần lớn thành phố kể cả phủ Tổng thống sẽ bị ngập lụt vào năm 2025, khi thủy triều lên.
Thành phố đã đông nghẹt người đến mức được mô tả là “hết khí thở” nhưng hàng năm vẫn có thêm hàng ngàn dân từ các vùng khác kéo về tìm kế sinh nhai. Mật độ dân số đã vượt tỷ số 1300 người trên mỗi cây số vuông. Với nhịp độ tăng dân số như hiện nay thì trong 40 năm nữa dân thủ đô sẽ từ 28 triệu hiện nay lên 40 triệu người.
Tổng thống Indonesia đề ra ba phương án để nghiên cứu: một là duy trì thủ đô nhưng phải đầu tư rất nhiều để cải tiến hạ tầng cơ sở, hai là phải dời đô đi sang một thành phố khác như Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ hay Islamabad của Pakistan, thứ ba là dời trung tâm hành chánh, chỉ giữ Jakarta làm trụ sở chính phủ. Đây là giải pháp của Malaysia tiến hành từ năm 1999, với việc di dời một số cơ quan hành chánh sang Putraya, cách thủ đô Kuala Lumpur 25 cây số.
Dù sao đi nữa, theo một chuyên gia thiết kế đô thị thì dời đô hay không dời vẫn bắt buộc phải đầu tư, dù tốn kém đến đâu , để chỉnh trang Jakarta. Điều này không thể tránh khỏi vì tình trạng sinh hoạt đã hết sức nguy ngập do thiếu hệ thống giao thông, thiếu nước sạch, thiếu vệ sinh.
Do tham nhũng trong lãnh vực địa ốc mà hàng trăm khu phố và nhà chọc trời được xây dựng trên những đường thoát nước. Hệ quả là thủ đô Jakarta chìm trong lũ vào mỗi mùa mưa nhiệt đới.
Tú Anh (RFI)