Dưới hàng tít « Hoa Kỳ: một phụ nữ thiểu năng trí tuệ bị hành quyết », Le Figaro hôm 24/9 quan tâm đến án tử hình của một công dân Mỹ. Bà Teresa Lewis, 41 tuổi, đã bị tiêm thuốc độc cho chết vào ban đêm, bất chấp việc đây là một người chậm phát triển trí tuệ. Bà Teresa bị kết tội là đã thuê người sát hại chồng và con chồng năm 2002 . Việc tử hình người phụ nữ thiểu năng trí tuệ này đã trở thành một biểu tượng của phong trào đấu tranh đòi hủy bỏ án tử.
Vào thời điểm người tù bị tiêm thuốc độc, khoảng 30 nhà tranh đấu chống án tử hình, tập hợp ngay gần nhà tù, đã gióng lên một tiếng chuông để tưởng niệm bà và nhấn mạnh đến tính chất vô lý của án tử hình.
Rời khỏi nhà tù, sau khi án được thi hành, ông James Rocap, luật sư của bà Teresa Lewis, đã đưa ra nhận định, cái chết của người phụ nữ này đã cho thấy « hệ thống pháp lý [của Hoa Kỳ] không công bằng ». Ông xúc động tuyên bố : « Hệ thống này đã hư hỏng và theo tôi, không thế cứu vãn được nữa ».
Le Figaro bình luận, nếu như vụ án tử hình này đã có một tiếng vang lớn tại Hoa Kỳ, chính là vì có rất ít phụ nữ phải nhận án tử hình. Từ năm 1976, là năm lập lại án tử hình tại Mỹ, chỉ có 11 phụ nữ trên tổng số 1200 người bị hành quyết. Và đây là lần đầu tiên, sau gần 100 năm, bang Virginia đã hành quyết một phụ nữ. Năm 1912, Virginia Christian, một cô gái da đen 17 tuổi, đã bị tử hình, vì tội giết người chủ.
Tuy nhiên, điều quan trọng đặc biệt trong vụ án tử hình này: Teresa Lewis là một người thiểu năng trí tuệ và điều này khiến cho việc quy cho bà trách nhiệm của hành vi có thể là một sai lầm.
Sự cố bất hạnh xảy ra vào tháng 10 năm 2002, chồng của bà Lewis và con của ông, một lính dự bị trong quân đội Mỹ, đã bị hai người đàn ông giết ngay trong khi ngủ. Trong cơn hấp hối, ông Lewis chỉ kịp nói với cảnh sát: « vợ tôi biết ai đã làm điều này ». Theo kết quả điều tra, bà Lewis đã thuê người để thực hiện âm mưu này, với giá tiền 250 nghìn đô la, là tiền bảo hiểm nhân thọ của người con riêng của ông Lewis. Bà Lewis đã không thể bác bỏ được.
Tuy nhiên, điều khiến cho những người bảo vệ bà Lewis không hiểu nổi là sự phân biệt đối xử với người bị xử tử. Hai đồng phạm trực tiếp thực hiện vụ án mạng, chỉ bị tù chung thân. Theo giám đốc Trung tâm thông tin về án tử hình, bà Lewis là người ít nguy hiểm nhất đối với xã hội trong số ba thủ phạm. Ông cũng cho rằng bà Lewis có thể sẽ nhận được một bản án khác nhân đạo hơn, nếu như bà được một thẩm phán bình dân xét xử.
Vụ án tử hình bà Lewis đã vang vọng đến tận Iran. Tổng thống Ahmadinejad đã tố cáo sự « im lặng của truyền thông » về trường hợp này, và so sánh tình trạng của bà với Sakineh Mohammadi-Ashtiani, người phụ nữ Iran bị kết án tử hình bằng hình thức ném đá, được đưa tin rộng rãi, dấy lên một làn sóng phản kháng trong công luận quốc tế.
Thủ tướng Ý Berlusconi mất uy tín, người Ý mất lòng tin vào chính trị
Với hàng tít: « Thủ tưởng Ý Berlusconi mất uy tín trong lúc người Ý mất lòng tin vào chính trị », báo Le Monde hôm nay chú ý đến cuộc khủng hoảng chính trị hiện nay tại Ý với nhận định: Cuộc khủng hoảng của đảng cầm quyền, nạn tham nhũng và các khó khăn kinh tế hiện nay là ba yếu tố gây ra sự thay đổi đột ngột này.
Theo Le Monde, từ khi kỳ nghỉ hè kết thúc đến nay, tất cả các cuộc điều tra dư luận đều ghi nhận uy tín xuống dốc của thủ tướng Silvio Berlusconi, của chính phủ Ý và của đảng Nhân dân Tự do (PDL). Tỷ lệ ủng hộ cao nhất mà thủ tướng Ý đạt được là 40%. Còn theo điều tra của tổ chức SWG, chỉ có 33% người Ý ủng hộ ông Berlusconi.
Sự khủng hoảng của đảng Nhân dân Tự do cầm quyền, với sự ly khai của chủ tịch Quốc hội Gianfranco Fini, là nguyên nhân đầu tiên dẫn đến sự sụt giảm uy tín này. Theo nhà chính trị học Ilvo Diamanti, sự tan vỡ của cánh trung hữu làm nổi rõ sự bất lực của người đứng đầu chính phủ, vốn thường tự thể hiện như là « một người hành động ». Còn hiện tại, cũng theo nhà chính trị này, người Ý đã thấy rõ rằng thủ tướng Berlusconi không điều hành được gì cả.
Sự mất lòng tin này tăng lên cả nơi những nhà doanh nghiệp nhỏ ở miền bắc, cũng như những người nghèo nhất, ở miền nam. Nhận thấy bị khủng hoảng kinh tế ảnh hưởng trực tiếp, đa số doanh nhân muốn dồn phiếu cho Liên minh Phương Bắc, là đảng duy nhất nhận được nhiều ủng hộ hơn. Tuy nhiên tại Mezzogiorno (các khu vực miền nam), dân chúng lại lo ngại chế độ thuế do Liên minh Phương Bắc chủ trương, có thể làm cho các nguồn phúc lợi xã hội giảm đi nhiều.
Theo giám đốc của tổ chức điều tra dư luận Ipsos, chính phủ Ý chỉ nói đến cải cách tư pháp và cấm công bố các cuộc nghe lén điện thoại, là các vấn đề chỉ liên quan đến ông Silvio Berlusconi. Dường như giới chính trị Ý nay chỉ còn quan tâm đến chính bản thân họ. Như vậy sự mất lòng tin đối với thủ tướng Ý đã lây lan sang toàn bộ giới chính trị, kể cả phe đối lập. Không có bất cứ một nhân vật nào của đảng Dân chủ, vốn đang đấu đá nội bộ giành ngôi thủ lĩnh, nổi bật hẳn lên khỏi các đối thủ. Đảng này không nhận được quá 25% ý định bầu. Thay vì các ứng cử viên Dân chủ, người Ý hiện nay chú ý đến các gương mặt mới, như diễn viên hài Beppe Grilloou hay chủ tịch vùng Pouilles, Nichi Vendola, một nhân vật khó mà xếp được vào nhóm nào.
Theo Le Monde, điều đáng ngại hơn là xu hướng tăng lên của những người không trả lời và những người không tham gia bỏ phiếu. Giám đốc của tổ chức điều tra dư luận Ipsos cho biết, từ khi bắt đầu làm nghề này, trong vòng 26 năm nay, chưa bao giờ ông thấy tỷ lệ người tuyên bố không đi bỏ phiếu tăng lên đến mức 40% như hiện nay.
Tuy sự ủng hộ xuống thấp, nhưng các cơ quan điều tra dư luận đều thận trọng trong việc nói đến sự kết thúc của thời kỳ Berlusconi. Về phần mình, thủ tướng Ý làm ra vẻ thản nhiên, và đưa ra một kết quả điều tra dư luận khác của một viện nghiên cứu châu Âu, cho thấy tỷ lệ ủng hộ ông là từ 60-70%. Tuy nhiên, các con số này không thuyết phục được công chúng.
Các siêu cường tiếp tục đàm phán với Teheran về hồ sơ hạt nhân
Về chủ đề chương trình hạt nhân của Iran, Libération hôm 24/9 có bài: « Hạt nhân Iran: ngoại giao một lần nữa lại nằm trong chương trình ». Tờ báo cho biết, nhân dịp cuộc họp của Đại hội đồng Liên hiệp quốc, các siêu cường lại đưa ra các đề nghị thương thuyết mới cho Teheran, vốn đã trở nên suy yếu sau loạt trừng phạt vừa qua.
Trong bài phát biểu hôm 23/9 tại Đại hội đồng Liên hiệp Quốc, tổng thống Mỹ đã tuyên bố « cánh cửa để ngỏ cho các đàm phán ngoại giao với Iran ». Teheran cũng nói là sẵn sàng đối thoại.
Về khả năng Teheran chế tạo bom nguyên tử, Liberation cho biết, hiện nước này có đủ lượng uranium cần thiết, nếu có được công nghệ, họ sẽ có thể chế tạo được hai quả bom nguyên tử. Trong vài năm gần đây, các chuyên gia dường như bớt lo ngại hơn vì Iran không thể chế ngay được bom. Tuy nhiên, phát hiện mới đây về một địa điểm bí mật, đang được xây dựng tại Iran để phục vụ chương trình hạt nhân, khiến các chuyên gia tỏ ra dè dặt hơn, vì nước này cũng có thể sở hữu một số cơ sở bí mật khác.
Nhóm 5+1 của các siêu cường hy vọng đối thoại, vì không còn lựa chọn nào hơn, trong khi một số nước lo ngại Israel có thể tấn công Iran.
Nội dung của đàm phán sẽ là việc Iran đổi toàn bộ lượng nhiên liệu uranium hiện có lấy nhiên liệu được làm giàu để nước này có thể sử dụng cho mục tiêu hòa bình, đồng thời chấp nhận cho Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Quốc tế thanh tra các cơ sở bí mật. Nhưng hiện tại chưa có gì cho thấy các cuộc đàm phán này sẽ đạt được kết quả.
Cảnh sát Ailen dùng « gián điệp » để chống tệ nạn giới trẻ nghiện rượu
Để kết thúc mục điểm báo, chúng tôi xin giới thiệu một hiện tượng đặc biệt mới xảy ra tại Ailen, liên quan đến việc hạn chế tệ uống bia rượu của những người vị thành niên. Ailen và Anh là hai nước mà nạn nghiện rượu đang hoành hành trong giới trẻ. Thanh niên thường uống rất nhiều rượu trong một khoảng thời gian rất ngắn, chỉ với mục đích là để say.
Để chống lại tệ nạn này, Cộng hòa Ailen đã quyết định sử dụng các biện pháp mới. Bộ trưởng Tư pháp Ailen cho biết, kể từ ngày 1 tháng 10 tới, cảnh sát Ailen sẽ có quyền tuyển các thanh niên dưới 18 tuổi để làm nhiệm vụ bẫy các quán giải khát hoặc các cửa hàng, bị nghi ngờ là bán các loại nước uống có cồn cho những người vị thành niên. Những người tham gia vào các hoạt động này phải là những người tình nguyện, không nhận lương, tuổi từ 15-17, và phải được sự cho phép của cha mẹ. Quy định pháp luật cũng chỉ rõ, những người tham gia vào hoạt động thử nghiệm này phải có vẻ bề ngoài không già hơn tuổi thực của họ.
Tuy nhiên, chiến dịch sử dụng « các gián điệp trẻ » sẽ chỉ nhằm vào các địa điểm bán hàng bị cảnh sát nghi ngờ từ trước, và sẽ không được áp dụng thường xuyên. Một quán giải khát bị bắt quả tang bán bia cho người dưới 18 tuổi, lần đầu sẽ bị phạt 3000 euro và buộc phải đóng cửa trong 1 tuần, lần thứ hai, sẽ bị phạt 5000 euro và đóng cửa 30 ngày.
Trọng Thành (RFI)